Sterre en Planete

Tot dusver was Jupiter die planeet in ons sonnestelsel wat die meeste mane gehad het, maar die ringplaneet, Saturnus, het Jupiter nou onttroon. Die span vertel hoeveel mane Saturnus nou het. Daar is ook meer inligting oor die Hydrosat-projek van dr. Japie van Zyl, en wat die resolusie is van die foto's wat die satelliete van die aarde gaan neem. Kobus Olckers praat oor die son se draai-aksie, en h...

Een van die vrae wat dikwels deur luisteraars gevra word, is of die son se aktiwiteit weerpatrone op aarde kan beïnvloed. Die span praat hieroor, veral met betrekking tot kosmiese strale. Daar is ook 'n vraag oor hoe rekenaars wat aan boord van ruimtetuie is, se temperature beheer word. 'n Luisteraar wou ook weet of enige iemand al 'n ster sien vergaan het.

Gemeet teen die aarde, wat 'n deursnit van sowat 12-duisend kilometer het, is ons son reusagtig met 'n deursnit van 1,2 miljoen kilometer. Die span gesels oor die grootte van sterre, veral Beutelgeuse, wat as dit in ons son se plek was, die aarde en Mars sou ingesluk het. Die rooi ster in die Skerpioen, Antares, is veel groter. Daar word ook gepraat oor die bane van komete en of hulle noodwendig '...

As jy met 'n boer gesels, en hy vertel jou hy tel skape is dit te wagte, maar as hy begin vertel dat hy sterre ook tel, spits jy jou ore. Lafras Smit, wat in die Reitz-omgewing boer, is al 'n hele paar jaar 'n kranige sterrekyker. Hy vertel hoe hy te werk gaan om die hele melkweg af te neem. Die span praat ook oor 'n komeet wat moontlijk te sien sal wees. Daar is mense wat sê dat dit 'n tweede Oum...

'n Luisteraar, Samuel de Beer, het uit die noorde van Kanada uit die provinsie Nunavut, 'n vraag gestel oor die voorspelbaarheid van auroras. Waar hy woon, binne die poolsirkel, is auroras redelik algemeen. Kobus Olckers praat auroras en waaruit hulle bestaan. Daar is ook 'n gesprek oor magnetisme. Dit lyk of die Voyager-tuie wat ver in die diepruim is, se masjiene afgeskakel gaan word. Willie Koo...

Waarom draai voorwerpe in die ruimte om 'n as? Wat het dit aangeskakel? Daar is ook 'n gesprek oor waar die voorwerpe in die ruimte hulle name vandaan kry. Een van die spanlede, dr. Japie van Zyl, het 'n groot toekenning by Nasa gekry. Hy praat oor hierdie prestasie.

Wat beteken dit as ons sê dat 'n ruimtetuig die gravitasieveld van die aarde verlaat het? Die span kyk na die ontsnapsnelheid van ruimtetuie, en hoe ander hemelligame gebruik word om deur middel van die slingerveleffek hulle spoed te vermeerder. Een van die groot uitdagings in ruimtevaart is datatransmissie. Hoe lank neem dit vir 'n sein om van 'n ruimtetuig soos die Voyager af tot by die aarde te...

Wat is die verskil tussen 'n reaksiewiel en 'n giroskoop? 'n Luisteraar het ook gevra hoe dit gebeur het dat die planete en mane in ons sonnestelsel sferies is. En die span praat oor die vraag wat op die internet ronddryf of swaartekrag 'n mite is.

Is daar sterre wat ouer as die heelal is? 'n Vraag oor meteorietimpakte op die maan word ook beantwoord. En daar word oor gravitasiekolke gepraat en die feit dat die mens nog nie die kolke spesifiek waargeneem het nie. Dis net die effek van die kolk wat gesien word.

Kobus Olckers in Florida in die V.S.A. is een van Sterre en Planete se spanlede wat nie genoeg van die son kry nie. Hy kyk al tussen 30 en 40 jaar na ons ster, maar verlede week het hy iets op die son gesien wat hy nog nooit vantevore waargeneem het nie. Hy vertel wat hy gesien het. Daar is ook 'n antwoord op 'n luisteraarsvraag oor die diepte van die kraters op die maan.

Dis deesdae nie juis nuus as 'n satelliet gelanseer word nie. Die span oor die stappe wat gevolg moet word om 'n satelliet in 'n baan te kry, en of alle satelliete met stumotors toegerus is. In die wêreld van die ruimtewetenskap word daar ook na ander metodes gekyk om ruimtetuie mee aan te dryf. Daar is al in hierdie program gepraat oor ioonmotors, maar ligseile is ook iets waarna gekyk word.

Saturnus staan bekend as die koning van die ringe. Ringe wat soms oop of toe is. Wat beteken dit presies? Daar is ook inligting oor 'n onderhoud wat op TV uitgesaai is dat die maanlanding nie regtig plaasgevind het nie. Die span verduidelik waarom hierdie gebeurtenis nie fopnuus is nie. En een van die luisteraars het gevra waarom daar seisoene is. Die span verduidelik hoe dit werk.

Hoe ruik maanrots? Die program word gewy aan die maanlanding 50 jaar gelede. Daar is 'n paar interessante feite oor die maanlanding waaroor daar nie elke dag gepraat word nie, byvoorbeeld dat Neil Armstrong tydens 'n toetsvlug op aarde byna sy lewe verloor het, en dat die bekende woorde “One small step for man, one giant leap for mankind” onbepland was. Armstrong het die woorde sommer opgemaak. Oo...

Die son het 'n magnetiese polariteitsiklus van ongeveer 11 jaar. Kobus Olckers praat oor nuwe inligting oor die siklus, en hoe sekere planete 'n rol hierin speel. Tot dusver het voertuie wat op die maan en Mars rondbeweeg het van tradisionele aandrywing gebruik gemaak, met ander woorde vierwielaandrywing. Die Europese Ruimte-agentskap het nou 'n ander metode ontwikkel wat 'n tuig as't ware van een...

Die datum, 20 Julie, waarop die eerste mens sy voet op die maan gesit het kom nou nader. Dr. Japie van Zyl van Hydrosat praat oor die tegnologie wat destyds bestaan het en hoe die Amerikaners dit tog reggekry het om hulle tuig, die “Eagle” op die maanoppervlak te laat land. Daar is ook inligting oor die “Dragonfly”-projek van Nasa om 'n tuig na een van Saturnus se mane, Titan, te stuur.

Die span het al voorheen gepraat oor die teenwoordigheid van metaangas op Mars. Dit het onlangs bekend geword dat daar 'n onverklaarbare piek in die teenwoordigheid van die gas op die planeet was. Dis een van die onderwerpe waaroor gesels word in die program. 'n Mylpaal is bereik toe 'n Falcon Heavy vuurpyl met 'n hele handvol satelliete die ruimte in geskiet is en boonop is die meeste dele van di...

Wat presies is die verskil tussen 'n sterrekundige, astrofisikus en kosmoloog? Dit is een van die sake wat bespreek word in die aflewering van Sterre en Planete. Kobus Olckers bespreek ook wat presies 'n atoomklok is en hoe so 'n klok ruimtetuie kan help om rigting te bepaal. Die ster Canopus het in die verlede 'n belangrike rol gespeel in die navigasie van ruimtetuie. Daar is ook meer inligting o...

Prof Matie Hofmann praat oor supernovas en hoeveel van hulle al deur die Subaru teleskoop van Japan gesien is. In die ruimtenuus is daar 'n berig dat die internasionale ruimtestasie aanstaande jaar vir ruimtetoeriste oopgestel kan word maar as u beplan om daar besoek te gaan aflê gaan dit u 'n hele paar miljoen rand uit die sak jaag. Hydrazine is 'n spesiale soort brandstof wat gebruik word om stu...

As 'n mens saans opkyk na die sterre wonder jy hoeveel sterre daar is. Prof Matie Hofmann verduidelik na aanleiding van 'n luisteraarsvraag hoeveel sterre daar na berekening is. Dit is nou sterre waarvan die mens weet. Werk word steeds gedoen aan die James Webb ruimteteleskoop en die instrument het onlangs 'n sogenaamde termiese vakuumtoets geslaag. Willie Koorts verduidelik hoe so 'n toets presie...

Wat is die definisie van niks? Die span beantwoord hierdie vraag na aanleiding van 'n luisteraarsvraag - Is daar iets soos niks in die ruimte? Daar word ook gepraat oor die duisende satelliete wat om die aarde wentel, en of die satelliete se aktiwiteit nie die werking van die SKA-radioteleskope kan beïnvloed nie. En dr. Japie van Zyl vertel wat gedoen moet word as jy 'n plek vir jou satelliete in...

Wat is die verskil tussen klank- en liggolwe? Wat gebeur wanneer twee sterrestelsels met mekaar bots? Ruimtewetenskaplikes het vasgestel dat Andromeda, 'n galaksie wat 2,4 miljoen ligjaar van ons af is, stadig besig is om nader aan ons eie sterrestelsel, die Melkweg, te beweeg.

Kobus Olckers, 'n ruimteweerkenner, praat hy oor begrippe wat dikwels in sy ruimteweervoorspelling gehoor word. Dit is allles verskynsels wat op die son waargeneem kan word. Wat is 'n koronagat? Hoe lyk 'n filament? En hoe word sonvlekke gevorm? Hy praat ook oor 'n koronamassa-uitbarsting.

Waarom is ruimtewetenskaplikes en sterrekundiges nou al gaande oor 'n asteroïed wat eers oor 'n dekade by die aarde sal verby kom? Daar word ook gepraat oor 'n satellietprogram wat onderaardse water kan meet. Die tyd van die jaar is dit, wat die sterrehemel betref, die oorgangsfase. Die Orion-konstellasiegroep is stadig besig om saans in die weste te sak, terwyl die winterkonstellasie met die Sker...

Die span kyk na nuwe navorsing wat daarop dui dat die ruimte vinniger uitdy as wat aanvanklik verwag is. Dr Japie van Zyl gesels ook oor die groot aantal satelliete wat om die aarde wentel, en hoe daar bepaal word op watter hoogte sekere satelliete moet wentel. Dis ook belangrik om te weet of die satelliet 'n sirkelvormige of elliptiese baan moet hê.

Een van die tergende vrae oor die ruimte is of dit grense het. Dit is een van die luisteraarsvrae wat beantwoord word. Daar is 'n gesprek oor die probleem van ruimterommel en watter oplossings daar is. Die span praat ook oor die wêreld se grootste vliegtuig wat pas sy eerste toetsvlug onderneem het. Die vliegtuig gaan ingespan word om vuurpyle uit die lug te lanseer.