Իմ ռադիո

Արտաերկրային կյանքի մասին խոսելիս շատերս պատկերացնում ենք մեզնից լուսատարիներ հեռավորությունների վրա գտնվող էկզոմոլորակներում բնակվող ինչ-որ էակների, բայց ի՞նչ կասեք, եթե իմանաք, որ այդքան հեռու գնալու կարիք չկա և ոչ երկրային կյանք հնարավոր է նաև  մեր Արեգակնային համակարգի ներսում` թեկուզ և ավելի պարզ տեսքով: Քանի որ մեզ ծանոթ կյանքն առանց ջրի գոյություն ունենալ չի կարող, ապա անհրաժեշտ է առաջ...

4 տարի առաջ Հայաստանի 2 «ներկայացուցիչներ» հայտնվեցին տիեզերքում...    Ինչպե՞ս, և մենք ինչու՞ չենք ճանաչում Հայաստանի ներկայացուցիչներին:

Կրթության ոլորտում գրեթե ամեն օր փոփոխություններ են կատարվում։ Ուսուցիչների կամավոր ատեստավորումն էլ այդ փոփոխությունների մի մասն է կազմում։  Ատեստավորման արդյունավետության և գործընթացի իրականացման խոչընդոտների մասին Իմ ռադիոյին պատմում է կրթության փորձագետ, մանկավարժ Արսեն Վարդանյանը։

Նելլի Մուրադյանն ու Նարինե Հայրապետյանն աշխատում են Բուսաբանության ինստիտուտում։ Այս էպիզոդում պատմում են ինստիտուտի և իրենց  գործունեության մասին։ 

Այս անգամ եկեք ծանոթանանք այն մարսագնացներին, որոնք դեռ աշխատում են կարմիր մոլորակի վրա՝ շարունակելով ուսումնասիրել այն և Մարսի մասին ինֆորմացիան ուղարկել Երկիր։  Այդ մարսագնացները երեքն են՝ ամերիկյան Perseverance-ն ու Curiosity-ն և չինական Ճուրոնգը։

Տիեզերք հասած մարդկանց շարքերում ոչ միայն պրոֆեսիոնալ աստղագնացներ ու տիեզերագնացներ են, այլ նաև տիեզերական զբոսաշրջիկներ, մասնավոր տիեզերագնացներ, ֆիլմի նկարահանման համար մեկնած անձնակազմ ու մինչև անգամ անձնական լուսանկարիչ։ Եկեք այս անգամ ծանոթանանք մի շարք տիեզերական առաջինների ու տեսնենք, թե որ թռիչքն ինչով է առանձնացել տիեզերագնացության պատմության մեջ։

| Ռեժիսոր Հայկ Օրդյանի «Զուլալի» խաղարկային լիամետրաժ ֆիլմը սեպտեմբերի 13-ից 18-ը կցուցադրվի «Տաշքենդի միջազգային կինոփառատոնի»՝ «Համաշխարհային կինո» ծրագրում | Փոփ երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի ,, All to well” սինգլը MTV Video Music Awards երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ հաղթող է ճանաչվել «Տարվա տեսահոլովակ» անվանակարգում | Գերմանիան այս տարվա Օսկարին կներկայանա Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպի հիման...

Երբևէ մտածե՞լ ես, թե քանի մարդ է մինչ այս պահը տիեզերական թռիչք իրականացրել․․․ Միանգամից ասեմ, որ մատների վրա չհաշվես, քանի որ խոսքը բավական մեծ թվի մասին է։ Սկսած 1961 թվականից, երբ տիեզերք ուղևորվեց առաջին մարդը, մարդկությունը շարունակում է պարբերաբար թռիչքներ իրականացնել դեպի Տիեզերք, ու 2022 թվականի դրությամբ այնտեղ հայտնված մարդկանց թիվը հասնում է մոտ 600-ի։

Հիմա մի նախադասություն ենք ասելու, որը կարող է տարօրինակ հնչել․ այժմ տիեզերքում հայերեն նախադություն է ճամփորդում: Բայց ինչպե՞ս է դա հնարավոր: Եկեք պատմենք:

Արդեն տասնյակ տարիներ է, ինչ մարդկությունը «ոտք է դրել» տիեզերք ու շարունակում է փորձեր կատարել Արեգակնային համակարգի մոլորակները, ինչպես նաև այլ մարմիններ ու հատվածներ ուսումնասիրելու համար, բայց ամեն ինչ այդքան էլ սահուն չի ընթանում, որքան կարելի է պատկերացնել։

Վստահ եմ՝ այս պահին մեզ լսողներից շատերն են փոքր տարիքում երազել տիեզերագնաց դառնալու մասին, ցանկացել են թռչել տիեզերք, այնտեղից նայել Երկրին կամ էլ հիանալ տիեզերական տեսարաններով։ Բայց անհնարին համարելով, որ այս երազանքը կարող է իրականություն դառնալ, ինչ-որ պահից սկսած հրաժարվել են դրանից։ Իրականում տիեզերագնաց դառնալը բավական բարդ է, բայց ոչ անհնար։

«Աշխատանքս փոխում եմ, գնում եմ ՏՏ ոլորտ». այսօր երիտասարդներից հաճախ կարելի է լսել այս նախադասությունը: Ծրագրավորումը և հարակից մասնագիտացումները բարձր են վարձատրվում և դարձել են թրենդային: Սակայն մինչև նոր ոլորտում հաջողություններ գրանցելը կարևոր է ձեռք բերել անհրաժեշտ մասնագիտական կարողություններ: Խնդիրը սուր է հատկապես մարզերում, որտեղ դասընթացները հաճախ բավականին թանկ են: Armenian Code Academy...

Մարկ Արենի եւ Վարս Չարենցի հեղինակած «Դարձյալ սիրո մասին» վեպը բանաստեղծ, բժիշկ Ռուբեն Սեւակի եւ Յաննի Ապպելի սիրո պատմությունն է։ Այն լույս է տեսել ու հասանելի կլինի ընթերցողին մեկ շաբաթից:  Իմ ռադիոն և Բուկինիստ հրատարակչությունը կազմակերպել են գրքի ռադիոշնորհանդեսը:  Վեպի մասին պատմում է համահեղինակ Մարկ Արենը: 

Մարս մոլորակի մասին մտածելիս կամ խոսելիս շատերս հավանաբար անապատային տարածք  ենք պատկերացնում: Մի փոքր դժվար է հավատալ, բայց ըստ տարածված վարկածի` Կարմիր մոլորակը 2-ից 3 միլիարդ տարի առաջ ունեցել է չափսերով Ատլանտյան օվկիանոսին գերազանցող օվկիանոս, որի խորությունը որոշ տեղերում հասել է մինչև մեկ կիլոմետրի: Հետագայում ինչ-ինչ պատճառներով այն ցամաքել է, իսկ Մարսը դարձել է այնպիսին, ինչպիսին այժ...

Նախորդ դարի կեսերին, երբ տիեզերական ուսումնասիրությունների տեմպերը կտրուկ աճել էին, իսկ օդաչուավոր տիեզերագնացությունն իր առաջին լուրջ քայլերն էր անում, Բյուրականի աստղադիտարանի աշխատակից, անվանի գիտանական Գրիգոր Գուրզադյանի անձնական մեծ ջանքերի շնորհիվ 1973 թվականին Գառնի գյուղի մոտակայքում հիմնվում է տիեզերական աստղագիտության կենտրոն, որը կարճ ժամանակ անց մեծ ճանաչում է ձեռք բերում ոչ միայն Խորհ...

Բիոինժիներիան գիտության նոր արագ զարգացող ճյուղ է, որը մարդու օրգանիզմը կապում է սարքավորման հետ։ Միջանկյալ նշանակություն ունեցող սարքավորումները, որոնք հնարավորություն են տալիս մարդուն և սարքավորմանը իրար կապել, կոչվում է բիոնիկա։ «Հայ բիոնիկ հենդ»-ը գիտությունն օգտագործում է պրոթեզի ղեկավարման նպատակով, այն մկաններից վերցված իմպուլսներով է ղեկավարվում։  Նման պրոթեզների արտադրություն Հայաստա...

Բա գիտեի՞ք, որ Արեգակնային համակարգում Արևի շուրջ պտտվող ավելի քան 1 միլիոն մարմիններ կան, ու դրանք ոչ մոլորակ են, ոչ էլ արբանյակ։ Դե, եկեք բացահայտենք այս աստերոիդոտ հատվածը:

Երկիր մոլորակից բացի կա ևս մեկ մոլորակ, որը բնակեցված է,  ու այն բնակեցրել ենք հենց մենք՝ մարդիկ․․․ բայց ոչ թե մեզ պես մարդկանցով, այլ ռոբոտներով։  Արդեն հավանաբար գուշակեցիք, թե որ մոլորակի մասին է խոսքը գնում, չէ՞:

Օգոստոսի 27-ից -28-ը Դիլիջանում կանցկացվի «DILIJAN WINE FEST» գինու փառատոնը, որը տեղի կունենա Աղասի Խանջյանի ամառանոցի հարակից տարածքում, այն համարվում է Հայաստանի պետական նշանակության հուշարձան: Իմ ռադիոն պատմում է փառատոնի առանձնահատկությունների և ծրագրի մանրամասների մասին:

Մեր օրերում աշակերտներն ու ուսանողներն ակտիվ մասնակցում են փոխանակման կրթական ծրագրերի ու արտասահմանում կրթություն ստանալու հնարավորություններից օգտվում: Դրանք ուղիղ ազդեցություն են ունենում դեռահասների ու երիտասարդների աշխարհայացքի ձևավորման ու զարգացման վրա:  Այդպիսի ծրագրերից է  FLEX-ը, որի շահառուներից Աննա Բաղդասարյանն Իմ ռադիոյին պատմում է ծրագրի ու իր տարերք վլոգինգի մասին:

Համաշխարհային գիտական Սթարմուս փառատոնը սեպտեմբերի 5-ից 11-ը տեղափոխվելու է Հայաստան, որի ընթացքում հետաքրիրր և յուրօրինակ ձևով ներկայացվելու են գիտությունն ու արվեստը։ Փառատոնին ընդառաջ մենք պատրաստել ենք փոդքաստների շարք, որտեղ կպատմենք հայ գիտնականների, նրանց նորարարությունների և հնարավորությունների մասին։ Նաև կփորձենք Հայաստանում զարգացող գիտության ճյուղերը ներկայացնել մատչելի լեզվով։ Այս էպիզ...

| Stranger things սերիալի 5-րդ եթերաշրջանը չի ունենա նոր կերպարներ և կլինի վերջինը | Ամերիկացի երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի և ռեփեր Քենդրիկ Լամարի ստեղծագործությունները կարող են առաջադրվել Օսկարի | Հայտնի երաժիշտ Դեյվիդ Բոուին հետմահու ճանաչվել է վերջին 50 տարվա ամենաազդեցիկ բրիտանացի արտիստը | «Ջոն Ուիք» կինոնկարի չորրորդ մասը կդառնա ֆիլմաշարի ամենաերկար ֆիլմը | Օգոստոսի 18-28-ը կանցկացվի «Ֆրեսկո» արդի...

Ուղղաթիռները մարսյան ուսումնասիրություններում և այնտեղ կատարվող աշխատանքներում կարող են մեծ օգուտ տալ։ Օրինակ՝ ուղղաթիռներն ունակ են հետախուզական աշխատանքներ և/կամ հետազոտություններ կատարել այնպիսի վայրերում, ասենք՝ ժայռի մեջ, որոնք մարսագնացների համար անհասանելի են, կարող են օգնել մարսագնացներին (ինչն Ինջիին արդեն հաջողվել է անել) կամ հետագայում արդեն մարդկանց՝ տեղանքում կողմնորոշվելու հարցում, կ...

Գիտեի՞ք՝ կա մի այնպիսի վայր, որտեղ հնարավոր է մեկ օրվա ընթացքում 16 մայրամուտ ու 16 լուսաբաց տեսնել։ Մտածում եք, թե որտեղ է այն գտնվում․․․ որ քաղաքո՞ւմ, որ երկրո՞ւմ, որ գյուղո՞ւմ… Քանի դեռ շատ չեք խորացել, միանգամից ասեմ՝ այդ վայրը Երկրի մակերևույթին չի, այն տիեզերքում է։

Սա պարզապես հրաշալի օրինակ է, թե ինչպես են տիեզերական տեխնոլոգիաներն ու տիեզերագնացության մեջ օգտագործվող լուծումներն օգնում շատ կոնկրետ խնդիրներ լուծել մեր տանը՝ Երկիր մոլորակում: