Sterre en Planete

Kobus Olckers, ruimteweerkundige in Florida, VSA, dr. Japie van Zyl, die direkteur sonnestelseleksplorasie van JPL in Kalifornië, Willie Koorts van die SA Astronomiese Observatorium en prof. Matie Hoffman van die die Digitale Planetarium en die Universiteit van die Vrystaat praat oor die Insight-projek wat verlede week gelanseer is. Japie van Zyl praat oor die uitwerking van bestraling deur die so...

Dr Japie van Zyl van die Jet Propulsion Laboratory in Kalifornië moes die afgelope week redelik bontstaan met die lansering van die Insight-satelliet na Mars. Dis die eerste diepruimsatelliet wat van die Amerikaanse Weskus af gelanseer is. Hy vertel hoe alles afgeloop het, en wat die pad vorentoe is met Insight. Hy praat ook oor 'n stel nuwe satelliete, Grace Follow On, wat belangrike werk sal doe...

Die span praat oor die tegnologie van die nuwe generasie digitale planetariums, en die oudste teleskoop op Sutherland, die Radcliffe. Willie Koorts vertel 'n interessante storie oor die instrument.

Die span kyk na die verskil tussen 'n robotiese teleskoop en 'n teleskoop wat met afstandbeheer werk. En hulle verduidelik watter luglae 'n vuurpyl moet deurklief om die ruimte te bereik. Kobus Olckers kyk ook na ruimteweer.

Een van die tergendste vrae wat ruimtewetenskaplikes en die mensdom mee te doen het is: Wat is ewigheid? Die span gesels ook oor die proses wat gevolg word voordat 'n wetenskaplike bevinding, soos die ontdekkking van 'n supernova, bekendgemaak word.

Wat presies is sonlig? Watter deel van sonlig is dit wat jou brand? Kobus Olckers en die span praat oor die energie wat van ons ster, die son, af kom. Die span praat ook oor eksperimente wat met sonlig gedoen kan word. Ons gesels ook met Willem Esterhuyzen, die Algemene Bestuurder Ingenieurswese by SKA. Hy praat oor Meerkat wat nou ten volle operasioneel en geintegreerd is. Die eerste wetenskaplik...

Dr Japie van Zyl gesels oor die feit dat die Curiosity marstuig sy sg 2000ste sol dag beleef het. 'n Sol dag is een Mars dag. Die ander naam vir ons ster, die son, is natuurlik Sol. Japie praat oor die mylpale wat reeds bereik is en waarvoor daar gemik word. Curiosity het op 6 Augustus 2012 in die Gale krater geland en is nou besig om stadig teen Mount Sharp uit te klim.

Die Kepler-ruimteteleskoop se brandstof is besig om op te raak. Die span praat oor die groot bydrae wat die teleskoop tot dusver gemaak. Die grootste gros eksoplanete wat tot dusver ontdek is, is deur die Kepler gedoen. Hulle praat ook oor afstand en tyd in die ruimte.

Hoe weet sterrekundiges dat die voorwerp wat hulle waarneem, 'n eksoplaneet is? Daar is nou al 3,741 eksoplanete waargeneem. Daar word ook gepraat oor 'n eksoplaneet wat 700 ligjaar weg is, en wat volgens waarnemings baie water het.

Laat alle sterre fakkels opvlam? Daar is ook nuwe inligting oor kosmiese strale. En Wim Filmalter verduidelik hoe om sterstrepe af te neem.

Een van instrumente wat die Insight-tuig na Mars aan boord sal hê, is 'n elektriese hamer waarmee 'n pen in die grond van Mars ingeslaan sal word. Dit is een van die onderwerpe wat bespreek word wanneer dr. Japie van Zyl van JPL aan die woord is. Die span vertel ook van 'n kubus-satelliet wat saam met Insight gelanseer sal word om te help met die kommunikasie tussen die tuig op Mars en die aarde.

Sterrekundiges het bekend gemaak dat hulle die verste supernowa ooit opgespoor het. In Sterre en Planete praat die span oor die Supernova wat 10,5 duisend miljoen ligjaar ver is. Een van die vrae wat bespreek word hoe mens iets wat so ver is kan meet. Daar is ook inligting oor die groot teleskoop van die Boyden sterrewag wat deesdae sonder 'n spieël sit want die spieël word op Sutherland gediens o...

Die span gesels oor die krag en grootte van die swaarste vuurpyl ooit, die Falcon Heavy. Wat die lansering merkwaardig maak, is dat dit gedoen is deur 'n privaatmaatskappy, Space X. Daar word ook gepraat oor NASA wat blykbaar van plan is om die befondsing van die Internasionale Ruimtestasie oor te skuif na die privaatsektor.

Wim Filmalter praat oor 'n paar tegnieke om sterre en die maan mooi af te neem. Kobus Olckers vertel van kosmiese strale. En daar is inligting oor twee sterrekyk-geleenthede. Die een is by Ludwig se roosplaas net noord van Pretoria, en die ander tydens die Woordfees by Knorhoek in die Wes-Kaap.

Een van die projekte waaraan dr. Japie van Zyl en sy span by die Jet Propulsion Laboratory werk, is die Europa Clipper-sending na een van Jupiter se mane. Hy vertel van een van die uitdagings wat sy span het om vas te stel of die oppervlak van die maan met bros ys bedek is, en of daar soliede ysplate is. Dit sal die ontwerp van die tuig beïnvloed. Daar is ook inligting oor soliede ys wat onder die...

Die span gesels oor die verskillende sonne of sterre in ons sterrestelsel. Een van die interessante feite wat na vore kom, is dat dit ons son sowat 200 miljoen jaar neem om een keer om die sentrale punt in die Melkweg te roteer. Daar is ook interessante feite oor ligbesoedeling en die omvang daarvan.

2018 is, wat ruimte-aktiwiteit betref, 'n taamlike vol jaar. Die span gesels oor die doen en late van verskeie ruimteagentskappe. En Willie Koorts praat oor vanjaar se twee bloumane.

Kobus Olckers na die moontlikheid dat die hoë sonvlekaktiwiteitaktiwiteit moontlik tot 'n nuwe Maunder-periode kan lei. Tydens die vorige Maunder-periode van ongeveer 1659 tot 1772 het die aarde heelwat koeler temperature ervaar, sodat selfs die water in die Teemsrivier geys het. Die span praat ook oor die wisseling van die waarneembare sonversksynsels en die voorkoms van verskynsels wat baie moei...

Dr. Japie van Zyl, direkteur van sonnestelseleksplorasie by die Jet Propulsion Laboratory in die V.S.A. praat oor die land se besluit om sy navorsing op die diep ruimte te fokus, en wat dit vir sy departement beteken. Daar word ook gepraat oor hoe ver in die ruimte sonkrag nog doeltreffend is, en die span gesels oor kubussatelliete wat deesdae baie gewild is.

Prof. Matie Hoffman en Willie Koorts praat oor die Bethlehemster. Daar is baie oor hierdie ster bespiegel, en een van die vrae wat gevra word, is of dit moontlik 'n okkultasie was.

Die span vertel waar sterre se name vandaan kom. Sterre het verskillende name in die verskillende kulture. 'n Interessante vraag word ook bespreek oor fisika: As daar 'n ander beskawing elders in die ruimte sou wees, sou die fisikabeginsels dieselfde wees as hier op aarde?

Die boek, Sterre en Planete, is onlangs gepubliseer. Dit is in Pretoria en Bloemfontein bekendgestel, waar die gaste kon luister na 'n spesiale samestelling van hoe die skrywers die skryf van die boek ervaar het. Die skywers is prof. Matie Hoffman, Willie Koorts, Kobus Olckers, dr. Japie van Zyl en Hennie Maas.

Die Jet Propulsion Laboratory werk saam met ander organisasies aan verskeie projekte. Dr. Japie van Zyl vertel meer van die JPL se samewerking met die APL van die Johns Hopkins Universiteit in Baltimore. Hy verduidelik hoe noukeurig hulle te werk moet gaan om te sorg dat die werk wat gedoen word, inpas by die vereistes van die JPL. Daar word ook gesels oor aandrywingsmiddels in die ruimte. Die JPL...

Die span praat oor die eienaardige vorm van die vreemde asteroïde wat van buite ons sonnestelsel afkomstig is, en hoe dit waargeneem is. Hoewel tekens van water op Mars reeds gevind is, is daar nou 'n siening dat sommige sogenaamde waterstrepe waarskynlik sandstrepe is.

Daar is heelwat mense wat in die aand na die sterre kyk, en dan wonder “kyk ek na 'n ster of is dit 'n planeet?” Die span verduidelik hoe jy na die naghemel moet kyk. Daar is ook meer duidelikheid oor die somerkonstellasies en winterkonstellasies. Dit wil ook voorkom asof die eeu van die pendeltuie nog nie verby is die. Die VSA het pas 'n toets suksesvol voltooi vir die volgende generasie tuie wat...