Ons en die Onderwys

5 Julie 2026: Johan van Lill praat met Celeste Labuschagne oor die plek van tegnologie, boeke, handskrif en kunsmatige intelligensie in die klaskamer. Hulle gesels oor waarom tegnologie nie die beginpunt van goeie onderrig moet wees nie. Die belangrike vraag is nie hoe ons meer tegnologie in skole kan gebruik nie, maar hoe ons tegnologie doelgerig kan gebruik om leer werklik te versterk.

28 Junie 2026: Johan van Lill praat met Gerhard Olivier, bemarkingshoof van UXi Artisan Development, oor die groot vaardigheidsgaping in Suid-Afrika. Waarom sukkel werkgewers steeds om geskikte vakmanne, tegnici en beroepsvaardige werknemers te kry, al is werkloosheid in die land so hoog?

21 Junie 2026: Johan van Lill praat met Paul Sauer, bestuurshoof van die SAOU, oor hoe onderwysbesluite in Suid-Afrika deur verskillende vlakke van regering, administrasie, skole en rolspelers beweeg. Ons praat oor waar onderwysgesag lê, wat die nasionale minister werklik kan doen, waarvoor provinsiale onderwysdepartemente verantwoordelik is, en hoe besluite uiteindelik die skoolhoof, onderwysers,...

14 Junie 2026: Johan van Lill praat met Riaan van der Berg, die adjunk-bestuurshoof van FEDSAS, oor tablette, elektroniese handboeke en die terugkeer na papierhandboeke in skole. Die gesprek fokus op wat skole uit internasionale voorbeelde, soos Swede, kan leer, en hoe Suid-Afrikaanse skole verantwoordelik oor tegnologie in die klaskamer moet dink.

7 Junie 2026: Johan van Lill praat met dr. Juane van der Merwe-Mocke, adjunkbestuurshoof van FEDSAS, oor skooltoelatings vir 2027. Die gesprek fokus op wat ouers moet weet wanneer hulle aansoek doen vir Graad R, Graad 1 of Graad 8, hoe aanlyn-toelatingstelsels werk, en watter rol toelatingsbeleid, voedingsgebiede en beskikbare plek speel. Daar word ook gekyk na wat ouers kan doen indien hulle kind...

31 Mei 2026: Johan van Lill praat met Wilna van Rooyen, ‘n onderwyskundige, oor huiswerk in die grondslagfase. Die gesprek kyk krities na die vraag of huiswerk vir Graad 1- tot 3-leerders werklik leer ondersteun, en of dit soms onnodige spanning, konflik en moegheid in gesinne veroorsaak. Die program ondersoek wat huiswerk op hierdie ouderdom behoort te doen, hoeveel genoeg is, watter tipe aktiwit...

24 Mei 2026: Johan van Lill praat met dr. Marinda Swart van STADIO se Skool vir Opvoedkunde oor hoe internasionale samewerking die opleiding van toekomstige onderwysers verryk. Die gesprek kyk na hoe blootstelling aan onderwyskontekste in Noorweë, Kanada en die Verenigde State toekomstige onderwysers help om met groter begrip, aanpasbaarheid en interkulturele sensitiwiteit in diverse klaskamers te...

Johan van Lill praat met Johann Güldenpfennig, ‘n professionele adviseur by professionele dienste by die SAOU, oor vakkeuses en waarom hierdie besluit so ’n belangrike deel van ’n leerder se skoolloopbaan is. Die gesprek fokus op hoe leerders, ouers, onderwysers en skole saam kan dink oor vakkeuses, sonder dat die proses onnodige druk of verwarring skep.

Johan van Lill met praat met Gregory Marais, ‘n onderwyskundige, oor hoe skole en onderwysers Graad 4- tot 6-leerders prakties kan help om sterker en meer onafhanklike lesers te word. Die gesprek volg op ’n vorige program oor lees om te leer, en beweeg nou van bewustheid na praktyk: As ons weet dat lees die sleutel tot leer in alle vakke is, hoe ondersteun ons leerders doelgerig sodat hulle werkli...

Johan van Lill praat met dr. Jaco Deacon, bestuurshoof van FEDSAS, oor die jongste onderwyssake wat tans in die nuus is. Die gesprek fokus op belangrike kwessies waarvan ouers, skole en die breër onderwysgemeenskap kennis moet neem, waaronder toelatings vir 2027, openbare kommentaar oor die Geskiedenis-kurrikulum, skoolklere, BELA-regulasies, die koste van skoolsport, en die stand van leierskap in...

Johan van Lill praat met dr. Jurie Joubert, ‘n onderwyskundige en historikus, oor lees om te leer, en waarom lees veel meer is as net ’n tegniese vaardigheid wat in die vroeë grade bemeester moet word. Die gesprek fokus op die rol van lees in leer, en waarom leesonderrig ook in die hoër grade moet voortgaan.

Johan van Lill praat met Adel Jacobs, afdelingshoof van professionele dienste by die SAOU, oor huiswerk en die toenemende debat oor die waarde, doel en impak daarvan. Die gesprek fokus op waarom daar soveel verskillende menings oor huiswerk bestaan, wanneer dit werklik help, wanneer dit ’n las raak, en wat die rol van skole en ouers in dié proses behoort te wees.

Johan van Lill praat met dr. Juané van der Merwe-Mocke van Fedsas oor skooldrag en die toenemende spanning tussen tradisie, skooltrots en bekostigbaarheid. Die gesprek fokus op die werklike uitdagings wat ouers ervaar, die rol van verskaffers, en waarom skole dalk weer moet dink oor hoe besluite oor skooldrag geneem word.

Johan van Lill praat met Celeste Labuschagne, ‘n voltydse onderwyskonsultant, en dosent en kurrikulumontwikkelaar by Belgium Campus IT Versity, oor die rol van kunsmatige intelligensie in die klaskamer, en die risiko dat leerders kan agterbly as ons nie betyds aanpas nie. Die gesprek fokus op die huidige onsekerheid oor beleid, die gaping tussen beplanning en implementering, en waarom begeleiding...

Johan van Lill praat met Rudi Cooke, besigheidsmarkspesialis by UXI Artisan Development, oor die rol van maatskappye in vaardigheidsonderwys en -ontwikkeling. Die gesprek fokus op waarom besighede ’n aktiewe rol moet speel in die opleiding van ’n werksgereed arbeidsmag, veral in ’n konteks van hoë jeugwerkloosheid.

Johan van Lill praat met dr. Jurie Joubert oor lees as die sleutel tot leer, en waarom dit so ’n kritiese rol speel in elke leerder se akademiese sukses. Die gesprek fokus op waarom lees steeds ’n groot uitdaging in Suid-Afrikaanse skole is, veral wanneer leerders na hoërskool beweeg, en hoe dit prestasie op alle vakke beïnvloed. Daar word ook gekyk na praktiese maniere waarop skole en ouers leesv...

Johan van Lill praat met dr. Jaco Deacon, uitvoerende hoof van Fedsas, oor hoe skoolkwintiele in Suid-Afrika werk, en waarom dit ’n groot rol speel in die befondsing van openbare skole. Die gesprek verduidelik hoe skole ingedeel word, hoe dit met skoolgeld en staatsubsidies skakel, en waarom hierdie onderwerp gereeld in die nuus verskyn.

Johan van Lill praat met onderwyskundige Gregory Marais oor leesontwikkeling in die intermediêre fase - die belangrike oorgang waar leerders beweeg van leer om te lees na lees om te leer. Die gesprek fokus op waarom baie leerders steeds met leesbegrip sukkel wanneer hulle reeds in graad 4, 5 en 6 is, en wat dit vir onderrig in alle vakke beteken.

Johan van Lill praat met Phillip Harmse, bestuurshoof van UXi Artisan Development, oor ’n kritieke vraag vir Suid-Afrika se toekoms: Kan ’n land funksioneer sonder sterk tegniese- en besigheidsvaardigheid-onderwys? Die gesprek fokus op die direkte verband tussen vaardigheidstekorte en dienslewering, ekonomiese groei en werksgeleenthede. Daar word gekyk na die waarde van beroeps- en vakmanskapsople...

Johan van Lill met praat Elsie Harmse, uitvoerende hoof van UXi Artisan Development en medestigter van Africa Skills, oor ’n belangrike verskuiwing in ouerskap: Ouers as loopbaanvennote – nie toeskouers nie. Die gesprek fokus op hoe ouers tieners en jong volwassenes kan ondersteun in hulle loopbaankeuses deur ingeligte gesprekke, realistiese verwagtings en ’n beter begrip van opleidingspaaie en ar...

Johan van Lill praat met dr. Annalie Roux, senior lektor in Wiskunde-onderwys aan die Noordwes-Universiteit, oor ’n dringende vraag in Suid-Afrikaanse onderwys: Hoekom neem so min leerders wiskunde tot matriek? Wat lê agter hierdie bekommernis? Die gesprek fokus op wiskunde-angs, vroeë leerervarings, onderrigmetodes, ouers se ingesteldheid, en die impak wat dit alles het op leerders se selfvertrou...

Johan van Lill praat met professor Josef de Beer oor ’n kernvraag in moderne onderrig: Wat is aktiewe leer, en hoe help dit leerders om meer betrokke, selfstandig en begripsvas te leer? Die gesprek fokus op hoe aktiewe leer leerderbetrokkenheid, selfgerigte denke en betekenisvolle begrip kan bevorder.

Johan van Lill praat met Adel Jacobs, afdelingshoof van professionele dienste by die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie, oor die toenemende debat oor graadherhaling in die grondslagfase. In ’n tyd waarin daar weer gekyk word na ’n moontlike beperking op herhaling in Graad 1 tot 3, vra hierdie gesprek belangrike vrae oor wat werklik in die beste belang van kinders is.

Johan van Lill praat met Gerhard Olivier, hoof van besigheidsontwikkeling by UXi Artisan Development. In ’n tyd waarin universiteit steeds as die enigste maatstaf van sukses beskou word, bevraagteken dié gesprek ’n diepgewortelde aanname in Suid-Afrikaanse onderwys. Saam verken hulle waarom beroepsgerigte, geakkrediteerde en werksgeïntegreerde opleiding nie ’n tweede keuse is nie, maar vir baie jo...

Johan van Lill praat met onderwyskundige Celeste Labuschagne oor hoe onderwysers die nuwe jaar met Kunsmatige Intelligensie reg kan begin. In ’n tyd waar KI vinnig deel word van beplanning, assessering en administrasie, fokus die gesprek op praktiese vaardighede wat onderwysers onmiddellik kan gebruik. Van goeie promptvaardigheid tot assesseringsontwerp, data-ontleding en lesbeplanning, wys die ge...