De Stoïcijnse Podcast

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Michiel Buis is co-auteur en gastdocent van De Stoïcijnse School (Noordboek, 2025). In september verscheen zijn nieuwe boek Onvolmaakt Leven (Boom, 2026), over de tragedies van Seneca en hoe deze zich verhouden tot de stoïcijnse levensfilosofie. In deze aflevering bespreken Michiel en ik enkele tragedies en hun stoïcijnse thema's en hoe je ermee aan d...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Ja, je weet het nu echt wel: stoïcijnen zijn geen onverschillige standbeelden. Dat vooroordeel is niet alleen modern, de klassieke filosofen liepen er ook voortdurend tegenaan. Epictetus legt in dit college weer eens uit dat de adiafora dan neutraal mogen zijn, ons gebruik daarvan is het allerminst! Maar er is meer: want dit college stelt de vertaler voor...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Ik werk nu zo'n drie jaar als stoïcijns coach. Het is een niche waar ik vaak vragen over krijg. Dus tijd om daar eens een aflevering aan te besteden! In deze Stoïcijnse Podcast leg ik uit welke categoriëen van coachen je kunt onderscheiden, in welke stoïcijns coachen valt, voor wie het precies is, wat een cliënt buiten de coachsessies kan doen en welk...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Epictetus gebruikt vaak de metafoor van het spel voor het echte leven. Niet om te stellen dat het allemaal 'maar' een spelletje is, en dus van geen belang. Nee, het draait om met de juiste houding te spelen.  Want het gaat niet om de bal, maar om de kwaliteit van het spel. En de bal is daar slechts één onderdeel van. Wederom, niet die bal zelf, m...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Uit de colleges blijkt dat Epictetus tijdens zijn lessen zomaar bezoek kon krijgen van een buitenstaander. Hier krijgt hij bezoek van iemand die publiekelijk bekend stond als een man die vreemd ging.  Voor veel filosofische scholen is vreemd gaan geen groot probleem. Het was vroeger, net zoals vandaag, aan de orde van de dag. En zolang niemand het ontdekt,...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! In de oudheid zijn aanbevelingsbrieven een belangrijk onderdeel van het sociale verkeer. Want zonder identiteitsbewijzen, internet en sociale media is het moeilijk vast te stellen of je wel echt de juiste persoon tegenover je hebt. Laat staan of deze persoon een beetje deugt of niet.  Epictetus vertelt een anekdote over Diogenes (het is niet duidelijk of d...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Epictetus hamert regelmatig op het bestaan van twee verschillende levens: - de eerste is het filosofische leven, waarin je zorgt voor je ziel en alles aanvaard dat op je pad komt en het aanwendt tot groei. - de tweede is het wereldse leven, waarin je zorgt voor je uiterlijke zaken als bezit, status, gezondheid en werk. Gemoedsrust vind je alleen in de eers...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! De stoïcijnen werden vaak beschuldigd van paradoxaal taalgebruik en woordspelletjes. Soms is dat terecht. Seneca beklaagt zich in de brieven vaak over retorische trucjes van Zeno en Chrysippus. Maar vaak is dat juist niet terecht, zoals Epictetus in dit college duidelijk maakt. Mensen overschatten zichzelf vaak, ze denken dat als zij de baas waren alle pro...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! [Re-upload, nu met het juiste audiobestand.] Dit college is weer een mooi voorbeeld van de veelzijdigheid van het stoïcijnse denken. Ja, tegenslag verdragen of overwinnen is een belangrijk onderdeel. Maar tevreden zijn met wat en hoe het is, dat mag ook gewoon! Veel van Epictetus' colleges lijken direct aan te sluiten op uitspraken of redeneringen van...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Het laatste, korte college van boek 1 lijkt wel een soort afscheidsrede voor enkele studenten, en misschien is dat het ook wel.  Wat heb je geleerd? En hoe ga je dat toepassen? De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleveringen luisteren? In deze Stoa van Epictetus playlist staan ze bij elkaar!  Wil je nog meer deep dives in de stoïcijns...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Het Griekse eustathia wordt vaak vertaald als 'standvastigheid', of op de goede manier stand houden of staan blijven. Het gaat hier om je staande te houden in moeilijke tijden of omstandigheden.  Dit lange college kun je gebruiken als een samenvatting van alles dat tot nu toe door Epictetus is besproken. Wat herken je al? Waar zie je de overeenko...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Waarom worden mensen kwaad? Omdat ze niet weten wat wel en niet belangrijk is. In dit college bespreekt Epictetus Medea, de mysterieuze tovenares die haar eigen kinderen vermoordde om haar man te straffen.  Is je eigen kinderen doden dan ook een kwestie van niet weten wat wel en niet belangrijk is? Dit is één van die controversiële thema's uit de oude...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! In de tijd van Epictetus werd logica niet alleen gezien als een essentieel onderdeel van filosofie, het werd door veel scholen ook behandeld als inleiding op het filosoferen zelf. En dat is niet gek. Epictetus maakt zijn studenten duidelijk dat je zonder de structuur van het denken en redeneren stuurloos bent.  Sterker nog, wie als goede filosoof een bijdr...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! In deze aflevering ga ik in gesprek met Kenny Vandennoortgaete, werkzaam bij het Belgische bedrijf Prana . Kenny is trainer, coach en schrijver met een specialisme in mental fitness op de werkvloer.  We gaan lekker wat thema's af. Over slapen en wakker zijn, mentale fitheid, preventieve coaching op de werkvloer, spiritualiteit, verschillen in coaching...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Dit college vertrekt vanuit de stoïcijnse kennistheorie, die stelt dat wat we weten voortkomt uit zintuiglijke indrukken. Het is één van de belangrijkste twistpunten tussen de Hellenistische scholen: hoe weten we wat we weten? En hoe weet je dat je het weet? Vandaar dat er weer wat kritiek wordt geleverd op de skeptici van de Academie. De originele Griekse...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Dit college opent in... een college over logica. Voor de stoïcijnen is logica één van de drie essentiële pijlers van de filosofie. Het is een korte, maar interessante bespreking over wat volgens Epictetus het belangrijkste ingrediënt voor een een goed leven is.  De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleveringen luisteren? In deze Stoa v...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Het vervolg van het eerste praktische hoofdstuk is een verdieping. Het gaat niet alleen om wat je moet doen, maar ook met welke mentaliteit je het moet doen. Want dat maakt een praktijk echt stoïcijns: de handeling is gekaderd in de juiste, filosofische overtuigingen.  De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleveringen luisteren? In deze...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Voor het eerst in de Colleges krijgen we een zeer praktisch hoofdstuk, over hoe om te gaan met moeilijke situaties.  Dat is ook niet gek. De stoïcijnse filosofie is 90% theorie en 10% praktijk. Want als niet weet waarom je iets moet doen, dan heeft het ook geen zin om iets te doen. Voor je het weer sta je te behangen met een hamer.  De originele Griekse te...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Veel mensen die een beeld van Epictetus in hun powerpoint zetten hebben eigenlijk een beeld van Epicurus gekozen.  Op zich niet gek, want hun namen liggen dicht bij elkaar en je kunt makkelijk vergissen. Toch staan ze qua doctrines lijnrecht tegenover elkaar. Hun ideeën over wat goed en kwaad is, de rol van genot in het leven en zelfs of je van je kinderen...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Veel studenten in de school van Epictetus werden opgeleid om filosoof te worden. En die hadden nogal eens last van hun ego. In dit korte stukje spreekt Epictetus hen aan op filosofie als houding en filosofie als pose.  De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleveringen luisteren? In deze Stoa van Epictetus playlist staan ze bij elkaar! ...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Volgens de stoïcijnen worden mensen zonder aangeboren kennis geboren, maar ze hebben wel aangeboren morele intuïties. En die brengen ons vaak in de problemen. In dit college maken we kennis met de intuïties, vooroordelen of 'primaire noties', en hoe ze aan de basis staan van elk conflict. Hier geldt hetzelfde als bij het oordelen zelf. We moeten...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Klassieke filosofen spreken vrijwel unaniem over 'de rede', de logos of nous. Maar elke filosofische school geeft daar een andere functie of inhoud aan. Soms radicaal, soms subtiel.  Epictetus keert terug naar de aard en functie van de rede. Wat daarbij in ieder geval belangrijk is, is dat de rede zichzelf kan onderzoeken. En dus ook vrij is om t...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! In de oudheid was er geen gebrek aan tirannen. Overigens had het begrip 'tiran' niet dezelfde lading als bij ons vandaag. Een tiran is een alleenheerser, maar niet per sé een slechterik.  De tirannen waar Epictetus hier over spreekt zijn wel boefjes. En de vraag is, hoe ga je daar nu precies mee om? Epictetus geeft een aantal praktische adviezen,...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Dit is één van de moeilijkste colleges: we moeten niet boos worden op mensen die fouten maken.  Voor Epictetus is het moreel goede doen net zoiets als schrijven. Het heeft geen zin boos te worden op iemand die niet kan schrijven. Net zo heeft het ook geen zin boos te worden op iemand die het slechte doet.  Het staat op gespannen voet met andere stoïcijnse...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Wat is urgenter, de zorg voor de ziel of de logica waarmee je de zorg voor de ziel kunt begrijpen?  Die laatste natuurlijk! Epictetus krijgt het regelmatig aan de stok met studenten die geen trek hebben in logica en liever hun filosofische belezenheid etaleren. Daar maakt Epictetus in dit college korte metten mee. Ik denk dat er wat wasbordjes door de coll...