የዓለም ዜና

በኢትዮጵያ ኦሮሚያ ክልል በተፈጸሙ ሁለት ጥቃቶች ቢያንስ 60 የኦርቶዶክስ ክርስቲያን ምዕመናን መገደላቸውን ሮይተርስ የዜና አገልግሎት ዛሬ ዘገበ።-በእስራኤል እየተካሄደ ባለዉ አጠቃላይ ምርጫ ዜጎች ድምፅ እየሰጡ ነው።-ሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነት በሚካሄድባት ደቡባዊ ዩክሬን ኦሌሽኪ ከተማ የተኩስ አቁም ስምምነት መጀመራቸዉ ተሰማ።

አርሲ-ሺርካ ወረዳ ቢርቦና ጮሌ ቀበሌ ባለፈው ቅዳሜ በተፈፀመ ጥቃት ከ50 በላይ ሰዎች መገደላቸውን ነዋሪዎች ለዶቼቬለ ተናገሩ። በሞያሌ ከተማ ዛሬ ተኩሱ ረገብ ማለቱን ነዋሪዎች ለዶቼቬለ ተናገሩ። የግብፅ ፓርላማ ፕሬዚዳንት አብደል ፋታህ አል ሲሲ ሳዑዲ አረቢያ ከሁቲ አማፂያን ጥቃት ራሷን እንድትከላከል ወታደራዊ ድጋፍ እንዲሰጡ አጸደቀ ።

የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊ ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሀኑ ጁላ “በሰሜን ወሎ ማጥቃት የጀመረው” እና እርሳቸው “ሕገ-ወጥ” ያሉት “የህወሓት ቡድን በአሥር ቀናት ውስጥ በሚገባው ልክ ተመትቶ ኤርትራ መንደፈራ ገብቷል” ሲሉ ተናገሩ። በፈረንሳይ በተካሄዱ ነውጥ የተቀላቀለባቸው የተቃውሞ ሰልፉች በድምሩ ከ 1,300 በላይ ሰልፈኞች ታሰሩ

የባሕር በር ማግኘት ለኢትዮጵያ የህልውናና የሉዓላዊነት ጉዳይ ነው ሲሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አሕመድ አስታወቁ። የትግራይ የሰላም ኃይል ቃል አቀባይ የህወሓት ካድሬዎች በየአካባቢያቸው ወደሚገኙ ፖሊስ ጣቢያዎች ቀርበው እንዲመዘገቡ ጥሪ አቀረቡ። የፈረንሳይ ፖሊስ 135 ሰልፈኞችን በቁጥጥር ሥር ማዋሉን ተነገረ ።

የጥቅምት 13 ቀን 2013 ዓ/ም የዓለም ዜና

የሱዳንን ጦርነት ለማስቆም በዓለም አቀፍ ሸምጋዮችና በተመድ እንደ አዲስ ጄኔቭ ላይ የተካሄደው ውይይት ያለውጤት ተጠናቀቀ። አፍሪካ CDC ኮንጎ ውስጥ የተከሰተው የኤቦላ ተሀዋሲ ወደሌሎች የአፍሪቃ ሃገራት በመዛመቱ አስቸኳይ ጉባኤ ጠራ። ግብጽ ሳውድ አረቢያ እና የየመን ሁቲ አማጽያን ለውዝግባቸው ፖለቲካዊ መፍትሄ እንዲፈልጉ ጥሪ አቀረበች።

-የህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) መሪዎች ድንበር አቋርጠዉ ኤርትራ ገብተዋል የሚለዉን መግለጫ የኤርትራና የህወሓት ባለሥልጣናት አስተባበሉ።ከኢትዮጵያ የፌደራል ጦር ጋር አብሮ ህወሓትን የሚወጋዉ የትግራይ ኃይል አዛዥ የህወሓት መሪዎች ኤርትራ ገብተዋል ብለዉ ነበር።የአስመራና የህወሓት ባለሥልጣናት ግን መግለጫዉን «አሌ» ብለዉታል።

ጠ/ሚ አቢይ አሕመድ ኤርትራ ለአማፅያን የምትሰጠውን ድጋፍ ከቀጠለች «ከባድ መዘዝ» ይጠብቃታል ሲሉ አስጠነቀቁ። ኢሕአፓ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ምዕመናንና በሰላማዊ ዜጎች ላይ ይፈጸማሉ ያላቸው ግድያዎችን፣ አፈናዎችና የግዳጅ ማፈናቀሎችን አወገዘ። ደቡብ ሱዳን ውስጥ በድሮን ጥቃት የተገደሉት ቁጥር 153 ደረሰ።

የኢትዮጵያ ፌድራል መንግሥት “ወታደራዊ ተቋማትን ዒላማ ያደረጉ” ጥቃቶችን የአሜሪካው ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ “ሽብርተኝነት” ብለው መፈረጃቸውን ትብብር ለሕልውና ተቃወመ። በሱዳን በገበያ አጠገብ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት 80 ሰዎች ተገደሉ። የርዋንዳ መንግሥት ተቺ በተሰደደበት ዩጋንዳ አንገቱ ተቀልቶ አስከሬኑ ቁጥቋጦ ውስጥ ተጥሎ ተገኘ።

በዛሬው የዓለም ዜና፤ የኤርትራ ወታደሮች አንዳንድ የኢትዮጵያ አካባቢዎችን ለቀው ቢወጡም አሁንም በድንበር አካባቢ መኖራቸውን፤ በፈረንሳይ በተቃውሞ ሰልፍ ወቅት በተፈጸሙ ዘረፋዎችና የእሳት ቃጠሎዎች 2,000 የሚጠጉ ሰዎች በቁጥጥር ስር መዋላቸውን፤።በጀርመን የላይፕዚግ አየር ማረፊያ አጥር በመደርመሱ ፖሊስ ምርመራ እያደረገ መሆኑን አካቷል።

የትግራይ ክልላዊ መንግሥት በአሉላ አባ ነጋ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ምንም አይነት እንቅስቃሴ እንዳይደረግ አስጠነቀቀ። የትግራይ የሰላም ኃይል ከፌደራል መከላከያ ሰራዊ ጋር በመሆን «ፅንፈኛ» ባለው የህወሓት ሰራዊ ላይ ባካሄደው የጸረ ማጥቃት እርምጃ የኃይል ሚዛኑን «ሙሉ በሙሉ መዛባቱን» የሰላም ኃይሉ ቃል አቀባይ ገለጹ።

-የኢትዮጵያና ኤርትራ ሙሉ ጦርነት እንዳይገጥሙ ማሕበራትና መንግሥታት የሚያደርጉት ግፊትና ጥሪ እንደቀጠለ ነዉ።-የኢትዮጵያ የፌደራል መንግሥት የትግራይ ክልልን በጊዚያዊነት የሚያስተዳድር የባለአደራ አስተዳደር መሠረተ።--በየመን ሶስተኛ ትልቅ ከተማ ታዝ የመሸገዉ የሐገሪቱ መንግሥት ጦር ኃይል ባልደረቦች እጃቸዉን እንዲሰጡ አንሳር አላሕ አሳሰበ።

የኢትዮጵያ እና የኤርትራ ወታደሮች በድንበር ላይ በምትገኘው የዛላአምበሳ ከተማ አካባቢ ተፋጠው እንደሚገኙ ነዋሪዎች ተናገሩ። ዩናይትድ ስቴትስ ኢትዮጵያ እና ኤርትራ በመካከላቸው የበረታውን ውጥረት ሊያረግቡ እንደሚገባ አሳስባለች። በጋምቤላ በተፈጸመ ጥቃት ሰዎች ከተገደሉ በኋላ ከከተማው የሸሹ ነዋሪዎች እንዲመለሱ አስተዳደሩ ጥሪ አቀረበ።

-የኢትዮጵያ የፌደራል ጦርና የትግራይ የሰላም ኃይል ታጣቂዎች ኤርትራን ሳላምበሳ ጥግ መድረሳቸዉን ነዋሪዎችና ተዋጊዎች አስታወቁ።--አማራ ክልል ደቡብ ወሎና ሰሜን ሸዋ ዞኖች የሚደረገዉ ዉጊያም እንደቀጠለ ነዉ።-የየመን አንሳርአላሕ የሳዑዲ አረቢያን የነዳጅ ተቋማትና አዉሮፕላን ማረፊያዎችን መደብደባቸዉን እንደሚቀጥሉ አሰታወቁ።

በአማራ ክልል ዉስጥ በደቡብ ወሎ ና በሰሜን ሸዋ አካባቢዎች ዉግያ እየተካሄደ መሆኑን ነዋሪዎች ተናገሩ።-ሰሜን ኢትዮጵያ እየተስፋፋ የመጣዉ ጦርነት የተለያዩ ፍላጎቶች ያላቸው አገራትን በመጋበዝ በቀጣናው አላስፈላጊ ሰብዓዊና የንብረት ውድመት ከማስከተሉ በፊት ዓለማቀፉ ማህበረሰብ፤ ግፊት እንዲያደርግ ኦነግ አሳሰበ፡፡

የኢትዮጵያ ፌደራል ኃይሎችና ተባባሪዎቻቸው አደዋ ከተማ መግባታቸውን ነዋሪዎች አመለከቱ። ከጅቡቲ ወደ የመን ለመጓዝ አልማ አደጋ ባጋጠማት ጀልባ የሞቱት ሰዎች ቁጥር 139 መድረሱን IOM አመለከተ። በሱዳን ግብፅ ድንበር በአየር ጥቃት 72 ሰዎች መገደላቸው ተገነገረ። የተመ የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽን የበጀት እጥረት እንደገጠመው አስታወቀ።

የዛሬው የዓለም ዜና በትግራይ ለምርጫ አስቻይ ሁኔታ እስኪፈጠር ክልሉ በቀጥታ በፌደራል መንግስቱ ስር ሊተዳደር ይችላል መባሉን፣በጂቡቲ በጀልባ አደጋ ከ100 በላይ ስደተኞች መሞታቸውን፣ሁቲዎች መንገደኞች የሪያድ አየር ማረፊያዎችን እንዳይጠቀሙ ማስጠንቀቃቸውንና ሩሲያ እና ዩክሬን በሀይል መሰረተ ልማት ላይ ተኩስ ለማቆም መስማማታቸውን አካቷል።

ኢትዮጵያ በኤርትራ ላይ ራስን የመከላከል እርምጃ እየወሰደች መሆኗን ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የጸጥታ ጥበቃው ምክር ቤት ዐስታወቀች ። ኤርትራ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የፀጥታው ምክርቤት በኢትዮጵያ ላይ ተፅዕኖ ሊያሳድር የሚችል እርምጃ እንዲወስድ ጠየቀች።

ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነታቸውን ካቋረጡ ከጥቂት ቀናት በኋላ አንዱ አንዱን ፣ "የጥቃት ጦርነት" ጀምሮብኛል ሲሉ መወነጃጀል ጀመሩ።

የመስከረም 28 ቀን 2019 ዓ/ም የዓለም ዜና

-የኢትዮጵያ መንግሥት ጦር ከአዲግራት ወደ መቀሌ ይጓዝ የነበረ የኤርትራ ጦር ቅፍለትን በሰዉ አልባ አዉሮፕላን መምታቱ ተነገረ።-የየመን አንሳር አላሕ ቡድን የአደንና የሪያድ አዉሮፕላን ማረፊያዎችን መደብደቡ ተዘገበ።---እስራኤል በሐማስ የተጠቃችበት ሶስተኛ ዓመት ዛሬ በሐዘን፣በፀሎት፣በስብሰባና በአደባባይ ሰልፍ ተዘክሮ ዋለ።

የተመድ ሱዳን ውስጥ ሲቪሎች ላይ የሚፈጸም ጥቃትን አወገዘ። የመን ውስጥ በሁቲ አማጽያንና በመንግሥት መካከል በሚደረገው ውጊያ ከ184 ሺህ በላይ ሰዎች መፈናቀላቸው ተገለጸ። ሳውድ አረቢያ ሁለት የአውሮፕላን ማረፊያዎቿ መመታታቸውን አስታወቀች። በጀርመን ዛክሰን አንሀልት ፌደራል ግዛት የአማራጭ ለጀርመን ለም/ቤት አፈ ጉባኤነት ተመረጠ።

የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት 7ኛ መደበኛ ስብሰባ 1ኛ ዓመት የሥራ ዘመን የመንግስት ምስረታ ጉባኤውን በማካሄድ ዶክተር አብይ አሕመድን በጠቅላይ ሚኒስት አድርጎ ሰይሟል።ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝና በቀይ ባሕር ያላትን ታሪካዊና መልከዐምድራዊ እውነታዎች በማንኛውም ኃይል ሊቀየር አይችልም ሲል የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ገለጸ።

የመቐለ ከተማን ለቆ የወጣው ህወሓት መራሹ «የትግራይ ክልል መንግስት» በተለያዩ አካባቢዎች የተፈጸሙ የድሮን ጥቃቶች እንደሚቀጥሉ አስታወቀ። የህወሓት ባለስልጣናት የመቐለ ከተማን ለቀው ሲወጡ ቆስለው በህክምና ላይ የነበሩ በመቶዎች የሚቆጠሩ ታጣቂዎችን ይዘው መውጣታቸውን የሆስፒታል ምንጮች ለዶቼ ቬለ ተናገሩ።

• የኢትዮጵያ የመከላከያ ሰራዊት እና አጋር ኃይሎች የትግራይ ክልል መዲና መቀሌን ተቆጣጠሩ። • የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ ዛሬ ጠዋት ወደ ግብጽ ካይሮ ተጓዙ ። • የ2019 የሆረ ፊንፊኔ የኢሬቻ በዓል በአዲስ አበባ ዛሬ በድምቀት ተከበረ።