Hugvarp - hlaðvarp Hugvísindasviðs

Hjalti Hugason, prófessor í kirkjusögu, hefur rannsakað þróun útfararsiða og samband ríkis og kirkju. Hugvarp ræddi við hann um einkagrafreiti, bálfarir og breytingar á útfararhefðum. Einnig ræddum við um samband ríkis og kirkju, en Hjalti birti nýverið grein um efnið í Ritröð Guðfræðistofnunar.

Nýverið var opnuð kortasjá um aftökur á Íslandi á slóðinni dhd.hi.is. Kortasjáin er afrakstur verkefnisins Dysjar hinna dæmdu en markmið þess er að leita upplýsinga um þá einstaklinga sem teknir voru af lífi hérlendis tímabilið 1550–1830. Kortasjáin sýnir nöfn þeirra 248 einstaklinga sem þá voru dæmdir til dauða en einnig heimabæi þeirra, aftökustaði, kyn, aldur, brot og dóma. Við ræddum við þrjá...

Út er komin bókin Híbýli fátæktar: Húsnæði og veraldleg gæði fátæks fólks á 19. og fram á 20. öld, eftir þau Finn Jónasson, Sólveigu Ólafsdóttur og Sigurð Gylfa Magnússon. Hugvarp ræddi við tvo af höfundunum. Í bókinni eru heimili, efnisleg gæði og daglegt líf fátæks fólks á 19. öld og á fyrri hluta 20. aldar til skoðunar. Fátækt hafði afgerandi áhrif á alþýðu landsins en hver voru hin samfélagsle...

Í ár hefur þess verið minnst að tæplega 90 Grænlendingar heimsóttu Ísafjörð árið 1925, en þeir voru sjaldséðir gestir hér á landi á þeim tíma. Hugvarp ræddi við þau Ann-Sofie Nielsen Gremaud, lektor við Mála- og menningardeild Háskóla Íslands og Sumarliða R. Ísleifsson, lektor við Sagnfræði- og heimspekideild Háskóla Íslands, um samband þjóðanna, stöðu Grænlands og sýningu og málþing sem efnt er t...

Rebekka Þráinsdóttir, aðjunkt í rússnesku við Mála- og menningardeild Háskóla Íslands, fjallar um leikverkið Kæra Jelena, höfund þess og viðtökur í Sovétríkjunum þegar það var fyrst sett upp í byrjun níunda áratugs 20. aldar. Leikritið er nú sýnt á fjölum Borgarleikhússins.

Marín Árnadóttir, meistaranemi í sagnfræði við Sagnfræði- og heimspekideild Háskóla Íslands, rannsakar einelti og ofbeldi í íslensku samfélagi 19. aldar og fyrri hluta 20. aldar. Nýverið hlaut hún styrk úr Styrktarsjóði Margaretar og Bents Schevings Thorsteinssonar fyrir verkefnið.

Guðrún Kristinsdóttir doktorsnemi fjallar um leikverkið Loddarinn eftir franska leikskáldið Moliere. Hún tekur þátt í Samtali við leikhús, málfundi um leikritið í Veröld - húsi Vigdísar, mánudaginn 29. apríl næstkomandi kl. 17. Aðrir í pallborði verða Hallveig Kristín Eiríksdóttir aðstoðarleikstjóri, Guðjón Davíð Karlsson leikari og Hallgrímur Helgason þýðandi.

Nýverið fór fram málþing á vegum Siðfræðistofnunar Háskóla Íslands um stöðu og þróun lýðræðis á Íslandi í upphafi 21. aldar, en þar fjölluðu þau Guðmundur Hálfdanarson, Stefanía Óskarsdóttir og Guðmundur Heiðar Frímannsson um nýútkomna bók sem nefnist Íslenskt lýðræði: Starfsvenjur, gildi og skilningur.

Eiríkur Smári Sigurðarson, rannsóknastjóri Hugvísindasviðs, ræðir við Finn Dellsén, dósent í heimspeki við Háskóla Íslands, en hann hlaut nýverið Nils Klim verðlaunin fyrir rannsóknir sínar á þekkingarfræði og vísindaheimspeki, fyrstur Íslendinga.

Gauti Kristmannsson, prófessor í þýðingafræðum og Þórir Jónsson Hraundal, lektor í Mið-Austurlandafræðum, fjalla um íslensk-palestínska rithöfundinn Mazen Maarouf sem hefur verið tilnefndur til alþjóðaverðlauna Man Booker verðlaunanna fyrir smásagnasafnið Brandarar handa byssumönnum.

Björn Þór Vilhjálmsson, lektor í almennri bókmenntafræði og kvikmyndafræði, ræðir við Álfheiði Richter Sigurðardóttur og Rósu Ásgeirsdóttur, nemendur í kvikmyndafræði, um nýjustu mynd Lars von Trier, The House That Jack Built, en hún var sýnd á nýafstaðinni kvikmyndahátíð, Stockfish. Þá er hátíðin sjálf rædd og það sem þar bar hæst, auk þess sem vikið er að mikilvægi kvikmyndahátíða í kvikmyndalan...

Eiríkur Smári Sigurðarson ræðir við þau Sigríði Þorgeirsdóttur og Björn Þorsteinsson, prófessora í heimspeki, um rannsóknarverkefnið Líkamleg gagnrýnin hugsun. Þau flytja bæði erindi á málstofu um verkefnið á Hugvísindaþingi laugardaginn 9. mars næstkomandi.

Toby Erik Wikström, doktor í frönskum bókmenntum og sérfræðingur við Hugvísindastofnun Háskóla Íslands, segir hér frá nýsöguhyggjunni og Stephen Greenblatt, prófessor í bókmenntum við Harvard háskóla og hátíðarfyrirlesari Hugvísindaþings í ár. Hægt er að hlusta á hlaðvarpsþætti Hugvísindasviðs og gerast áskrifandi að hlaðvarpinu á Spotify, iTunes og öðrum hlaðvarpsveitum.

Helga Þórey Jónsdóttir, doktorsnemi í menningarfræði, segir frá erindi sem hún flytur á Hugvísindaþingi 9. mars. Þar fjallar hún um íslenskt rapp, andóf og fagurfræði aldamótakynslóðarinnar.

Ragnheiður Kristjánsdóttir og Erla Hulda Halldórsdóttir, dósentar í sagnfræði, segja frá málstofu á Hugvísindaþingi sem fjallar um það hvernig íslenskar konur, þar á meðal húsmæður, netavinnukonur og listakonur, tókust á við þær hindranir sem komu í veg fyrir að þær fengju notið sín sem fullgildir borgarar.

Geir Sigurðsson, prófessor í kínverskum fræðum, ferðaðist nýverið til Norður-Kóreu. Hann segir frá ferðinni, ströngu eftirliti með ferðum hans og von heimamanna um sameiningu Kóreuríkjanna.

Hlynur Helgason, lektor í listfræði við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands, fjallar um list í almannarými og þýsku listakonuna Karin Sander, en hún er höfundur umdeildrar tillögu um pálmatré í hinni nýju Vogabyggð í Reykjavík.

Út er komið ritverkið Líftaug landsins. Saga íslenskrar utanlandsverslunar 900-2010. Verkið er í tveimur bindum, alls um 1000 síður. Þar er í fyrsta sinn sögð heildarsaga íslenskrar utanlandsverslunar frá landnámstíð til okkar daga. Fjallað er um framandi kaupmenn og fátæka landsmenn, harðan fisk og mjúka ull, mjöl og öl, brennivín og bjór, við og vax, lýsi og smjör, freðfisk og ál, nauðsynjar og...

Út er komin bókin Minor Knowledge and Microhistory. Manuscript Culture in Nineteenth Century hjá hinu þekkta alþjóðlega bókaforlagi Routledge. Höfundar hennar eru sagnfræðingarnir Sigurður Gylfi Magnússon, prófessor í menningarsögu við Sagnfræði- og heimspekideild Háskóla Íslands og Davíð Ólafsson, aðjunkt menningarfræði við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands. Nánar á hi.is/frettir/fanyt_...

Anna Agnarsdóttir prófessor segir frá minningarþingi sem haldið verður um Eggert Þór Bernharðsson sagnfræðing í Þjóðminjasafninu 15. október 2016.

Á þessu haustmisseri hófu 24 erlendir nýnemar frá tíu löndum meistaranám í miðaldafræðum við Háskóla Íslands. Þeir eru nemendur í námsbrautunum Medieval Icelandic Studies og Viking and Medieval Norse Studies, Námsbrautirnar hafa notið mikilla vinsælda og hafa nemendur t.d. komið frá Brasilíu, Bandaríkjunum, Ísrael, Kanada og Þýskalandi. Haraldur Bernharðsson, dósent við Íslensku- og menningardeild...

Rannveig Sverrisdóttir, lektor í táknmálsfræði við Háskóla Íslands, er fulltrúi Íslands í Signgram verkefninu, sem samið hefur fyrsta leiðarvísi að mállýsingum evrópskra táknmála. Hún ræðir verkefnið og stöðu táknmálsins við Háskóla Íslands og í samfélaginu.

Orri Vésteinsson um fornleifarannsókn á Grænlandi og stöðu fornleifafræða by Hugvarp - hlaðvarp Hugvísindasviðs

Út er komið ritið „Utopia: The Avant-Garde, Modernism and (Im)possible Life“ sem gefið er út af hinu virta forlagi De Gruyter. Benedikt Hjartarson, prófessor í almennri bókmenntafræði og menningarfræði við Hugvísindasvið HÍ, er einn af fjórum ritstjórum verksins. Hann ræðir um útópíu, módernisma og framúrstefnu.

Viðtal við Höllu Kristínu Einarsdóttur kvikmyndagerðarkonu og aðjunkt í hagnýtri menningarmiðlun við Hugvísindasvið Háskóla Íslands.