Gesondheid

Fibromialgie is ’n siekte gekenmerk deur pyn. Baie lyers se lewe word ontwrig deur dié siekte, wat dikwels ook saamgaan met ander siektes wat dan lei tot abnormale pynversterking. Daar is hoop vir dié lyers. Ons kyk na die diagnose, oorsake en behandeling.

Katarakvorming is die oorsaak van blindheid by byna ’n kwartmiljoen mense in Suid-Afrika. Dit is ook 'n vorm van blindheid wat met chirurgie behandel kan word om mense weer te laat sien. ’n Nuwe inisiatief is bekend gestel om meer katarakoperasies en lensinplantings op die platteland te doen. Hoe vorm katarakte? Hoe word ’n nuwe lens in die oog ingeplant? Hoe werk die nuwe inisiatief? Mari Hudson...

Robot-tegnologie word al hoe meer ingespan in knievervangings. Hoe werk dit? Sny die robot, of sny die ortopeed? Hoe kan dit akkurater wees? Is die uitkoms werklik beter? Is dit duurder vir die pasiënt? Mari Hudson het ’n operasie bygewoon, en met 'n ortopediese chirurg oor die jongste tegniek gesels.

Wat is die jongste stand van sake in die behandeling van outo-immuun reumatoïede artritissiektes? Hoe goed werk biologiese middels? Hoe veilig is dié middels? En hoe bekostigbaar is die middels? Mari Hudson gesels met ’n reumatoloog om antwoorde op dié vrae te vind.

Kan ’n knopiespinnekop se byt jou dood veroorsaak? Hoe gevaarlik is ’n selonsroos en siringa-bessies werklik? Hoe weet mens die skerpioen wat jou bygedam het, is giftig? Moet jy slangteengif by jou dra wanneer jy veld toe gaan? Mari Hudson praat met ’n toksikoloog om uit te vind watter vergiftigings hulle die meeste bekommer.

Waarom is dokters so besorg oor parasetamol-oordosisse? Kan ysterpille gevaarlik wees vir kinders? Wat van anti-allergiese middels? Sal ’n kind oorleef as hy ’n halwe teelepel Two-Step ingekry het? Mari Hudson gesels met ’n toksikoloog om uit te vind watter vergiftigings hulle die meeste bekommer.

Help hiperbariese suurstofterapie vir Covid-pasiënte? En vir diabete se wondgenesing, of vir bestralingspasiënte? Hoe verskil dié behandeling van osoon en peroksied? Mari Hudson praat met ’n spesialis in lugvaart- en duikgeneeskunde en kundige in die gebruik van hiperbariese suurstofbehandeling om antwoorde op dié vrae te vind.

Hoe suksesvol is laerrug-operasies? Wat van nuwer tegnieke? Kan jy self iets doen om jou rug te versterk? Mari Hudson gesels met ’n neurochirurg oor laerrug-probleme en -operasies.

Vier uit elke vyf mense ondervind die een of ander tyd in hulle lewe pyn in die laer dele van hulle rug. Wat is die oorsake? Wat is die rooi vlae wat verder ondersoek moet word? Wanneer is ’n rugoperasie die beste opsie? Mari Hudson praat met ’n neurochirurg om antwoorde op dié vrae te vind.

Wat behels die inflammatoriese reaksie – daardie reaksie wat deels verantwoordelik is vir Covid-simptome en die goor gevoel wat sommiges ervaar ná hulle die entstof ontvang het? Waar pas antiliggame, antigene, T-limfosiete en sitokiene in? Mari Hudson praat met ’n mediese biochemikus en ’n immunoloog om beter te verstaan.

Die nuwe jaar se hartklop is nog vars. Weet jy wat die lub-dub klanke van jou eie hartklop veroorsaak? Hoekom klop ’n baba se hart vinniger as ‘n grootmens s’n? Hoe klink ’n lekkende hartklep? Wat kan ’n dokter vasstel as hy met ’n stetoskoop na ’n baba se hart luister? Mari Hudson praat met ’n pediatriese kardioloog wat verduidelik hoe hartklanke klink en werk.

Covid het ons sterflikheid onder ons aandag gebring. Hoe lyk die paadjie van iemand met ’n terminale siekte tot die einde? Wie is die dokters wat probeer help om dié pasiënte so pynvry en gemaklik te maak? Wanneer moet die proses van palliatiewe sorg begin? Mari Hudson gesels met ’n palliatiewe sorg-spesialis oor sorg wat nie genees nie, maar ewe belangrik is.

Waar is die gewone virusse heen tydens die Covid-inperkings? Moet ouers besorg wees oor koorskonvulsies of -stuiptrekkings? En waarom parasetamol en nie aspiriene vir babas en kleuters met koors nie? Mari Hudson praat ook met ’n pediater oor koors in babas en kleuters.

Sal die vierde (Omikron) golf lank en uitgerek wees soos die Delta-golf? Of sal getalle net so vinnig afneem as wat dit toeneem? Sal ons waakeenhede weer oorloop? ’n Dataontleder vertolk die beskikbare data. Mari Hudson gesels ook met ’n pediater oor koors in babas en kleuters.

’n Tegniek om ’n vergrote prostaat te verklein sonder ’n operasie, word nou ook in Suid-Afrika gedoen. Mari Hudson gesels met ’n uroloog om vas te stel hoe ’n vergrote, goedaardige prostaat met stoom verklein kan word.

Nierversaking kan met ’n nuwe middel vertraag word, vertel ’n nefroloog. Ons kyk ook na die effek van Covid op pasiënte met nierversaking, en dat tot 85% van staatspasiënte met nierversaking geen plek kry op beperkte dialise-lyste is nie. Mari Hudson praat met ‘n nefroloog in die laaste van twee aflewerings oor nierversaking, die siekte wat jou so stilweg kan bekruip, en dikwels so laat opgespoor...

Nierversaking kan jou so stilweg bekruip dat jy dit eers agterkom as jy skaars 10 tot 20 persent van jou nierfunksie oor het. Dan is dialise en ‘n nieroorplanting al uitweg. Mari Hudson praat met ‘n nefroloog in die eerste van twee aflewerings oor nierversaking.

Die keto-dieet is deesdae baie ter sprake. Mense sê hulle brein voel skerper op dié dieet. Wat behels dit? Wat is ketone? Watter rol speel hulle in die liggaam en in jou brein?

Het jy geweet dat meer as 410 000 mense jaarliks in die wêreld aan die muskietgedraagde parasitiese siekte, malaria, sterf. En dat 94% van die 219 miljoen malariagevalle in Afrika voorkom? Met ‘n groot aanslag is dit moontlik dat twee van Suid-Afrika se malaria-endemiese gebiede, KwaZulu-Natal en Mpumalanga, teen 2023 malariavry kan wees. Marí Hudson praat met ’n malariakenner oor die jongste mala...

Meer as 60-miljoen mense in die wêreld ly aan hartversaking, en die helfte sal binne vyf jaar sterf. ’n Nuwe diabetesmiddel kan van hierdie lewens red.

Dit is nou moontlik om hartversaking en vordering van nierversaking te stuit in Tipe 2-diabete. Hoe kan hulle gehelp word om langer en gesonder te lewe? Luister na deel 2 van die reeks oor die jongste behandelings vir Tipe 2-diabete.

Een van die grootste probleme met Tipe 2 diabetes is die voorkoming van komplikasies soos hartversaking en nierversaking. Nuwe middels is nou beskikbaar wat ’n rol kan speel om Tipe 2 diabete langer en gesonder te laat lewe.  Mari Hudson praat met ’n internis oor die jongste verwikkelinge in die behandeling van Tipe 2 diabetes.

Hoe voel dit vir ’n dokter om maande aaneen in ’n Covid-waaksaal te werk, daagliks pasiënte te sien sterf, siek pasiënte weg te wys omdat daar net nie genoeg ventilators is nie, en self die effek van isolasie te ervaar? Het hulle die emosionele energie vir ’n vierde golf? Mari Hudson praat met twee dokters wat baie tyd in Covid-waaksale deurgebring het.

Het jy geweet dat mense se brandwonde dalk binnekort met ‘n ‘lewende’ 3D-gedrukte biomatriks behandel kan word? Mari Hudson gesels met 'n polimeerwetenskaplike oor dié navorsing. Sy kyk ook in die tweede deel van die program na feite en mites oor Covid.

Hoe skakel Covid en die Covid-entstowwe jou immuunstelsel aan? Marí Hudson praat met ’n kliniese immunoloog oor die entstowwe en nanopartikels, mense met outo-immuunsiektes, jou genetika, en waar nuwe kankerenstowwe, die TB-enstof en kudde-immuniteit inpas.