Vandaag in de Geschiedenis

Babylon is in de zesde eeuw voor Christus een van de indrukwekkendste steden ter wereld. Onder Nebukadnezar II groeit het uit tot het centrum van een machtig rijk. Maar na zijn dood begint de politieke situatie te schuiven. Onder koning Nabonidus ontstaan spanningen, terwijl in het oosten een nieuwe grootmacht opkomt: het Perzische Rijk van Cyrus de Grote . Op 12 oktober 539 v. Chr. valt Babylon v...

Op 5 oktober 1962 gaat in Londen Dr. No in première: de eerste film uit wat zal uitgroeien tot de officiële James Bondreeks. Maar Bond begint al bijna tien jaar eerder, aan de schrijftafel van Ian Fleming . Zijn geheime agent 007 is gevormd door Flemings oorlogservaringen, zijn liefde voor luxe en avontuur én het veranderende zelfbeeld van Groot-Brittannië na de Tweede Wereldoorlog. Met Sean Conne...

In 1066 sterft de Engelse koning Edward de Belijder zonder kinderen. Meteen ontstaat de vraag wie hem moet opvolgen. De machtige Engelse edelman Harold Godwinson wordt tot koning gekroond. Maar aan de overkant van het Kanaal vindt Willem, hertog van Normandië , dat de Engelse kroon aan hém is beloofd. Wanneer Willem op 28 september 1066 met zijn leger in Engeland landt, begint een strijd die niet...

In september 1949 is de Chinese Burgeroorlog nog niet helemaal voorbij, maar de machtsverhoudingen zijn gekanteld. Op 21 september begint in Beijing de politieke conferentie waarin Mao Zedong en zijn bondgenoten de nieuwe Chinese staat vormgeven. Hoe kwamen de communisten zo ver? Welke rol speelden Chiang Kai-shek, de Lange Mars en de oorlog tegen Japan? En waarom vormt 1949 nog altijd een breukli...

Johan van Oldenbarnevelt helpt de jonge Republiek der Nederlanden jarenlang overeind te houden. Hij werkt nauw samen met prins Maurits, speelt een grote rol bij de VOC en het Twaalfjarig Bestand en groeit uit tot een van de machtigste bestuurders van zijn tijd. Maar juist met Maurits raakt hij uiteindelijk verwikkeld in een vernietigende strijd over macht, geloof en de vraag wie er in de Republiek...

Napoleon trekt in 1812 Rusland binnen met een gigantisch leger en verwacht uiteindelijk één beslissende veldslag. Die krijgt hij bij Borodino. De Fransen winnen het slagveld en Napoleon marcheert daarna zelfs Moskou binnen. Toch wordt juist deze overwinning het begin van een catastrofe. Hoe kan een leger een slag winnen en toch de hele veldtocht verliezen?

Iedereen kent Jack the Ripper. Maar wie hij werkelijk was? Op 31 augustus 1888 wordt Mary Ann Nichols vermoord gevonden in Whitechapel. Haar dood wordt het begin van een reeks moorden die Londen in haar greep houdt en een onbekende dader verandert in een wereldwijd beruchte naam. In deze aflevering duiken we in het Victoriaanse Londen waarin Jack the Ripper kon toeslaan: de armoede van Whitechapel...

Bijna 800 jaar lang was geen vijandelijk leger Rome binnengedrongen. Tot 24 augustus 410. Die dag trekken de Goten onder leiding van Alarik de Eeuwige Stad binnen en wordt Rome drie dagen lang geplunderd. Voor tijdgenoten is de schok enorm: hoe kan de stad die de wereld heeft veroverd nu zélf worden veroverd? Wat is er in 410 aan de hand? Wie is Alarik, waarom staat hij voor de poorten van Rome en...

Hij hield van filosofie, speelde fluit en correspondeerde met Voltaire. Tegelijkertijd was hij een briljant militair leider die van Pruisen een Europese grootmacht maakte. En dan was er ook nog zijn opmerkelijke bemoeienis met de aardappel. Op 17 augustus 1786 sterft Frederik de Grote. In deze aflevering duiken we in het leven van een koning vol tegenstrijdigheden: verlicht denker én absoluut vors...

Op 10 augustus 1566 begint bij Steenvoorde een golf van vernielingen die de geschiedenis ingaat als de Beeldenstorm. Beelden worden van hun sokkels getrokken, altaren vernield en kerken beschadigd. Binnen korte tijd verspreidt de onrust zich door de Nederlanden. Maar waarom waren protestanten eigenlijk zo fel tegen katholieke beelden? Waarom kwamen duizenden mensen bijeen voor illegale hagenpreken...

Op 3 augustus 1492 vertrekken de Santa María, de Pinta en de Niña vanuit Palos. Aan boord: Christoffel Columbus, overtuigd dat hij Azië kan bereiken door naar het westen te varen. Hij vergist zich. Niet omdat de aarde plat zou zijn – dat wisten geleerden in zijn tijd allang beter – maar omdat hij de afstand tot Azië ernstig onderschat. In plaats daarvan bereikt hij een werelddeel waarvan Europeane...

Op 27 juli 1953 wordt bij Panmunjom een wapenstilstand getekend die de gevechten in Korea stillegt. Maar vrede komt er niet. Er wordt geen vredesverdrag gesloten, Korea blijft verdeeld en de oorlog eindigt technisch gezien nooit echt. In deze aflevering gaan we terug naar het einde van de Tweede Wereldoorlog, wanneer Korea wordt bevrijd van Japanse overheersing maar vrijwel meteen wordt opgedeeld...

Op 20 juli 1969 landt Apollo 11 op de maan. Voor het eerst bereiken mensen een ander hemellichaam. Maar de maanlanding begint niet pas bij Neil Armstrongs beroemde voetstap. Ze begint in de Koude Oorlog, waarin de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie strijden om macht, prestige en de toekomst. Na Spoetnik en Joeri Gagarin wil president John F. Kennedy dat Amerika vóór het einde van de jaren zestig e...

Op 13 juli 100 v. Chr. wordt in Rome Gaius Julius Caesar geboren, volgens de traditionele datering. Een jongen uit een oude patricische familie, met een naam die later bijna groter wordt dan Rome zelf. Maar Caesar wordt niet geboren als onaantastbare machthebber. Hij groeit op in een Republiek die al begint te kraken. Rome is uitgegroeid tot een wereldmacht, maar haar politieke instellingen zijn g...

Op 6 juli 1907 wordt in Coyoacán, toen nog een dorpse plek aan de rand van Mexico-Stad, Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón geboren. De wereld zal haar leren kennen als Frida Kahlo. Vandaag is Frida een icoon: bloemen in het haar, felle kleuren, grote sieraden en een blik die niemand ontwijkt. Maar achter dat herkenbare beeld zit een veel complexer leven. Frida groeit op in de Casa Azul, krijg...

Op 29 juni 1904 stuit veenarbeider Hilbrand Gringhuis tijdens het turfsteken in het Weerdingerveen op een bijzondere vondst: twee lichamen, donker en leerachtig, uitzonderlijk goed bewaard door het veen. Ze worden bekend als het Paar van Weerdinge. Lange tijd denkt men dat het om een man en een vrouw gaat, misschien zelfs een prehistorisch echtpaar. Maar later onderzoek maakt dat beeld ingewikkeld...

Op 22 juni 1633 moet Galileo Galilei in Rome zijn ideeën herroepen. De man die de telescoop op de hemel richtte, wordt door de Inquisitie gedwongen afstand te nemen van het idee dat de aarde om de zon draait. Maar de zaak-Galileo is ingewikkelder dan het bekende beeld van wetenschap tegenover geloof. Het conflict draait vooral om gezag: wie mag bepalen hoe de Bijbel wordt uitgelegd, hoeveel ruimte...

Op 15 juni 1215 bezegelt koning Jan zonder Land de Magna Carta, een document dat later zou uitgroeien tot een van de beroemdste teksten uit de geschiedenis. Maar in 1215 is het geen feestelijke geboorte van de democratie. Het is een noodoplossing in een politieke crisis. Jan heeft gebieden in Frankrijk verloren, zijn baronnen zwaar belast, ruzie gemaakt met de kerk en zoveel wantrouwen opgebouwd d...

Op 8 juni 1783 begint op IJsland een van de meest ingrijpende vulkaanuitbarstingen uit de historische tijd: Laki. De aarde scheurt open in het zuiden van het eiland. Maandenlang komen lava, as en vooral giftige gassen vrij. Niet de lava, maar de nevel en neerslag worden het dodelijkst: gras raakt vergiftigd, vee sterft massaal en IJsland belandt in een hongersnood die bekend wordt als de Móðuharði...

Op 1 juni 1926 wordt Norma Jeane Mortenson geboren, de vrouw die de wereld later zal kennen als Marilyn Monroe. In deze aflevering duiken we in het leven achter het icoon. Van haar onrustige jeugd in pleeggezinnen en tehuizen tot haar ontdekking als model, haar doorbraak in Hollywood en haar gevecht om serieus genomen te worden als actrice. Marilyn Monroe werd een van de beroemdste vrouwen van de...

Op 25 mei 1895 wordt Oscar Wilde veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf met dwangarbeid. Niet voor geweld, niet voor diefstal, maar omdat hij relaties had met mannen. In deze aflevering duiken we in het leven van Wilde: zijn jeugd in Dublin, zijn opkomst als briljante schrijver en societyfiguur, zijn verhouding met Lord Alfred Douglas, de rechtszaken die hem ten val brengen en de Victoriaanse m...

Op 18 mei 1190 komt het leger van Frederik Barbarossa aan bij Iconium, het huidige Konya in Turkije. De Duitse keizer is onderweg naar Jeruzalem, dat enkele jaren eerder door Saladin is veroverd. Maar de route over land blijkt loodzwaar. Het kruisvaardersleger is uitgeput, de voorraden raken op en Iconium wordt ineens veel meer dan een stad onderweg. In deze aflevering duiken we in de Derde Kruist...

Op 11 mei 1960 wordt Adolf Eichmann opgepakt in een buitenwijk van Buenos Aires. Eichmann was een van de sleutelfiguren in de uitvoering van de Holocaust. Hij stond niet bekend als kampcommandant of militair leider, maar als organisator: de man van deportaties, treinen, schema’s en aantallen. In deze aflevering duiken we in zijn rol binnen het naziregime, hoe hij in Argentinië terechtkwam, hoe de...

Op 4 mei 1929 wordt Audrey Hepburn geboren. Later zal ze uitgroeien tot een van de grootste filmiconen van de twintigste eeuw, maar haar verhaal begint niet in Hollywood. Het begint in Europa, in een familie met Nederlandse adellijke wortels en banden met het fascisme, een afwezige vader en uiteindelijk de Tweede Wereldoorlog. Audrey groeit deels op in Arnhem en maakt de bezetting en de daarbij ho...

Op 27 april 1521 sterft Ferdinand Magellaan op het eiland Mactan in de Filipijnen. Niet in Europa, niet op zee, maar aan de andere kant van de wereld — midden in een conflict met lokale krijgers. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met een van de grootste ondernemingen uit de geschiedenis: de eerste poging om de wereld rond te varen. In deze aflevering volgen we zijn reis vanaf Portugal, via Span...