Ons en die Onderwys

Johan van Lill die nuwe onderwysjaar af saam met prof. Jannie le Roux, ‘n inspirasiespreker en akademikus in menslike hulpbronbestuur. In ’n tyd van druk, onsekerheid en vinnige verandering, fokus die gesprek op hoe onderwysers 2026 doelbewus kan binnegaan met vyf rigtinggewende waardes: om intensioneel te leef, met integriteit op te tree, inklusief te wees, innoverend te dink en inspi...

Johan van Lill praat met Juane van der Merwe-Mocke, adjunk-uitvoerende hoof van FEDSAS, en Paul Sauer, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie, oor wat die 2026-onderwysjaar vir skole en onderwysers inhou. Ons kyk vorentoe na geleenthede, moontlike knelpunte, en verskuiwings wat reeds sigbaar raak. Die fokus val op hoe skole doelbewus kan aanpas, prioriteite heroorweeg en met grot...

Johan van Lill kyk saam met Juane van der Merwe-Mocke, adjunk-uitvoerende hoof van FEDSAS, en Paul Sauer, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie, terug na die onderwysjaar van 2025. In ’n jaar gekenmerk deur druk, verandering en voortdurende aanpassing, reflekteer die gesprek op wat werklik gewerk het in skole en klaskamers, wat minder suksesvol was en watter oomblikke van insig...

Johan van Lill praat met Riaan van der Bergh, adjunkbestuurshoof van FEDSAS, oor ’n onderwyslandskap onder groot druk, maar ook vol nuwe moontlikhede. Tussen matriekeksamens, befondsingsvraagstukke, toelatings en voortdurende beleidsdebatte kyk ons na hoe tegnologie en onderwysinnovasie nuwe denke bring. Ná internasionale blootstelling by GESS Dubai 2025, verken die gesprek hoe KI, digitale verand...

Ná ’n jaar van KI-ontwrigting, administratiewe druk, werkslading, befondsingsvraagstukke en nuwe wetlike debatte, kyk prof. Jannie le Roux terug op 2025, en vra of die onderwysmiernes einde ten laaste weer sy ritme gevind het. Hy vertel hoe klein dade van menslikheid en hoop in skole landswyd begin saamsmelt het tot betekenisvolle verandering, en hoe onderwysers se welwees, identiteit en rolheront...

Johan van Lill met praat met onderwyskundige Celeste Labuschagne. Die spanning tussen menslike intelligensie en kunsmatige intelligensie in die onderwysomgewing neem toe, en beïnvloed direk hoe assessering verstaan en toegepas word. Die gesprek verken hoe KI waardevolle ondersteuning kan bied, maar ook hoe dit die leerproses kan ontwrig wanneer dit menslike denke begin vervang, en waarom raamwerke...

Johan van Lill praat met Wilna van Rooyen, ‘n onderwyskundige, oor die emosionele ontwikkeling van Graad R-leerders, en hoe dit ‘n direkte invloed het op die belangrike oorgang na Graad 1.

Johan van Lill praat met dr. Juané van der Merwe-Mocke, adjunkbestuurshoof en hoof van regsdienste by FEDSAS, oor die eerste jaar van die BELA-wet. Wat beteken die wet in die praktyk vir skole? Watter knelpunte het die afgelope jaar na vore gekom? Hoe het die nuwe regulasies oor taal, toelating en kapasiteit die werklikheid in klaskamers en beheerliggame beïnvloed?

Johan van Lill praat met Sonette Kotzé oor die belangrikheid daarvan om kinders gereed te maak vir formele leer, wat skoolgereedheid regtig beteken, en hoe vroeë, doelbewuste stimulasie ’n kind se latere skoolloopbaan en leesbegrip beïnvloed. Sy verduidelik hoekom soveel jong leerders sukkel om te lees met begrip, watter rol konstruktiewe stimulasie, herhaling, assosiasie en spel in hierdie proses...

Johan van Lill praat met dr. Jurie Joubert, ‘n onderwyskundige en historikus, oor aanpasbare onderrig in vandag se klaskamers. Wat is aanpasbare onderrig? Hoe verskil dit van gedifferensieerde onderrig? Waarom is dit so belangrik om leerervarings aan te pas by elke leerder se unieke behoeftes?

Johan van Lill praat met prof. Mariëtte Reyneke, medeprofessor in Publiekreg aan die Universiteit van die Vrystaat, oor boeliegedrag in skole, en die tekortkominge in ons huidige hantering daarvan. Die gesprek ondersoek die wanpersepsies oor boelies, die diep emosionele en regsimplikasies vir slagoffers en omstanders. Ons vra of die regstelsel kinders werklik beskerm. Watter verantwoordelikheid dr...

Johan van Lill praat met dr. Juane van der Merwe-Mocke, adjunkbestuurshoof van FEDSAS, oor die grootste kwessies wat skole in Suid-Afrika tans ervaar. Die gesprek fokus op dringende onderwysuitdagings soos administratiewe verval, finansiële wanbestuur, die sny van subsidies by kwintiel 5-skole en die komende Graad R-uitdaging. Hoe raak hierdie faktore skole en gemeenskappe, en wat beteken dit vir...

Johan van Lill praat verder met onderwyskonsultant en oudskoolhoof Jannie van der Westhuizen oor die lesse wat hy geleer het in sy lang onderwysloopbaan. Hy vertel van die meer opvoedkundige of selfs filosofiese deel van opvoeders of onderwysers.

Johan van Lill praat met onderwyskonsultant en oud-skoolhoof Jannie van der Westhuizen oor die algemene lesse wat hy tydens sy loopbaan as skoolhoof geleer het, asook oor die belangrike aspekte in die daaglikse funksionering van skole, wat skoolleiers kan benut om meer doelgerig en betekenisvol leiding te gee.

Ons vier Wêreld Onderwysersdag. Johan van Lill praat met RSG-kollegas wat hulle dank uitspreek teenoor die onderwysers wat hulle lewe gevorm het.

Johan van Lill praat met Tommie Doubell, hoof van Laerskool Naudeville, oor die pad van assistent tot onderwyser. Hoe kan ’n jong matrikulant sy of haar eerste tree in die onderwys gee? Watter studie-opsies is beskikbaar? Wat is die verskil tussen voltydse studie en werk as onderwysassistent? Hulle praat ook oor mentorskap, die rolle en verwagtinge van ’n assistent, en hoe dit voorberei op ’n loop...

Johan van Lill praat met Hanneke van der Merwe, vakhoof vir Wiskunde by Hoër Meisieskool Bloemhof, oor die skool se uitsonderlike prestasie en benadering tot wiskunde. Hoe kry ‘n mens die balans tussen akademiese uitslae en die kweek van ’n liefde vir wiskunde? Watter rol speel spanwerk by uitnemendheid in ’n skool?

Johan van Lill praat met dr. Jaco Deacon, bestuurshoof van Fedsas, oor waar ons staan met die BELA-wetgewing en die regulasies waarop tans kommentaar gelewer kan word. Hy beklemtoon dat dit vir ouers, skole en skoolgemeenskappe uiters belangrik is om die komende maand produktief te gebruik om hulle stem te laat hoor. Dit gaan nie net oor die kwessie van kapasiteit nie, maar ook oor die bepalings r...

Johan van Lill praat met prof. Michael le Cordeur oor die regulasies van die Bela-wet, die finansiële probleme van provinsies en die herstelplanne, die rol van die nuwe Onderwysraad, en die G20-beraad wat onlangs in Kaapstad gehou is.

Johan van Lill praat met Jenny Bridgeman oor haar merkwaardige bydrae tot die onderwys. Jenny, ’n voormalige hoof van kurrikulumondersteuning in die Overberg-distrik, vertel wie almal ‘n groot impak op haar as onderwysmens gehad het, en die verskil wat sy veral in landelike skole gemaak het.

Johan van Lill praat met Gertie Smit oor haar besondere bydrae tot die onderwys. Gertie, ’n gerespekteerde oud-dosent en vandag skrywer en samesteller, het aan die Wellington Onderwyskollege gedoseer, leermateriaal vir Lewensvaardighede en voorskoolse onderwys ontwikkel, en ná haar aftrede rympieboeke saamgestel en ’n sleutelrol gespeel in die stigting van Kinderland Kleuterskool.

Johan van Lill praat met dr. Juané van der Merwe-Mocke en prof. Mariette Reynecke oor die rol van die reg in die onderwysstelsel. Hulle het onlangs deelgeneem aan die jaarlikse SAELA-konferensie, ’n sleutelbyeenkoms vir gesprekke oor onderwys en reg in Suid-Afrika.

Johan van Lill praat met dr. Jurie Joubert oor die uitdagings en moontlikhede van multigraadonderrig. Jurie, ‘n bekende onderwyskundige en historikus, bring ook vir Aby Ockhuis, hoof en onderwyser van Berghof Primêr bo-op die berg in Porterville, saam. Ockhuis deel sy praktiese ervaring van 32 jaar met multigraadklasse. Wat is die waarde van hierdie skole in afgeleë gemeenskappe, watter bydraes le...

Johan van Lill praat met dr. Jurie Joubert oor die uitdagings en moontlikhede van multigraadonderrig. Daar is skole waar leerders van verskillende grade in een klas saam leer. Wat is die impak van hierdie werklikheid op onderrig én leer, en hoe kan skole hul pedagogie aanpas om elke leerder se potensiaal te ontsluit?

Johan van Lill praat met dr. Elzette Fritz, 'n opvoedkundige sielkundige, oor die werklikheid van enkelouerskap. In ’n tyd waar baie ouers alleen verantwoordelik is vir hulle kinders se fisieke, emosionele en akademiese versorging, vra ons: Wat is die impak van hierdie werklikheid op ouers én kinders, en hoe kan skole sensitief en ondersteunend wees?