مجله تریبون

مبارزه جنبشها برای احقاق حقوق مورد نظر خود محدود به اعتراضات خیابانی نیست. در کنار آن، جبهه‌ها و نبردهای دیگری است که برای رسیدن به هدف باید در آنها نیز پیروز شد. رقابت گفتمانی، جنگ روایتها و نبرد واژه‌ها از جمله مهمترین آنهاست. این موارد درواقع اجزا نرم افزاری تشکیل دهنده‌ی تبلیغات هستند که وقتی با امکانات رسانه‌ای ترکیب میشوند، جنگ رسانه‌ای نامیده میشوند. هدف از جنگ رسانه‌ای، تاثیرگذاری بر افکار...

کتاب وحدت نافرجام، کشمکش‌های حزب توده ایران و فرقه دموکرات آذربایجان ‏‏(۱۳۲۴-۱۳۷۲)، نوشته شیوا فرهمند راد که انتشارات جهان کتاب به‌تازگی ‏آن را منتشر کرده، از جنبه‌های بسیار، کتاب یگانه و درخور اعتنایی است که در آینده، ‏مرجع اصلی موضوع تاریخی‌ای خواهد شد‌ که به آن پرداخته است. آنچه به این کتاب چنین ویژگی‌ای بخشیده، بیش و پیش از هر چیز، ویژگی‌های ‏نویسنده آن است. شیوا فرهمند راد، چنان‌که خود نیز در...

تئوری یک زبان و یک ملت، نه اختراع فکری رضاشاه بود و نه صرفا ابداع روشنفکران دست راستی ایرانی. پایه های تئوریک آن در اروپا ریخته شده بود و کشورهای اروپائی، خود نخستین کارگاه آزمایشی آن بودند. ایده دولت-ملت که همزاد مفهوم ملیت در اروپا بود، با همسان سازی ملیت با زبان نیز همراه بود، بویژه در رمانتی‌سیزم آلمان که زبان را برجسته ترین نمود ملیت تلقی می کرد. با اینهمه، کودتای رضاخان میرپنج و آغاز سلطنت پ...

من یک زن عرب ایرانی هستم، پدرم عرب و مادرم از لُرهای بختیاری است. اسم من عربی نیست، هنگام صحبت کردن به فارسی هم لهجه خاصی ندارم که خبر از عرب بودن من بدهد و لباس‌های مرسوم عربی را هم نمی‌پوشم. اما آنچه اغلب از این ترکیب فاقد نشانه حاصل می‌شود، آزاری است عمیق که هویت و کرامت من را هدف می‌گیرد. بسیار پیش آمده است که پس از گفتگویی کوتاه یا بلند و انجام کاری یا در تعاملات عادی روزمره در محل کار و زندگ...

آليس شوارتزر در سال ١٩٧٩ در ايران بود. آن‌چه وی در آن‌جا ديد و شنيد او را شوكه كرد: آرى به دولت خدا. آرى به شريعت. نه به برابری حقوقى. لشکرکشی جهانی اسلام‌گرايى از آنزمان آغاز شد. با تسليح ايدئولوژيك ايران و با كمك مالى عربستان. جوانان سرمستند. آنها با ظاهر چريكى و گُلى در لوله تفنگشان از گوشه و کنار می‌گذرند. هزاران هزار قهرمان انقلاب به سوى اولين رژه نظامى ره سپارند. ديكتاتور پیشین مرده است. حاك...

احتمالا برای بعضی از شما هم پیش اومده که یک سری جملات تکراری رو هر بار و سر هر بحثی در رابطه با تبعیض بشنوید و حس کنید فرد با گفتن این جمله سعی داره صدای شمارو خفه کنه یا به هر صورت خواسته یا نا خواسته داره مسیر بحث رو منحرف می کنه. من بعضی از این جملات رو در این ویدئو عنوان کردم. شما هم جملات این چنینی رو که شنیدید اینجا برام بنوسید.

گفت وگوی شفقنا زندگی با ناصر فکوهی دکتر ناصر فکوهی، استاد انسان شناسی دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان شناسی و فرهنگ بزرگترین و خطرناک ترین شاخص را گسترش ملی گرایی افراطی و شوینیستی در بین نخبگان دانشگاهی و روشنفکران دانسته و معتقد است: مردم عادی اگر درباره گذشته توهم داشته باشند و برای خود خیالاتی درست کنند و حتی در زبان عامیانه ای این و آن را تحقیر کنند، البته نادرست و زشت است، اما به آن میزان ت...

«متسامور» که نامش این روزها با آلودگی رودخانۀ ارس همراه شده، به کهنگی و ایمنی ضعیفش مشهور است. این نیروگاه بازماندۀ شوروی است، در دهۀ ۱۹۷۰ در ۳۶ کیلومتری «ایروان» ساخته شده و سال‌هاست که بخشی از برق مصرفی این کشور را تأمین می‌کند. منابع داخلی دربارۀ نیروگاه متسامور بارها به یکی از گزارش‌های مجلۀ «نشنال‌جئوگرافیک» اشاره کرده‌اند. گزارش کمیسیون توسعۀ پایدار اتاق بازرگانی دربارۀ «آثار و پیامدهای پروژ...

همان‌طور که آلفرد کروبر خاطرنشان می‌‏سازد، انسان‌‏شناسی «انسانی‌‏ترینِ علوم و علمی‌‏ترینِ علوم انسانی»‌ست که به مطالعه‌ی «تنوع بشری» اختصاص دارد. به‌‏عبارت دیگر، انسان‌شناسی علم مطالعه‌ی‌ فرهنگ، به‌مثابه کل محصول تاریخی بشر است. «آلفرد کروبر» و «مکس گلاکمن» علی‌رغم گردآوری حدود دویست تعریف از فرهنگ، همواره نسبت به محدود ساختن تعریف و دامنه‌ی مفهومی این واژه ابراز تردید کرده‌‏اند. «ریموند ویلیامز»...

تبعیض به معنی تمایز قایل شدن بین افراد ویژه و یا گروه‌ها، برپایه مبناهای زیر منع شده است: باور براین است که مردم را نباید بر مبنای نژاد، جنس، قومیت / ملیت، دین، باورها، ناتوانی‌ها، سن و یا گرایش‌های جنسیتی، به سادگی در موقعیت نابرابر قرار داد. برپایه تعریفی که از تبعیض ارائه شد، در حال حاضر اتنیک‌ها از تبعیض‌های زیر در رنجند:

وقایع خرداد ۱۳۸۵ را نمی توان به تمامی نتیجه واکنشی هیجانی و متعصبانه دانست. مسئله هیجان و تعصب در مسائل مربوط به حرکتهای اجتماعی و سیاسی دو چیز متفاوت هستند. واکنش اجتماعی می تواند بدور از تعصب ولی از روی هیجان باشد و بالعکس. از طرفی در تمامی جنبشها بخصوص در مواقع اعتراض خیابانی شمه ای از مقوله هیجان و تعصب را می توان یافت. حتی بدون مقوله هیجان نمی توان اعتراضی خیابانی را تصور کرد. سازمان دهندگان...

دکتر ناصر شاهین‌پر (تاریخ دان) در خصوص تحمیل زبان فارسی در ایران می‌گوید: یکی از بزرگترین اشتباهاتی که در کشور ما شد این بود که به خاطر ناسیونالسیم ملی، همه را وادار کردیم تا فارسی حرف بزنند، درصورتیکه در هزارسال گذشته همه حکومت‌ها ترک بودند، از سلجوقیان بگیرید تا قاجاریان، همه اینها ترک بودند ولی زبان خود را تحمیل نکردند. تحمیل زبان فارسی، زورگویی بود، دیکتاتوری بود، نه ملی گرایی!

انقلاب های زیادی در جهان موفق شده‌اند و تا حد زیادی به اهداف خود رسیده‌اند در عین حال انقلاب‌های زیادی یا شکست خورده‌اند و سرکوب شده‌اند یا به انحراف کشیده شده و به نظام‌های مستبدتری ختم شده‌اند که خشونت بیشتری به بار آورده‌اند. جامعه‌شناسان همیشه سعی کرده‌اند تفاوت‌های این رویدادها و چرایی آن‌ها را درک کنند. شاید امروز برای ما سوال باشد که چرا با وجود ضربه‌ای که جنبش از طرفداران سلطنت خورد هنوز ک...

محمدرضا سرگلزائی: ما ایرانیها میهمان نوازیم! (روانشناسی تحلیلی کارل یونگ)

با آغاز فصل تابستان ۲۰۲۳ دریاچه اورمیه در وضعیت خشک شدن سریع قرار گرفته و طبق محاسبات انجام شده و تحقیقاتی که دانشگاه صنعتی شریف، ناظر احیاء دریاچه اورمیه، انجام داده است تا اواسط مهرماه و شروع فصل بارندگی دریاچه بر اثر تبخیر آب کاملا خشک خواهد شد. هم اکنون دریاچه در وضعیت پلایا قرار دارد و بعد از خشک شدن به کویر تبدیل خواهد شد. پلایا یک لغت اسپانیائی است و در اصطلاح زمین‌شناسی به گودال‌هائی در وس...

برخلاف اشترکات بسیار فرهنگی، قومی و مذهبی میان ایران و ترکیه، این دو کشور دوست و همسایه هیچ‌گاه شبیه هم نشدند. بیایید در تاریخ کمی به عقب برگردیم. رضاخان و کمال آتاترک تقریبا هم سن و سال بوده و هم‌زمان در دو کشور ایران و ترکیه به قدرت رسیدند، رضا خان در سال ۱۹۲۵ میلادی و آتا ترک در سال ۱۹۲۳ اما چرا هنوز هم آتا ترک قهرمان ملی ترکیه و محبوب مردم این کشور است و بسیاری هنوز هم به یاد او نام “کمال” را...

زبان با بخش‌های مختلف مغز سر و کار دارد. محققان دریافته‌اند که ارتباط بخش‌های مختلف مغز نسبت به نوع زبان مادری فرق می‌کند. این یافته‌ها می‌تواند در مداوی کسانی که با سکته مغزی دچار اختلال زبانی شده اند موثر واقع شود. پژوهشگران انستیتو ماکس‌پلانک در آلمان برای این که ارتباط میان زبان مادری و مغز انسان را دریابند، دو گروه را مورد آزمایش قرار دادند: یک گروه کسانی که زبان مادری شان آلمانی است و گروه د...

نظریه‌‏پردازان ناسیونالیسم ازلی / پرایموردیال بر این باورند که ملت‌ها، ماهیت دیرینه و فراتاریخی دارند و وجود آنها وابسته به مدرنیته نیست. برای مثال، آنتونی اسمیت در کتاب «هویت ملی» (1991، ص14) ملت را «یک جمعیت انسانی دارای نام، قلمرو مشترک، اسطوره و خاطرات تاریخی مشترک، یک جمع، یک فرهنگ عمومی، یک اقتصاد مشترک و دارای حقوق و وظایف قانونی مشترک برای همه اعضایش» تعریف می‌کند. به همین ترتیب، ارنست گلن...

درک اینکه زبان مادری چه نقشی در رشد عاطفی و ارتباطات اجتماعی فرد دارد برمی گردد به زاویه‌ای که ما به زبان مادری نگاه می‌کنیم و آن را تعریف می‌کنیم. زبان مادری تنها و اولین وسیله ارتباطی‌ کودک با افراد نزدیک خود، پدر و مادر، خویشاوندان و دیگر نزدیکان و عزیزان او است. برای حیات اجتماعی‌ یک انسان، که به درستی‌ گفته می شود که حیوانی اجتماعی‌ است، ایجاد  ریشه و ریشه انداختن در بین افراد نزدیک او در زند...

بیش از یک قرن است که موضوعِ سربازیِ اجباری در ایران جریان دارد. این خدمتِ اجباری در نیرویِ نظامیِ کشور، البته بعد از این مدتِ طولانی عیوبِ خود را نمایان کرده است. عیوبی که گره ی زندگی بسیاری از جوانان شده و سدِ محکمی در برابرِ آموزشِ عالی و اشتغالِ آنان. البته از همان آغازِ داستانِ سربازیِ اجباری در عهدِ ناصری تابه‌حال، قاعده و قوانینِ خدمتِ نظامیِ اجباری در ایران دستخوشِ تغییراتِ گوناگونی شده؛ تغ...

وجود انتخابات رقابتی، لازمه دموکراسی است و انتخابات به تنهایی معادل دموکراسی نیست و وجود یک تیم آماده تحویل گرفتن قدرت حکومتی از اقتدار حاکم، یکی از مهمترین مؤلفه‌های دموکراسی است. در غیر اینصورت امر انتخاب از سوی انتخاب کنندگان به انتخاب میان بد و بدتر منجر خواهد شد. از نظر بسیاری از مفسران سیاسی، علت سخت جانی اقتدار طولانی حزب عدالت و توسعه در ترکیه نیز، همین نبود یک تیم آماده برای اداره کشور در...

روز جمعه (۷ ژوئن) هشتمین دوره‌ی رقابت‌های جام جهانی فوتبال زنان در فرانسه شروع شد. شاید کمتر کسی بداند که فوتبال زنان هم مثل فوتبال مردان، از انگلیس شروع شد؛ در دوران طولانی سلطنت ملکه ویکتوریا در انگلیس قرن نوزدهم. در فوریه ۱۸۹۵، در روزنامه‌ی «Daily Sketch» تصویری از زنی منتشر شد که مخاطبان را مبهوت کرد. زن، نه تنها دامن بلند و تن‌پوش‌های بالاتنه تنگ و ناراحت رایج زنان دوران ویکتوریا را به تن ندا...

«من می خواستم که سرزمین مون از طریق صلح و گفتگوی دولت ها گرفته بشه… خداوند کره زمین رو برای جانداران آفریده. الله تعالی مرز نگذاشته که از اینجا مسیحی رد بشه از اون ور مسلمان. همچین چیزی نیست، تو قرآن هم نیست. خوب بود که (آزادسازی قره باغ) از طریق صلح انجام می شد… مثلا من تو یوتیوب دیدم که ملت ارامنه، ملت معمولی ارامنه رو میگم ها، اولادشونو که برای سربازی می فرستادن گریه هاشونو دیدم. مردم ما هم عین...

رقیه کبیری: خوی زلزله‌سی، بعضی فعاللارین تجروبه‌سی

این روزها جامعه ایران بیش از هر زمان دیگر در حسرت گذشته است و در حال بازنمایی تفاوت‌های دیروز و امروز است و وضعیت موجود را نامطلوب ارزیابی می‌کند. در هیچ دوره‌ای از دهه‌های سپری‌شده دولت‌های بعد از انقلاب، این‌گونه حسرتِ بازگشت به گذشته آرمانی وجود نداشته است. این رؤیا یا مطالبه بیش از آنکه بر واقعیتی قابل تحقق استوار باشد، واکنشی به وضع موجود است که متأسفانه دولت سیزدهم همواره از آن به‌عنوان وضعی...