Xerezaderen Artxiboa

Ume jolas baten arabera, neskato batek bere izena eta gustuko mutilarena paper batean idatziz gero, errepikatutako letrak behin ezabatuta gainerakoak zenbatzen baditu eta letania jakin bat kopuru hori osatu arte errepikatzen badu, jakin lezake zein izango den bien arteko harremana etorkizunean. Letania hori hauxe da: “etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak”. Irudia: An...

Zer gertatzen da etxea galdu, saldu edo erosi nahi duten zenbait pertsona biltzen direnean? Zergatik uzten dugu Feng Shuiaren esku gure itxaropena eta etorkizuna? Atalean entzuten den musika: Artista: Antti Luode “A Journey Into Sevenths”: https://www.last.fm/music/Antti+Luode/Anttis+Instrumentals+1/A+Journey+Into+sevenths “5 minutes” ( https://www.last.fm/music/Antti+Luode/Anttis+Inst...

Espaloi mugikorrak, zeru berdeak eta eguzki urdinak, airetik gidaririk gabe ibiltzen diren automobil biribilak, bulegoak kudeatzen dituzten androideak, teleikastolak, meskitetako muezzin elektronikoak, euskaraz abestuz arrakasta intergalaktikoa lortu duen abeslari bat, otso jendeak edo hartz jendeak populatutako planetak… Kitzikagarria, ezta? Ba horietaz eta beste askotaz ari zen idazten ora...

Entsegu kitzikagarri honetan, George Orwellek atzera begirada batez aztertzen du bere biografia literarioa, bere idazteko motibazioak mahai gainean jartzeko: “Lau motibo nagusi daude prosa idazteko (…). Bat, egoismo hutsa. Bi, grina estetikoa. Hiru, bulkada historikoa. Lau, helburu politikoa”.

Goseak jotako sei neskato oinez doaz beren herri Paradisetik  Budapest herri aberatsera, guaiabak ostera. Bi enkontru izango dituzte txango horretan: bata, Budapesten, andrezko turista londrestar batekin; bestea, Paradisera bueltan, bertako emakume batekin.

Espainiako Gerra Zibilean, Euzko Gudarosteko patruila bat ezkutuan dabil mendian zelatan, agintearen instrukzioen zain.

Bidaia apunte moduko hauetan, Joxe Azurmendik Walter Benjamin, Antonio Machado eta Paul Valéryren pentsamenduan barrena eramaten gaitu, eta gogoeta egiten du poesiaren eta filosofiaren arteko auzian —bihotzaren eta arrazoiaren arteko auzian— haietako bakoitzak hartutako jarreraz. Irudia: “Angelus Novus”, Paul Klee (1920) Musikaren iturria: Musopen

E-mail bidezko harreman politiko eta intelektual kitzikagarria izan ostean, gizon bat trenez abiatzen da ordura arte idatziz eta irudi digitalen baten bidez besterik ezagutu ez duen emakumea ezagutzera.

Emakumeak orain dela gutxiko asmakuntza dira, diosku Le Guinek ironiaz, mendeetan zehar “gizona” eta “pertsona” sinonimotzat jo baitira. Horrek ondorio oso interesgarriak dakartza maila askotan, eta, harrigarria bada ere, zerikusia dauka estatubatuarrek herensugeei dieten beldurrarekin. Beharbada, horrela esanda ez da berehalakoan ikusten, baina bi saikerok entzuten dituzun...

Autorea inspirazioaren bila doan bitartean, hiria bizi-bizi agertuko da bere begien aurrean, oroitzapenekin nahastuta.

Nazioarteko boluntarioen talde bat Palestinara doa, armada israeldarraren erasoen aurrean “giza eskutu” lanak egitera. Jaume Gelabertek palestinarren eguneroko bizitzaren latza kontatzen digu (hala ere) umorez beteta dagoen kronika honetan. BONUS TRACK: amaitzeko, Mahmud Darwish poeta palestinarraren bi poema dakartzagu: “Ezerk ez nau betetzen” (itz. Koldo Izagirre) eta &#8...

Amerikarren inbasio gerraren erdian, gazte irakiar batek bere dohain paranormala bitxia baliatzen du biziak salbatzeko. *Atal honetako musika guztia Jamendo-tik hartua da.

Bi lagun aurrez aurre. Bata ardotan aditua, bestea burtsako artekaria. Afari primerakoa, ardo bikainak, konpainia ezin hobea… Baina nahikoa ez nonbait, eta hor hasi dira, ea nork handiagoa. Apustua, jakina.

Ipuin honetan izua eta umore beltza nahasten dira, ETA indarrean zegoen eta kafea pezetetan ordaintzen zen garai ez hain urrunean.

Ingurune urbanoko biztanleen egunerokotasunaren absurdoak, dezepzioak eta antsietateak,  umore beltzaz eta ironiaz betetako mikroipuinetan.

 “… Bananaz beteta dagoen zulo batean sartzen dira. Sartzen direnean, beste edozein arrain bezalakoak dira. Baina, behin barruan daudela, txerriak bezala portatzen dira (…) hainbeste gizentzen dira non zulotik atera ezinez gelditzen diren”. Itxura batean dena lasai dago opor lekuan, ez, ordea, bihotz barrenetan.

Goizalde Landabasoren poesiak hizpide ditu bakardadea, bakardade batzuetan goxoki lagundua, kristal lurrunduetan idazten diren eta berehala ezabatzen diren hitzak, sekula guztiz osatzen ez diren zauriak, gogoratu nahi eta oroimenen atxiki ezin dena. Haizeak dena higatu orduko, egin beharko dugu ba babeserako kopia.

“…eta hegazkinera zeraman tunelean sartu nintzen: jadanik ez zegoen atzerakorik”. Hegazkin bidaia bat, itxuraz arrunta. Kontuz, baina: inoiz ez dakizu alboan nor jesarriko zaizun.  

1870 urte ingurua. Frantzia eta Prusiaren arteko gerra. Hamar andre-gizon bidaia arriskutsu batean doaz zaldi kotxez. Helmugara heltzearen truke, prezio bat ordaintzea eskatuko diete. Guy de Maupassanten istoriorik famatuena da “Mari Gizen”. Bere garaian bi zatitan argitaratu zen, eta halaxe dakargu guk ere.

Bilbo Hiria Irratiko “Eremuz Kanpo” saioko zaldun jentilek gonbidatuta, Xerezade atera da bere lorategi iturridunetatik lagun horiekin batera zuei izaki bakan bat aurkezteko. Hona hemen Super Euskalduna. Bekadun erraria. Golema. Gure Zelig Iruritakoa. Euskal hitzaren atrakatzailea. Txandal laranjadun timadorea. Zuekin, Joseba Breaking Basque!

Izan al duzu inoiz zeu protagonista EZ zaren bizipenik? Ez? Guk ere ez. Ez al da bitxi xamarra? Nola askatu geure burua denok unibertsoaren erdigunea garela pentsatzeko joeratik? D. F. Wallacek kontatzen digu zertan den askatasun hori, bere ustez axola duen bakarra. Hitzaldi zorrotz, humanista, iratzartzaile eta hunkigarria.

Xabier Montoiak berak irakurritako ipuin honetan, neskato bat aurkituko dugu ustekabeko abentura batean murgilduta. Festa bat dirudi hasieran, baina mundu anker honek toki gutxi dauka xalotasunarentzat. Ez da kasualitatea ipuin hau dakarren liburuaren izenburua Hondamendia izatea.

Thackenbury andreari eta haren lobari ez zaizkie batere gustatzen lagun hurkoari onginahia ospatzeko omen diren jaiegun horiek: Gabonak, urtebetetzeak… Zergatik ez dago egun berezirik aurrean ikusi ezin duzun jendeari zure sentimenduak zintzoki adierazteko? Atal honetan umore viktoriar gaizto pixka bat dakargu Sakiren eskutik.

Shadrach Jones agurea gasolindegi batez arduratzen da. Orain, baina, negozioa gainbehera dago, errepide moderno batek trafikoa desbideratu baitu. Batzuetan, ezohiko zirkunstantziak direla eta, ustekabeko eginkizunak hartu behar izaten ditugu gure gain. Adibidez, Shadrach Jonesi, elfoen errege bihurtzea egokitu zitzaion.

“Harriturik, Enperadorea oihalera hurbildu zen eta, bekainez ia ukitzen zuela, beha egon ondoren, eskua sartu eta pinturako arrosa bat ebaki zuen”: boterea eta sormena aurrez aurre aurkitzen dira Ekialde legendarioan kokatutako ipuin fantastiko honetan.   Irudia: Yongzheng Enperadorea Gorteko Jantzian (1750)