Mál Málanna

Stýrivextir fóru í 7,5 prósent í morgun og rök Seðlabankans eru þau að tölurnar hafi hreinlega breyst svo mikið að það hafi ekki verið annað í stöðunni. En á meðan forysta bankans talar um „lausbeislaðar verðbólguvæntingar“ þá situr launafólk eftir með hærri reikninga og svikin loforð. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri og Þórarinn G. Pétursson varaseðlabankastjóri kynna röksemdir vaxtahækkunar. Vilh...

Í dag kynnumst við raunveruleika þeirra fjögur þúsund Íslendinga sem glíma við eftirstöðvar Covid-sýkingar. Við heyrum sögu Gunnars Önnu Svanbergssonar, sérfræðings í sjúkraþjálfun sem varð öryrki eftir að hafa smitast um jólin 2020. Við ræðum líffræðina bak við þreytuna, skort á skilningi í kerfinu og hvers vegna alþjóðlegur vitundardagur Long Covid skiptir máli.

Nýjasta útspil Donalds Trump Bandaríkjaforseta, sem krefst þess að bandamenn taki við öryggisgæslu í Hormuz-sundi eða greiði fyrir verndina, er mál málanna. Erlingur Erlingsson, hernaðarsagnfræðingur, rýnir stöðuna. Fáðu samhengið í máli dagsins á undir korteri..

Stærstu viðskiptatíðindi seinni ára á fjölmiðlamarkaði litu dagsins ljós á fjölmiðlamarkaði. Hinn þrautreyndi fjölmiðlamaður, Pálmi Guðmundsson rýnir í það mál. Patrekur Jaime, fjölmiðlastjarna og áhrifavaldur, er gjörsamlega búinn að fá nóg af holunum í malbikinu og lofar að kjósa hvern þann sem lagar það. Björk Úlfarsdóttir hjá Colas útskýrir hvers vegna göturnar eru eins og þær eru. Jón Karl Ól...

Í Máli málanna í dag ræðum við við Jón Bjarnason, fyrrverandi ráðherra, sem varar við því að sagan sé endurtekin í Evrópumálum. Hann lýsir því hvernig ríkisstjórnin nú notar sömu setningarnar og 2009 til að „friða fólk,“ á meðan ESB gerir engar málamiðlanir um grunnreglur sínar. Hvers vegna stöðvuðust viðræður um sjávarútvegsmál á sínum tíma? Fáðu samhengið í máli dagsins á um 15 mínútum.  

Í Máil málanna í dag ræðum við skrítinn ráðahag varðandi efnaskiptaaðgerðir Íslendinga sem fluttir eru í stórum stíl til Svíþjóðar þar sem aðgerðin er framkvæmd, oft af íslenskum lækni fyrir sænskt fyrirtæki. Diljá Mist Einarsdóttir þingkona fer yfir sláandi tölur úr heilbrigðisráðuneytinu og við heyrum í læknum hjá Klíníkinni sem telja sig geta nýst kerfinu miklu betur. Er pólitísk hugmyndafræði...

Í Máli málanna í dag ræðum við sögulega lágt gengi Icelandair í Kauphöllinni. Jón Karl Ólafsson, fyrrverandi forstjóri, varar við því að félagið sé orðið svo ódýrt að það borgi sig hreinlega að kaupa það og leysa það upp. Er fjandsamleg yfirtaka yfirvofandi? Samhengið í máli dagsins á undir 15 mínútum.

Mál málanna er umræðan um þingsályktunartillöguna um þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB sem verður lögð fyrir Alþingi í dag. Tómas Möller úr Evrópuhreyfingunni og Erna Bjarnadóttir frá Heimssýn takast á um auðlindir og fullveldi. Einnig heyrum við í Már Wolfgang Mixa dósent um hvort ESB-aðild muni raunverulega lækka húsnæðisvexti eða hvort íslenski bankamarkaðurinn sé einfaldlega of lítill til að laða a...

Fjölmargir minntust Davíðs Odssonar í vikunni. Við heyrum brot úr viðtali við Davíð úr Reykjavík síðdegis frá árinu 2016 og ræðum við Guðrúnu Hafsteinsdóttur, formann Sjálfstæðisflokksins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, svarar fyrir um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna um ESB og Erlingur Erlingsson hernaðarsagnfræðingur metur stöðuna í Íran. Deilt er um framkvæm...

Í Mál málanna í dag heyrum við aftur í Andra Ottesen í Kúveit, en ástandið þar hefur versnað snögglega frá því fyrr í vikunni. Hann lýsir því hvernig Íranir nota ódýra dróna til að herja á dýr varnarkerfi og varað er við því að birgðir af varnarflaugum gætu klárast á næstunni.

Rætt við Sigurð Sigurðsson, byggingarverkfræðing, um það sem hann kallar þúsund milljarða högg á ríkissjóð vegna Nýja Landspítalans. Af hverju hefur Landspítalinn verið á teikniborðinu í tvo áratugi á meðan aðrar stórbyggingar rísa á ógnarhraða? Samhengið í máli dagsins á tæpum 15 mínútum.

Í Máil málanna í dag fáum við innsýn í hvernig það er að búa í Barein og Kúveit á meðan stríðið í Miðausturlöndum breiðist út. Guðlaug Sigfúsdóttir í Barein segist aldrei hafa átt von á því að búa við sprengjuárásir í friðsælu landi og Andri Ottesen er með ferðatöskuna klára ef hann þarf að flýja Kúveit með fjölskyldu sína.

Rætt við Leo Karenarson Amiri frá Íran sem er búsettur hér á landi en Karen Stephensen Halldórsdóttir hefur myndað mjög sterk tengsl við hann og fjölskyldu hans. Þau segja 85% Írana fagna innrás Bandaríkjanna og Ísrael.

Rætt við Guðmund Fertram Sigurjónsson, stofnanda Kerecis, um risagreiðsluna sem skilar sér í ríkissjóð í haust. Eru fleiri vörur og fyrirtæki á Ísafirði sem skila fleiri 40 milljörðum og hvernig er umhverfið á Íslandi til verðmætasköpunar?

Í dag ræðum við um hrópandi ábyrgðarleysi í barnaverndarmálum. Hver ber ábyrgð þegar vistheimili ríkisins breytast í vettvang ofbeldis? Mummi “í Götusmiðjunni” Týr Þórarinsson, sakar kerfið um að hafa rústað úrræðum sem virkuðu og leyft mönnum að þvo hendur sínar af ofbeldi fortíðar. Inga Sæland, barnamálaráðherra, boðar aðgerðir. Fáðu samhengið í máli málanna.

Mál málanna í dag er Úkraína. Á morgun eru fjögur ár liðin frá ólöglegri innrás Rússa í Úkraínu. Algjör kyrrstaða virðist komin í átökin. Albert Jónsson, alþjóðastjórnmálafræðingur og fyrrverandi sendiherra í Rússlandi og Jón Ólafsson prófessor við HÍ fóru yfir á Sprengisandi þetta mannskæða stríð sem virðist engan enda ætla að taka. Samhengið í máli dagsins á tæpum 15 mínútum.

Í vikuyfirliti Máls málanna fer Auðun Georg á um 15 mínútum yfir samhengið á bak við stærstu fréttir vikunnar. Bakkakotsmálið: Ólöf Ásta Farestveit núverandi forstjóri Barna- og fjölskyldustofu um verklag barnaverndar nú á dögum. Athygli vakti í vikunni að Bragi Guðbrandsson, fyrrverandi forstjóri Barnaverndarstofu, lýsti því í viðtali við Kastljós Ríkissjónvarpsins að málefni Bakkakots rötuðu ekk...

Í Mál málanna í dag ræðum við um hættulega loftmengun í Reykjavík sem hefur neytt fólk til að leita á bráðamóttöku. Við heyrum í Björgvin Jóni Bjarnasyni, forstjóra Hreinsitækni, um af hverju rykbinding er „feluleikur“ og Magneu Gná Jóhannsdóttur, borgarfulltrúa, sem vill að borgin kaupi sína eigin ryksugubíla. Er verið að nota svifrykið sem vopn gegn einkabílnum eða vantar hreinlega forgangsröðun...

Soffía Ámundadóttir, verkefnisstjóri námssamfélaga á Menntavísindasviði HÍ, ræðir um skólaforðun á Íslandi. Talið er að allt að þúsund grunnskólabörn mæti hreinlega ekki í skólann. Hvernig þarf skólakerfið að breytast svo hægt sé að grípa börn sem passa ekki inn í hefðbundið mót skólastarfsins. Fáðu samhengið í Máli málanna á um 10 mínútum.  

Við ræðum við Kristján Leó Guðmundsson, tölvunarfræðing og einn af stofnendum nýja íslenska samfélagsmiðilsins Slapp.  Köfum ofan í hvernig rafræn skilríki útrýma bottum og tröllum, hvers vegna miðillinn er auglýsingalaus og af hverju „samfélagsmiðlaþreyta“ er að breyta því hvernig við tengjumst á netinu. Fáðu samhengið í máli dagsins á tæpum 12 mínútum.

Aldraðir á biðlista: “Áratugum á eftir áætlun.” Hafdís Hanna Ægisdóttir og átakanleg saga föður hennar á níræðisaldri sem hefur þurft að bíða á bráðamóttöku Landspítalans eftir hjúkrunarrými síðan í október. Við heyrum líka í Ölmu Möller heilbrigðisráðherra sem viðurkennir að uppbygging kerfisins sé áratugum á eftir áætlun. Fáðu samhengið í máli dagsins á um 10 mínútum.

Heitustu málin í vikunni Í Máli málanna í dag rýnum við í stærstu fréttir vikunnar 9.–13. febrúar. Við förum yfir starfsóánægju á Bifröst sem endaði með afsögn rektors, hættulegt ástand gatna í Reykjavík og raddfalsanir með aðstoð gervigreindar. Vandræðaleg afsökunarbeiðni norsks skíðagarps vakti mikla athygli en stærstu málin voru auðvitað tengd bráðamóttökunni á Landspítalanum og gríðarlegt land...

30 millimetra slysagildrur Ólafur Guðmundsson, umferðaröryggissérfræðingur, ræðir um hræðilegt ástand gatna í Reykjavík. Hvers vegna eru rásir í malbikinu orðnar tvöfalt dýpri en hættumörk erlendis segja til um? Við berum saman öryggi á flugvöllum og þjóðvegum, ræðum hvers vegna malbikið „skríður“ og spyrjum hvers vegna það vantar skýr viðmið í vegalög um hvenær vegur telst hreinlega ónýtur. Samhe...

Eldey á tíma: Verður næsta gos neðansjávar? Þorvaldur Þórðarson eldfjallafræðingur rýnir í skjálftahrinuna við Eldey. Hvers vegna er jarðskorpan þarna eins og kalt Toffee eða mjúkt smjör? Við förum yfir líkurnar á gosi í náinni framtíð, ógnina við Keflavíkurflugvöll vegna hugsanlegs öskufalls og hvers vegna Reykjanesskaginn virðist vera að losa spennu í öllum áttum. Samhengið í máli dagsins á tæpu...

Hvað ef internetið á Íslandi hrynur? Í Mál málanna í dag ræðum við við Tryggva Farestveit, framkvæmdastjóra Photon, um brothætta stafræna innviði Íslands. Hvers vegna myndu flestir vefmiðlar liggja niðri ef sambandið við útlönd rofnar? Við ræðum stafrænt fullveldi, hvers vegna við hýsum mikilvæg gögn hjá Amazon og Cloudflare í stað þess að nýta íslensk gagnaver, og hverja við þurfum að ná í ef all...