Հին ջահելություն

Հին ջահելներով բացում ենք տատիկների ու մայրիկների պահարանները։ Այնտեղ, որտեղ դեռ կախված է մի վերարկու, որը երբեք չենք համարձակվել դեն նետել, մի զգեստ, որ հագել ենք առաջին ժամադրությանը, ու մի շարֆ, որից մինչև հիմա Красная Москва-ի բույրն է մնացել։ Իսկ թե ինչը ինչի հետ համադրենք՝ կսովորեցնի Գոհար Հայրապետյանը։

Հին ջահելություն՝ ժամանակ, երբ սիրահարվում էինք էկրանին, վիճում էինք հերոսների հետ ու ներում էինք նրանց սխալները։ Կասսանդրան, Մարիան, Ջեյդն ու Լատիֆան եկել են հիշեցնելու, թե ինչ է բրազիլական կիրքն ու իսկական սերիալը։ Միացիր մեզ, որովհետև երբեմն բավական է լսել մի սաունդթրեք կամ հիշել մի հերոսի անուն, ու հանկարծ՝ նորից 2000-ականներն են։

Եթե 1980-ականներին Երևանում որևէ մեկին հարցնեիք՝ որտեղ ես աշխատում, մեծ հավանականությամբ նա կպատասխաներ ոչ թե մասնագիտությունը, այլ գործարանի անունը։ Այս էպիզոդում վերադառնում ենք խորհրդային Հայաստանի ամենահայտնի գործարաններ՝ հիշելու, թե ինչպես էին դրանք ձևավորում երկրի տնտեսությունը, քաղաքների ռիթմն ու մարդկանց առօրյան։

Առաջարկում ենք վայելել Առավոտը, վերցնել ձեր Դառը Սև Սուրճը, լսել Միայն Մեզ ու հուսալ, որ Ոչինչ Չի Մնա բացի Հին ջահելության փոփ մշակույթից։ Իսկ եթե այս նախադասությունը ձեզ անիմաստ չթվաց, ուրեմն այս էպիզոդը հենց ձեզ համար է։

Հիշո՞ւմ եք, երբ ընկերոջը զանգելուց առաջ հույս էիք ունենում, որ հեռախոսը հենց ինքն է վերցնելու, ոչ թե ծնողները։ Երբ SMS-ները սահմանափակ էին, իսկ երկար խոսակցությունները՝ թանկ հաճույք։ Այս էպիզոդում ուսումնասիրում ենք Հին ջահելության հաղորդակցությունը։

Մինչ Tiktok-ն ու ChatGPT-ն մենք ունեինք աշխարհը բացահայտելու այլ ճանապարհներ։ Հին ջահելության այս էպիզոդում հիշելու ենք, թե ինչպես էր գիտությունը մտնում մեր առօրյա՝ դպրոցական լաբորատորիաներից մինչև աստղադիտարաններ, օլիմպիադաներից մինչև աշխարհահռչակ գյուտեր։

Տեղափոխվում ենք թատրոնի կախարդական աշխարհ։ Երբ լույսերը մարում են, դահլիճը լռում է, ու սկսվում է մի ուրիշ կյանք։ Այս էպիզոդում հիշում ենք հին ջահելների ներկայացումները, որոնց մարդիկ գնում էին ոչ միայն դիտելու, այլ նաեւ զգալու, ապրելու ու երբեմն նույնիսկ հուզվելու։ Հին ջահելությունն այս անգամ վարագույրը բացում է ամենաթատերական հիշողությունների առաջ։

Այսօր, երբ ամեն ինչ կարող ես գտնել TikTok-ում, YouTube-ում, Netflix-ում, դժվար է պատկերացնել մի ժամանակ, երբ ամբողջ քաղաքը նույն ժամին նստում էր հեռուստացույցի առաջ։ Վստահեցնում եմ՝ դա հին ջահելների ամենաերջանիկ պահերից էր։

4-5 տարեկան ես, մնացել ես տատիկիդ տանը ու պառկել քնելու։ Կողքիդ պատին կախված գորգը քո միակ ու ամենահետաքրքիր ընկերն է։ Ցուցամատդ սահում է նախշերի վրայով, ու ինքդ էլ չես հասկանում՝ ինչպես քնեցիր։Այս էպիզոդում խոսում ենք գորգագործության ավանդույթների և այն նուրբ թելի մասին, որը կապում է անցյալը ներկայի հետ։

Այս էպիզոդում ռադիոտնից հյուր ենք գնում լրագրության մեկ ուրիշ հասցե։ Հին ջահելներին կգտնենք թերթերի էջերում կամ սնդուսափայլ ամսագրերի շապիկներին։

Հաջորդ կայարանը՝ Երիտասարդական․․․ բայց հին երիտասարդներինը։ Այս էպիզոդի ճանապարհը կանցնենք մետրոյով, կբացահայտենք մութ թունելների գաղտնիքներն ու հին ջահելության ուղին։

Ձեզ մի լա՜վ ճաշկերույթի ենք հրավիրում․․․ Ճիշտ է, սեղանը շատ ճոխ չի ստացվի, բայց հին ջահելների ջերմությունը հաստատ կզգաք։ Տեսեք տանը ինչ ավել բան ունեք, վերցրեք, եկեք, հարևաններով մի քիչ նստենք։

Մայրիկին բարեխոսել ենք, այսօր կարող եք մութն ընկնելուց հետո գնալ տուն: Մի լաաաավ հալամուլա ենք խաղալու:  հ.գ. բայց եթե չեք գալու, գոնե գնդակը գցեք, մենք խաղանք:

Սովորել, սովորել, սովորել․․․ ասում էր ՆԱ, ու լսում էին բոլորը։ Այս էպիզոդում ընդունվում ենք խորհրդային համալսարան, պատրաստվում քննությունների ու մեր մաշկի վրա զգում «Սովետի կրթությունն ուրիշ էր» արտահայտությունը։

Այս էպիզոդում անտեսելու ենք մութը, ցուրտը, աշխարհաքաղաքական բարդ իրավիճակն ու տնտեսական ճգնաժամը։ Մեր ժամանցը վստահում ենք 90-ականների ջահելներին ու օրն անցկացնում նրանց հետ։

Թեև հիմա տեսնում եք այս պաստառն էկրանից այն կողմ ու լսում եք էպիզոդը web player-ի միջոցով, այն ի սկզբանե ստեղծվել է ռադիոյի պատերի ներսում և ռադիոյի համար։ Հայկական ռադիոն՝ Հանրային ռադիոյի գլխավորությամբ արդեն հարյուր տարվա պատմություն ունի, որի փոքր մասնիկն ենք մենք ու այս էպիզոդը։

Հին ջահելության փոխարեն հին մանկության ժամանակն է։ Այս էպիզոդը խորհուրդ ենք տալիս լսել փափուկ խաղալիքը ձեռքին կամ շիլա ուտելուց։

Ջահել մնալը գուցե հենց սպորտի շնորհիվ է՝ այն հաղթանակների, որ գրանցում էին Հին ջահելները ու մեզ թեմաներ տալիս էպիզոդների համար։ Մարզական էպիզոդ Սուրեն Բաղդասարյանի հետ միասին։

Տեղափոխվում ենք ոչ շատ վաղ անցյալ, որպեսզի ընտրենք, թե Երգի պետական թատրոնի որ սերունդն ենք նախընտրում։ Հին ջահելության հաջորդ կանգառը էստրադայի աշխարհն է։

Այս էպիզոդում գնում ենք Խորհրդային Հայաստանի ընդհատակն ուսումնասիրելու․ թեման ռոքն է։ Զգույշ կլինեք «վերևներից» չիմանան, որ Հին ջահելության հետ եք։

Այսօր, երբ լսում ես հայկական ջազ, դժվար է ասել՝ որ ժամանակին ես պատկանում։ Հին ջահելության ամենահնչեղ ժառանգությանն ենք հասել։ Պատրաստվեք երաժշտական էպիզոդի, այս անգամ ջազ ենք լսելու։

Եթե հոգնել եք կրկնվող ֆիլմերից ու սյուժեներից, հրավիրում ենք անցյալ, որտեղ Թորիկը այբ-բեն-գիմ-ը ճիշտ կասի, Ռևազի ոչխարին էլ ոչինչ չի պատահի։ Հին ջահելության հաջորդ կանգառը Հայֆիլմն է։

Սերը ոչ միայն տարիք չի հարցնում, այլև դարաշրջան ու կառավարման տեսակ։ Խորհրդային միությունը սիրո պակաս չուներ, թեև դրա արտահայտման ձևերն ու լեզուները մի քիչ տարբերվում են 21րդ դարին հատուկ սիրուց։Այնպես որ այս էպիզոդում սիրեք Հին ջահելության հետ:

Ավելի քան 4 տասնամյակի պատմություն ներկայացնելուց հետո հերթը հասավ մեզ՝ Նոր ջահելներիս։ Մի օր մենք էլ ձեզ հետ միասին դառնալու ենք Հին ջահելություն ու բողոքենք նոր սերնդից, իսկ մինչ այդ պետք է պատմենք նաև մեր պատմությունը՝ առաջին դեմքով ու ներկա ժամանակով։ Հիշու՞մ եք ձեր առաջին crush-ին։

Ընտրության հնարավորություն ունեք. կամ գնում ենք ռեյվի ու բացահայտում հիփ-հոփի աշխարհը, կամ քաղաքական իրադարձությունների մի մասը դառնում: Դե բնականաբար առաջինն ընտրեցիք, բայց 90-ականների պատմությանն էլ է պետք ծանոթանալ, հաղթական տարիներ էին, չէ՞: Հ.Գ. Ձեզ հետ անպայման մի տաք բան կվերցնեք, ցուրտ է լինելու: