مجله تریبون

دیگر به شنیدنِ تکرارِ مکرر در مکررِ وعدهِ سرنگونیِ عنقریبِ اردوغان طی 21 سال عادت کرده‌ایم. هنوز هم امیدواریم که این دیگر "بار آخر" است. یعنی یا بار آخر برنده شدن اردوغان است یا بار آخری است که مجتهدین جامع الشرایط امور ترکیه، شعار "نصر من الله و فتح القریب" سر می‎‌دهند.

بخشی از مصاحبه رادیو همبستگی با خانم هایده ترابی، پیرامون کورش و استوانه گلی بجا مانده از دوران او‌. در این مصاحبه نظر کارشناسی خانم هایده ترابی را می‌شنویم که در باره اضافه کردن ۱۴ سطر در زمان محمد رضا شاه پهلوی به منشور کوروش، توضیحاتی ارایه می‌نماید. هایده ترابی سالهاست به پژوهش در اسطوره ها، متون باستانی بین النهرین و منابع بابلی ادامه می‌دهند و با زبان، و ادبیات سومری و اکدی آشنا هستند.

مصاحبه با آگری اسماعیل نژاد در رابطه با افت و خیز همکاریهای نیروهای سیاسی مخالف تبعیض

آیا فعال‌شدنِ تفاوت‌ها و گسل‌هایِ عظیمِ تاریخی به قوم‌گراییِ جدیدی دامن نخواهد زد؟ چنین خطری منتفی نیست اما دلایلِ خلافِ آن نیز کم نیستند:

حاشیه در هر فرصتِ مغتنمی، مانع تراشیده در برابرِ این‌همانیِ جامعه با خودش. کارکردِ این امر روشن است؛ گذاشتنِ چوب در لایِ چرخِ سیاستِ همگن‌سازی. زیرا جامعه‌ای که تفاوت‌هایش را به یک این‌همانی فروکاسته باشند، بسترِ مناسبی برایِ دموکراسی نیست. تلاش برای لغوِ تفاوت‌ها بی‌درنگ به لغوِ آزادی می‌انجامد؛ چون آزادی از آنِ کسانی است که متفاوت می‌اندیشند. به گفته‌یِ شانتال موف «تفاوت‌ها فقط تا جایی می‌توانند...

پوششِ ضخیمی که چنین پروسه‌ای را از چشم‌ها پنهان می‌کند تجزیه‌طلبیِ خودِ مرکز است. مرکز می‌خواهد همواره خالص و یکسان باشد و وحدتِ موهومِ ازدست‌رفته‌اش را بازیابد. در همین راستا، مرکز برایِ محافظت از خلوصِ قومی و دینی‌اش، هر غیری را که نتواند جذب و خنثی سازد، تجزیه و طرد می‌کند.

چرا به موازاتِ از ریخت‌افتادنِ هارمونیِ ساختارِ نظمِ ایجابی، افکارِ مرکزگریان، انحصارطلبانه‌تر می‌شود، گفتارشان ناسزاآمیزتر و واکنش‌هایشان مستبدانه‌تر. غلیانِ نوستالژیِ دیکتاتوریِ پهلوی اول و جستجویِ یک دیکتاتورِ منور به جایِ تأکید بر حقوقِ بشر و دموکراسی، ریشه در همین افولِ گفتمانِ مسلط دارد. زیرا می‌دانند که یکپارچگیِ کلیتِ موجود وابسته است به ساختاری تمرکزگرا و الیگارشیک. این‌همه نشانه‌یِ عبور...

نگرشِ مرکز به تاریخ و جامعه، ذات‌گرایانه است. گویا مرکز یک ذاتِ فراتاریخی است که به هیچ‌وجه گَردِ گزندِ روزگار بر سرش نمی‌نشیند. این ذاتِ مقدم بر پدیدار، در هیأتِ خاطراتِ ازلیِ یک قوم و در قالبِ ملت-دولتِ ایران به تناوب رخ می‌نماید. این نگرش‌ مانع از درکِ مرکز به عنوانِ یک برساخته‌ی نمادین است. همین امر عبور از نوستالژیِ "کهن‌الگویِ قومیِ" تبارگرایان را، دشوار می‌کند و به ترسِ مرگبار از...

تصورِ ثباتِ جامعه، طیف‌های مختلفِ مرکزگرایی را، از اصلاح‌طلبان و محافظه‌کارانِ دولتی گرفته تا روشنفکرانِ سکولار و ناسیونالیست‌های تبارگرا، در یک چیز هم‌داستان می‌کند: هر آنچه موقعیتِ ذاتیِ مرکز را به چالش کشد ریشه در قابلیتِ قابل ندارد، بلکه عاملی است خارجی. یعنی هر تغییری به دست هر غیریتی به توطئه‌ای متصل است. این رویکرد یکی از خاستگاه‌های اتهامِ "تجزیه‌طلبی" است.

مرکز عبارت است از ساختاری مبتنی بر دولت-ملتِ تک‌زبانه‌ای که قدمتی یکصد ساله دارد. مرکزگرایی نیز ذاتی با ماهیت ثابت نیست، جریانی است مرکب از طیف‌های مختلفی که مدافع دولت-ملت یک‌زبانه‌اند آن‌هم به قیمت استحاله‌ی تنوع‌ها در نوعی واحد. این مرکز، که نام دیگرش گفتمان مسلط است، تداومِ موجودیتش را مدیون دو نکته و یا دو کژنگری است؛ 

آشنایی با رهبران اولین جمهورى دموکراتيک آذربايجان نويسنده: فواد آخوندوف ترجمه: دکتر على قره جه ‌لو

مصاحبه با سعید عزیزی در رابطه با افت و خیز همکاریهای نیروهای سیاسی مخالف تبعیض

آزار جنسی و اهانت به محمد رضا عالی پیام (هالو) شاعر و طنز پرداز ایرانی توسط گروه های افراطی سلطنت طلب در تظاهرات لندن در شنبه گذشته، مستقل از هرگونه داوری درباره شخص او ، بار دیگر زنگ های خطر صدای پای فاشیسم در اپوزیسیون را به صدا درآورده است. آیا دیگر بر کسی پوشیده است چه کسانی در تمام تظاهرات خارج از کشور به جای همبستگی و حمایت از مبارزات مردم ایران و جنبش زن، زندگی، ازادی پی در پی به لمپنیسم و...

منداییان ایران، یکتاپرستانی کمتر شناخته شده و پیروان یکی از قدیمی‌ترین ادیان جهان هستند. موطن اصلی مندائیان فلسطین بوده است اما همزمان با ظهور عیسی مسیح و به دلیل آزار و فشار یهودیان، در نهایت مجبور به ترک فلسطین و سکونت در شهر «حران» در بین‌النهرین شدند. دومین مهاجرت بزرگ آنها به جنوب عراق و همچنین منطقه خوزستان در ایران بوده است.

زبان نظامی انتزاعی، ذهنی و جمعی است. نظامی از نشانه‌ها که به واسطه‌ی گفتار و نوشتار تحقق مادی می‌یابد. هر جمعیّت زبانی، قواعدی برای این نشانه‌ها دارد. از هم‌نشینی و جانشینی واج‌ها و واژه‌ها زنجیره‌ی گفتار پدید می‌آید و زبان دست‌کم یکی از کاربردهایش را که ابزاری برای ایجاد ارتباط و تحقق اندیشه‌ی بشری است از قوّه به فعل درمی‌آورد.

زامبی‌ها مردگان برخاسته از گور هستند که بطور دسته‌جمعی به حرکت در می‌آیند و در مسیر خود، جان زندگان را می‌گیرند. پروسه تولید آنها هم، معمولا از مسیر مردن طبیعی و برخاستنی غیرطبیعی از طریق اعمال جادویی انجام می‌گیرد.

اقلیت ‌ های جنسی و جنسیتی تحت آزار پزشکی گسترده برای تغییر گرایش یا هویت خود؛ گزارشی از سازمان شش رنگ، شبکه لزبین‌ها و ترنس‌جندرهای ایرانی

«دسگوهاران»، متشکل از تعدادی از زنان بلوچ است که از سال‌ها قبل در عرصه‌های مختلفِ میدانی، عملی و نظری، با تمرکز بر بلوچستان فعالیت کرده‌اند و اکنون برای انجام یک کار «پژوهشی و میدانیِ» مشترک دور هم جمع شده‌اند. چادر سیاه کمتر از چهار دهه است که در میان زنان بلوچ رواج پیدا کرده است. بنابر تاریخ شفاهی و خاطرات مادران و خواهرانمان، زن بلوچ پیش از انقلاب و حتی تا اواخر دهه شصت آشنایی چندانی با چادر سی...

در قرون گذشته شادی‌ جمعی در ایران بر حسب میراث فرهنگی ایرانی بیش‌تر محدود به خانواده‌ها و جمع‌های خویشاوندی بود. جشن‌های گوناگون در طول سال و بر حسب تحوّلات و اقتضائات فصلی و شرایط جاری زنده‌گی توسّط جمع‌های خویشاوندی برگزار می‌شد. به‌ویژه، در جشن‌های پاییزی و بهاری‌، مردمان و اقوام مختلف ایرانی مجالی برای شادمانی‌ جمعی پیدا می‌کردند.

این یادداشت از مرحوم سلطانزاده مربوط به سال 82 می باشد. پیروزی خاتمی در انتخابات 76 و انتخابات بعدی مجلس و دور بعدی ریاست جمهوری، ریزش تمام عیار مشروعیت حاکمیت سیاسی در ایران را که ولایت فقیه، اساسی ترین نهاد آنرا تشکیل میداد، به نمایش گذاشت.

سخنرانی مهرداد درویش پور در کنفرانس مجازی “گفتگو برای نجات ایران” در تاریخ اول و دوم اردیبهشت

حزب عدالت و وتوسعه به رهبری رجب طیب اردوغان در انتخابات دوم نوامبر 2002 با کسب 34 درصد آرای شهروندان ترکیه به حزب حاکم این کشور تبدیل شد. در انتخابات بعدی در 22 ژوئیه 2007 همین حزب با نزدیک به 47 درصد آرا، قدرت خود را تثبیت کرد تا در 12 ژوئن 2011 میزان آرای خودش را به 50درصد (!) برساند و هنوز هم این حزب حتی در صورت باخت انتخابات پیش‌ رو، بزرگترین حزب سیاسی این کشور است.

ما غیرفارسی‌زبانان به زحمت در فضای رسانه‌ای ایران و خاصه در میان اندیشمندان مطرح دانشگاهی صدایی داریم که در کنار نقد جریان‌های موسوم به مرکزگرا و پان‌ایرانیست بر مساله‌ی اتنیسیته و تبعیض تمرکز کند. در سال‌های اخیر و علی‌الخصوص با همگانی شدن شبکه‌های اجتماعی مثل توییتر و اینستاگرام، گهگاه شاهد تیترهایی هستیم که خبر از ورود برخی صاحب‌نظران مطرح حوزه علوم انسانی ایران به موضوع اتنیسیته می‌دهد. 

دکتر نیره توحیدی، استاد مطالعات زنان و جنسیت در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا و مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه و اسلام شناسی این دانشگاه است. او از جمله جامعه‌شناسان شناخته‌شده‌ی ایرانی است که هم در زمینه‌ی اقلیت‌های قومی و هم در زمینه‌ی جنبش زنان پژوهش می‌کند.

این مقاله پیام محسن رنانی استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان و پژوهشگر حوزه توسعه به دومین همایش توسعه عدالت آموزشی است که در ۲۹ آذر ۱۳۹۵ برگزار شده است.