የዓለም ዜና

• የኢትዮጵያ የመከላከያ ሰራዊት እና አጋር ኃይሎች የትግራይ ክልል መዲና መቀሌን ተቆጣጠሩ። • የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ ዛሬ ጠዋት ወደ ግብጽ ካይሮ ተጓዙ ። • የ2019 የሆረ ፊንፊኔ የኢሬቻ በዓል በአዲስ አበባ ዛሬ በድምቀት ተከበረ።

የትግራይ ሰላም ሀይል ከመቀለ 20 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ያለች ከተማን ተቆጣጠርኩ ማለቱን፣ የሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነት በሰላማዊ ሰዎች ላይ ሞት፣ መፈናቀልና ሰብአዊ ቀውስማድረሱን፣ግብፅ የኢትዮጵያን ዲፕሎማት ከሀገሯ ማስወጣቷን፣የአፍሪቃ ሕብረት በኢትዮጵያ፣ ኤርትራና ግብፅ መካከል ውጥረት እንዲረግብ ጥሪ ማቅረቡን እና ሌሎችን አካቷል።

ትናንት ምሽት በአዲስ አበባ ፍንዳታ መሰማቱን ሮይተርስን ጨምሮ የተለያዩ የዜና አውታሮች ዘገቡ። ኢትዮጵያ አስመራ ያለውን ኤምባሲ ለመዝጋት ወሰነች። በሰሜን ኢትዮጵያ የፀጥታ ስጋቱ የሰብአዊ አቅርቦትን ማስታጎሉን የተmm,ድ ገለጸ። እስራኤል በፍላይ ዱባይ አውሮፕላን ውስጥ የተከሰተውን ጥቃት ከመሠረቱ እንደምታጣራ ዛተች።

-የኢትዮጵያ ተፋላሚ ኃይላት የድርድርን መንገድ እንዲመርጡ የሮማ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ተማፀኑ።ዉጊያ እንደቀጠለ ነዉ።-- አዲስ አበባና አካባቢዋ ሰዉ አልባ አዉሮፕላን እንዳይበር ታገደ።-ኢትዮጵያን ጨምሮ ለምሥራቅ አፍሪቃ ሐገራት ከፍተኛ ጥቅም ይሰጣል የተባለ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ግንባታ ላሙ-ኬንያ ዉስጥ ተጀመረ።

ዋሽንግተን፥ ማርኮ ሩቢዮ የኢትዮጵያን ውጥረት ለማርገብ አፋጣኝ ርምጃ እንዲወስዱ ጥሪ ቀረበ፣ አ.አ፥ በሰሜኑ ጦርነት ሰላማዊ ሰዎች መገደላቸው ተገለጠ፣ ወሎ፥ በተቀሰቀሰው ጦርነት የተፈናቃዮችን መከራ ማባሱ ተገለጠ፣ ካይሮ፥ የአፍሪቃ አገራት ለንድግ ግብጽ ውስጥ ይሰበሰባሉ፣ ፑንትላንድ፥ አንዲት ነዳጅ ጫኝ መርከብ ከባሕር ላይ ዘራፊዎች ነጻ ወጣች

በዛሬው የዓለም ዜና በሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነት በተለያዩ ከተሞች የበርክታ ሰላማዊ ሰዎች ህይወት ማለፉን ፤የትግራይ የቴሌቪዥን ጣቢያ በድሮን ተመታ ባሉን፣ ቀይመስቀል 161 ሰዎችን ግጭት ካለባቸው አካባቢዎች ዛሬ ማስወጣቱን፣በሽብርተኝነት ተከሰው ቃሊቲ ማረሚያ ቤት የነበሩ ፖለቲከኞችና ጋዜጠኞች አስጊ ወደተባሉ እስር ቤቶች ተዛወሩ መባሉን አካቷል።

በሰሜን ኢትዮጵያ በቆቦና አላማጣ አካባቢዎች ከባድ ውግያ ሲካሄዱ እንደዋሉ መረጃዎች አመላከቱ። አላማጣ፣ ጥሙጓና ሰሌን ውሃ በፌደራል መንግስት ቁጥጥር ስር መሆናቸውን ታውቋል። በመቐለ ከተማ በሚገኘው የትግራይ ቴሌቪዥን የድሮን ጥቃት እንደተፈጸመበት የፈረንሳይ ዜና አገልግሎት ዘግቧል።

ሩሲያና የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች በኢትዮጵያ የተቀሰቀሰው ግጭት ያሳስበናል አሉ። መከላከያ ሠራዊት በትግራይ አምስት ትምህርት ቤቶች እና በአማራ ክልል ቆቦ ከተማ ላይ በፈጸማቸው ድብደባዎች ሰዎች መገደላቸውን የተመ የሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን አስታውቋል። በመቐለ መከላከያ ሠራዊት የፈጸመው ጥቃት እንደ “የጦር ወንጀል ሊመረመር እንደሚገባ ጥሪ ቀረበ።

አርዕስተ ዜና -የኢትዮጵያ ጦርና የትግራይ ኃይሎች ዛሬ በተለያዩ ግንባሮች ከባድ ውጊያ መካሄዳቸውን የፈረንሳይ ዜና አገልግሎት ዘገበ -በትግራይ ክልልና በአማራ ክልል አንዳንድ ከተሞች የኢንተርኔትና የስልክ አገልግሎት ዛሬ አርብ መታጎሉን ተጠቃሚዎች አስታወቁ ። -በሰሜን ኢትዮጵያ ከተሞች የሚገኙ ነዋሪዎች ፍርሀት ውስጥ እንደሚገኙ ተናገሩ።

የትግራይ ኃይሎች ከፌድራል መንግሥት ጋር “ሙሉ ጦርነት” መግጠማቸውን ገለፁ። የአውሮፓ ኅብረት በኢትዮጵያ የተቀሰቀሰውን ጦርነት “በአፋጣኝ ማርገብ” እንደሚያስፈልግ አሳሰበ። ኢትዮጵያን ከጅቡቲ የሚያገናኝ የተጣራ ነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ልትዘጋ ነው። ዩናይትድ ስቴትስ ፑቲንን ለቡድን 20 ጉባኤ ጋበዘቻቸው

የኢትዮጵያ የፈደራል መንግሥትና ትግራይን የሚገዛዉ ህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ኃይላት አዲስ ዉጊያ ገጥመዋል።የደቡብ ሱዳን ፕረዝደንት ሳልቫኺር የሐገሪቱን የሽግግር መንግስት አፈረሱ። ኢራን በአሜሪካና እስራኤል ጥቃቶች የወደመውን የነዳጅ ማምረቻ መሰረተ ልማቶች መልሶ ግንባታ 50 በመቶ ማጠናቀቋን አስታወቀች።

የኢትዮጵያ የፀጥታ ሁኔታ አሳስቦኛል ሲል የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አስታወቀ። በሃገሪቱ ውጥረቶችን ለመቀነስ እና የፕሪቶሪያ ስምምነትን ተግባራዊ ለማድረግ በአፍሪቃ ኅብረት የሚመራውን ጥረት የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መደገፉን እንደሚቀጥል ተናግረዋል። 81ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ዛሬ ኒዮርክ ላይ በይፋ ጀመረ።

አርዕስተ ዜና -የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን የትግራይ ቴሌቪዥን ጣቢያ ከዛሬ ጀምሮ ላልተወሰነ ጊዜ ከስርጭት መታገዱን አስታወቀ። -የየመን ሁቲዎች ስልታዊ የተባሉ የየመን ከፍተኛ ስፍራዎችን ለመቆጣጠር በመገስገስ ላይ ናቸው - የጀርመን ክርስቲያን ዴሞክራት ኅብረት ፓርቲ ሜክለንቡርግ ፎር ፖመርን ግዛት ፓርላማ መግባት ሳይችል ቀረ

ሰባት ታጣቂ ቡድኖች የኢትዮጵያ ሕዝባዊ ኃይሎች ትብብር ለሕልውና የተባለ ጥምረት መመሥረታቸውን አወጁ ። አሜሪካ በኢራን ላይ አዲስ ጥቃት ከፈጸመች በመካከለኛ ምስራቅ ውስጥ የሚገኙ የጦር ሰፈሮቿንና ጥቅሞቿ ላይ ጽኑ ሕመን የሚያስከትል ጥቃት እንደምትፈጽም ኢራን አስጠነቀቀች።

• በደቡባዊ ትግራይ ማይጨው ከተማ የድሮን ጥቃት መፈጸሙን የክልሉን የመገናኛ ብዙኃን ጠቀሶ የትግራይ ቴሌቭዥን በፌስ ቡክ ገጹ ዘገበ። • በጋምቤላ ክልል ታጣቂዎች በሕዝብ ማጓጓዣ ተሽከርካሪ ላይ ባደረሱት ጥቃት በትንሹ 10 ሰዎች ተገደሉ ። ሌሎች በርካቶች ቆሰሉ። • ሳዑዲ አረቢያ መዲና ሪያድ ውስጥ የፍንዳታ ድምፅ መሰማቱ ተዘገበ ።

• የኢትዮጵያ የመከላከያ ሰራዊት 300 ያህል የትግራይ ታጣቂ ኃይሎች አባላት እጃቸውን መስጠታቸውን አስታወቀ። • የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት (ኦነሠ) የኢትዮጵያ መንግስትን በጋራ “ለመዉጋት” የተመሠረዉ “ፅምዶ” ተባለ ህብረት ውስጥ ተሳትፎ እንደሌለውና የትብብሩ አባል አለመሆኑን አስታወቀ፡፡

አርስተ ዜና፤ በደቡብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ኮንሶ ዞን ከጳጉሜ 5 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ አደረሱት በተባለው ጥቃት ከመኖሪያቸው የተፈናቀሉ ነዋሪዎች በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እንደሚገኙ ገለጹ።-የስምረት ፓርቲ ሥራ አስፈፃሚ፤ ትምህርት ሚኒስቴር ን እርምጃ አወደሰ። ሜሪካ ለደቡብ አፍሪቃውያን አዲስ የቪዛ ገደብ ፖሊሲ ማዉጣትዋን አስታወቀች።

-ሊቢያ ዉስጥ በየእስር ቤቱ የሚገኙ የኤርትራ ሥደተኞች ከፍተኛ ሥቃይ እንደሚደርስባቸዉ አስታወቁ።ሥደተኞቹ እንደሚሉት የየእስር ቤቱ ተቆጣጣሪዎችና ጠባቂዎች።ይደበድቧቸዋል።ሴቶቹን ይደፍሯቸዋል።---የየመን አንሳር አላሕ ተዋጊዎች የሙስሊሞቹን ቅድስት ከተማ መካን ለማጥቃት ሞከራዋል የሚለዉን የሪያድ ገዢዎችን ክስ አስተባበሉ።

• በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ትናንት ታጣቂዎች ባደረሱት ጥቃት የአስራ ሦስት ሰዎች ህይወት አለፈ ፡፡ • የትምህርት ሚኒስቴር በትግራይ ክልል ከሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች ወደ ሌሎች ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት የሚመደቡ ተማሪዎችን ማመልከቻዎች መቀበል መጀመሩን አስታወቀ።

የመስከረም 4 ቀን 2019 ዓ.ም. አርዕስተ ዜና በደቡብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ኮንሶ ዞን ታጣቂዎቸ አደረሱት በተባለው ጥቃት 5 ሰዎች ተገደሉ፤ 4 ደግሞ ቆሰሉ። የሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ኃይል እሁድ ለሊት ለሰኞ አጥቢያ በሱዳኑ የብሉ ናይል ግዛት በአል-ዳማዚን ከተማ የድሮን ጥቃት ፈፀመ ። የሁቲ አማጽያን ዛሬ የሀኒሽ ደሴቶችን ተቆጣጠሩ ።

በየመን በሑቲዎችና የመንግሥት ኃይሎች ውጊያ 86,000 ሰዎች ሲፈናቀሉ ከ2,000 በላይ ጅቡቲ ገቡ። “በዓለም ዙሪያ የግጭቶችና ውጥረቶች ቁጥር እየጨመረ” በመሔዱ በሕዝቦች ሕይወት ላይ ሰፊ ተጽዕኖ ማሳደሩን የሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ አስጠነቀቁ። ሩሲያ ከዋርሶ ወደ ኪየቭ በተዘረጋ ባቡር ላይ ጥቃት መፈጸሟን ፖላንድ አስታወቀች።

ኢትዮጵያ የምስራቅ አፍሪካ ቀጠናን እያተራመሰች ነው ስትል ኤርትራ ከሰሰች። ለብሪክስ ጉባኤ ሕንድ ኒውደልሂ ከተማ የገቡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አሕመድ ከስብሰባው ጎን ለጎን የኢራን ፕረዚደንትን ጨምሮ ከተለያዩ ሐገራት መሪዎች መወያየታቸውን ገለፁ።ኢራቅ ከኢራን ጋር የሚያዋሱኗት ሦስት ድንበሮች ዛሬ መዝጋቷን አስታወቀች።

በአሜሪካን በኒውዮርክ፣ በፔንታገንና በፔንሲልቬንያ የተፈጸመው የሽብር ጥቃት 25 ተኛ ዓመት ዛሬ በአሜሪካን በተለያዩ ስነ ስርዓቶች እየታሰበ ነው። ነገ ህንድ ውስጥ በሚጀመረው የብሪክስ ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ የአባል ሀገራት መሪዎች ኒውዴልሂ እየገቡ ነው። የሁቲ አማጻያን ዛሬ ስልታዊ የሚባለውን ፔሪም ደሴትንና የዱባብ ከተማንም ይዘዋል

አ.አ፥ ከ600 እስረኞች በላይ መለቀቃቸውን ኢሰመኮ ዐሳወቀ፤ ጊምቢ፥ አልጄሪያ ከተባበሩት ዓረብ ኤሚሬቶች ጋር ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቷን አቋረጠች፤ ሣንዓ፥ የሑቲ ዓማጺያን በቀይ ባሕር ቁልፍ የወደብ ከተማን ተቆጣጠሩ፤ ዋሽንግቶን፥ ዶናልድ ትራምፕ ፓርቲያቸው በአማካይ ዘመን ምርጫ ካሸነፈ ለእያንዳንዱ አዋቂ 5ሺህ ዶላር ሊሰጡ ቃል ገቡ

-- የአሸባሪነት ክስ የተመሰረተባቸዉ የኢሕአፓ መሪዎችና ጠበቃ በዋስ እንዲፈቱ የተላለፈላቸዉ ዉሳኔ ታገደ።-ብሪታንያ ምሥራቃዊ እየሩሳሌም ዉስጥ የሚገኝ የቆንስላ ጽሕፈት ቤቷን እንድትዘጋ እስራኤል ማሳሰቧን ብሪታንያ የሚጠበቅ፣ግን አሳዛኝና ግንኙነትን የሚያበላሽ በማለት ነቀፈችዉ።-የዩናይትድ ስቴትስና የኢራን ዉጊያ ዛሬም እንደቀጠለ ነዉ።