Sterre en Planete

Met die mensdom se betreding van die ruimte, het die kwessie van ruimterommel telkens na vore gekom.  Die span praat oor dié probleem. Willie Koorts vertel hoeveel lanserings al sedert Sputnik plaasgevind het. Magda Streicher vertel van die Noorderkruis wat deesdae op die noordelike horison te sien is. Daar is meer sonsiklusse as die elf jaar siklusse waarvan ons weet.

Die veelbesproke James Webb-ruimteteleskoop vat eersdaags die pad na Frans-Guiana vanwaar die lansering sal plaasvind. Jim Adams praat oor die teleskoop en hoe dit verskil van die Hubble-ruimteteleskoop. Die teleskoop sal op die L2-punt in die ruimte geplaas word om waarnemings in die infrarooigolflengte te doen.  Jim verduidelik ook hoekom die lansering nie in die VSA plaasvind nie.

Daar was onlangs oor groot dele van die land opgewondenheid oor ‘n brandende voorwerp wat van noord na suid deur die ruimte getrek het.  Was dit ‘n meteoor, asteroïede of iets anders?  Ons hoor van ‘n nuwe ruimte-organsisasie wat in Suid-Afrika tot stand gaan kom, en praat met ‘n planetêre waarnemer oor sy foto’s van twee van Jupiter se twee mane.  Die foto’s is so duidelik dat die skadu van die m...

Wat is die verskil tussen ‘n nova en ‘n supernova?  Die span praat oor ‘n nova wat skielik baie helder geword het en moontlik met die blote oog sigbaar sal wees. Daar is ook interessante inligting oor metings wat die Marstuig, Insight, gedoen het oor die ingewande van die rooi planeet. Die ruimte lewer allerhande klanke op, en jy kan hoor hoe dit klink as ‘n tuig verby Venus vlieg.

Foto’s is onlangs bekend gestel van Space X se Starship. Wanneer die tuig gelanseer word, sal dit die grootste ruimtetuig ooit wees om Moeder Aarde te verlaat. Daar word ook gepraat oor ‘n Russiese tuig wat amper amok gemaak het toe dit by die Internasionale Ruimtestasie moes aansluit.

Die mens kyk dikwels met verwondering na die naghemel. Dan gebeur dit soms asof dit lyk of twee voorwerpe baie na aanmekaar of selfs bo-oor mekaar verskyn.  Wanneer dit gebeur trek dit baie aandag. Dit word ‘n konjunksie of ‘n oorgang genoem.  Wat is dit?

Jim Adams vertel van die sonsendings waarby hy betrokke was.  Van die belangrikstes is die Soho en Solar Dynamic Observatory sendings.  Dis interessant dat die tuie nie noodwending baie naby aan die son moet kom om navorsing te doen nie.

Die Britse entrepreuneur, Richard Branson, het skaars sy voete van die aarde af gelig of Amazon se Jeff Bezos besluit om nog beter te doen. Die afgelope week het Blue Origin, ruimtetoeriste selfs verder die ruimte in geneem tot anderkant die Karmanlyn. Die span praat oor die twee ruimtevlugte met toeriste. Lafras Smit verduidelik ook hoekom hy daarvan hou om na Copernicus, een van die kraters op d...

Sir Richard Branson en sy span het die afgelope week die voorblaaie gehaal met sy poging om die eeu van ruimtetoerisme in te lui. Die span praat hieroor, en verduidelik ook hoe ruimtewetenskaplikes mik om ‘n tuig op ‘n spesifieke datum by ‘n planeet te laat aankom, veral as die tuig agt maande neem om byvoorbeeld na Mars te reis.

Wat is die verskil tussen son- en ruimteweer?  Die span praat ook oor die Chinese tuig, Zhuron, wat pas op Mars geland het. Jy kan ook hoor na klanke wat die tuig op Mars maak. Die kwessie van rigting, wedvlugduiwe en sonaktiwiteit word ook bespreek.

Waarom is die Karmanlyn so belangrik vir ruimtetoerisme? Die span praat oor die nuwe soort toerisme en wat dit kos om op ‘n ruimtevlug te gaan.  Waarom sou mens op so ‘n vlug gaan?  Is dit die sensasie van gewigloosheid, of om die aarbol uit ‘n ander hoek te sien?  Die span kyk ook na ‘n belangrike mylpaal wat bereik is by die SKA-projek.

Wat is ‘n spookson? Daar is inligting oor hoe mens te werk moet gaan om diepruimastrofotografie te beoefen.  Lafras Smit is op sy pos om oor Julie se sterrehemel te gesels. Soos alle rekenaars, gee een van die Hubble-ruimteteleskoop se rekenaars nou probleme. Wat doen mens in so ‘n geval?

In die toekoms kan laserlig in plaas van radiogolwe moontlik gebruik word om tussen ruimtetuie en die aarde te kommunikeer. Waaruit bestaan ‘n asteroïede?

'n Luisteraar het gevra of sonuitbarstings iets soos ‘n pasaangeër kan beinvloed.  Kobus Olckers beantwoord dié vraag. Daar is wenke oor hoe en wanneer om die maan af te neem. Wat beteken dit as sterrekundiges van magnitude praat?

Sterre en Planete se Nasa-spanlid, Jim Adams, praat oor die prioritisering van ruimtesendings. Vrae wat gevra word, is wie besluit watter sending moet onderneem word; wat van duplisering in ruimtesendings; hoe word sendings befonds; en wat is Nasa se rol in die VSA se ruimtesendings?

In Sterre en Planete word daar dikwels gepraat van sterrekundiges, kosmoloë en planetêre wetenskaplikes.  Wat is die verskil? ‘n Vraag oor die transmissiesnelheid van seine tussen radioteleskoopskottels word ook beantwoord. En daar word gepraat oor Clyde Foster se sterrewag na aanleiding van ‘n besoek daar.

Die Clyde’s spot op Jupiter is besig om te verander.  Sterre en Planete het in 2020 met Clyde Foster van Centurion gepraat oor die kol op Jupiter wat hy waargeneem het.  Die verskynsel is toe na om vernoem.  Die Juno-ruimtetuig wat in die omgewing van Jupiter wentel, het onlangs foto’s van die kol geneem, en dit blyk  dat die kol besig is om te omvorm. Clyde vertel wat besig is om te gebeur. Daar...

Wat is die kans dat intelligente lewe op eksoplanete gevind kan word?  Dit is een van die vrae wat ‘n luisteraar aan die Sterre en Planete-span gevra het. Willie Koorts gesels ook oor die Sjinese Longmarch vuurpyl wat naby die Maldives in die see gestort het.  En die span praat oor die klank van die rotors van Ingenuity op Mars.

Wat word van  frekwensies wat die ruimte ingestuur word? Daar is ook inligting oor die internasionale Space Ops-konferensie wat die afgelope week virtueel deur SANSA aangebied is. ‘n Vraag oor wat die kolle op die maan is, word ook beantwoord.

Titaan is die grootste maan wat om Saturnus wentel.  Nasa beplan om ‘n sending na dié vreemde hemelliggaam te stuur.  Die Dragonfly-sending sal in die 2030's in die rigting van Saturnus gelanseer gelanseer word.  Wat die sending nog meer interessant maak is dat ‘n super-Ingenuity met die naam, Dragonfly, die digte atmosfeer en opppervlak van Titaan sal ondersoek.  Die Dragonfly sal vier dubbelroto...

Die ruimtewetenskap het nog ‘n treetjie vorentoe geneem toe die Marshelikopter sy eerste vlug op die rooi planeet suksesvol onderneem het. Jim Adams  praat oor die sending en wat dit vir die toekoms beteken. Daar is allerhande vrae wat by mens opkom, soos wat het geword van die Marsstof wat sou opwaai as Ingenuity sou opstyg? Watter paadjie moes die sein loop van die helikopter af om by JPL in die...

Dit is vanjaar 60 jaar gelede dat die eerste mens die ruimte ingeskiet is. Die span praat oor die vlug van Juri Gagarin. Daar is ook inligting oor jy weet of jy ‘n meteor of ‘n satelliet gesien het. Die span praat ook oor die gravitasielenstegniek waardeur baie veraf voorwerpe as’t ware vergroot word.

Hoe word die aktiwiteit van die son gemeet? ‘n Luisteraar het ook gevra of die voorspellings waar was wat gelui het dat die son se lae akiwiteit ongewone koue gaan beteken. Daar word gepraat oor die Internasionale Donker lug-week en wat dit beteken.

Baie mense vra wat die nut daarvan is om ruimteverkenning te doen? Jim Adams uit die VSA verduidelik watter tegnologie, wat in die ruimte ontwikkel is, byna daagliks deur almal gebruik word. Die lense wat deesdae in die kameras van selfone gebruik word, is een van die voorbeelde.

Ruimtewetenskaplikes van NASA en JPL het verlede week ‘n nuuskonferensie gehou oor die planne met die Marshelikopter, Ingenuity. Daar is ook ‘n belangrike aankondiging gemaak oor dr. Japie van Zyl se rol tydens die projek. Lafras Smit vertel wat in April in die ruimte te sien is. En daar is ‘n vraag of die aarde aan sy een kant meer hitte verloor as die anderkant.