Wegens Hitler

Deze week schuift Katinka Jesse aan met haar boek Mijn vader, een verrader?. Haar vader Bob was verzetsman, maar stond na de oorlog bekend als "de verrader van Weert". Katinka vertelt hoe ze in 1988 als rechtenstudente zijn verhaal ineens in de collegezaal hoorde.  

We eindigen waar het begon. Kamp Schoorl in de Noord-Hollandse duinen was het allereerste kamp dat de bezetter in Nederland inrichtte. Eerst voor Britten, Fransen en Belgen, daarna als doorgangskamp voor Joden en politieke gevangenen. Met een bekende naam als commandant: Karl Peter Berg, die later commandant van Kamp Amersfoort werd.

Het ongemakkelijke hart van Erika: de bewaking was Nederlands. Wie waren de KK'ers en commandant Diepgrond? En hoe kon Herbertus Bikker, "de Beul van Ommen", ontsnappen en tot zijn dood ongestraft in Duitsland blijven wonen? Tot slot: hoe het kamp onder een vakantiepark verdween, en de verborgen letters E-R-I-K-A.  

Een zware aflevering: honger, dwangarbeid bij boeren in de buurt en dagelijkse mishandeling. Over de acht Joodse gevangenen, van wie er maar twee de oorlog overleefden, en over de drie gefusilleerde verzetsmensen, onder wie kinderredder Jaap Musch. Ook: de gedwongen voettocht richting Westerbork in april 1945 en het kamp als interneringskamp na de bevrijding.

Misschien wel het minst bekende kamp van Nederland. Vroeger kampeerden de theosofen van Krishnamurti op dit terrein, in de oorlog werd het een Justizlager waar Nederlandse rechters zwarthandelaren naartoe stuurden. We vertellen hoe het kamp steeds van karakter veranderde, wat de cijfers zeggen en waarom de rechters in 1943 niemand meer stuurden.

Het slot over Kamp Amersfoort, met drie verhalen. De 101 Sovjet-krijgsgevangenen die als propaganda door de stad werden gevoerd en in april 1942 werden geëxecuteerd. De razzia van Putten, waarna 601 mannen naar Neuengamme gingen. En de 49 verzetsmensen die na de aanslag op Rauter op de schietbaan werden doodgeschoten. Verder: de Stenen Man, Titus Brandsma en Floris Bakels.

Over het nietsontziende terreurbewind binnen Kamp Amersfoort. Wat was de gevreesde Rozentuin? Wie waren commandant Karl Peter Berg en "de Beul van Amersfoort" Joseph Kotälla? Daarnaast aandacht voor Loes van Overeem, "de Witte Engel", die via het Rode Kruis hulp probeerde te bieden. Links: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Oorlogsbronnen: Kamp Amersfoort Gedenkplaats Kamp Amersfoort (4 en 5 mei)

Het beruchte Polizeiliches Durchgangslager aan de zuidrand van Amersfoort. Niels en Sjoerd bespreken het ontstaan van dit doorgangs- en strafkamp, de tienduizenden gevangenen die er vastzaten, de beruchte "Palestina Express" en de transformatie tot het huidige monument en museum. Links: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Tijdlijn Kamp Amersfoort Oorlogsbronnen: Kamp Amersfoort

Twee van de meest ingrijpende gebeurtenissen uit de geschiedenis van Vught. Over de kindertransporten naar Sobibor in juni 1943, vastgelegd in de dagboeken van Helga Deen en David Koker, en het gruwelijke bunkerdrama in cel 115 in januari 1944. Links: Nationaal Monument Kamp Vught Joods Monument Oorlogsmonumenten Vught (4 en 5 mei)

Een bijzonder verhaal binnen het prikkeldraad: de werkplaats van Philips in Kamp Vught. Hoe de SOBU-groep en het Philips-Kommando ontstonden, wat de beruchte "Philips-prak" betekende voor gevangenen, en hoe honderden Joodse arbeiders via Reichenbach en Auschwitz wisten te overleven. Links: Nationaal Monument Kamp Vught Stichting Philips-Kommando Joods Monument: SOBU en Philips-Kommando Andere Tijd...

Het enige officiële SS-concentratiekamp op Nederlandse bodem: Konzentrationslager Herzogenbusch. Niels en Sjoerd bespreken het ontstaan van het kamp in de bossen bij Vught, de indeling en het zware dagelijkse kampleven. Ook komt de ontruiming rond Dolle Dinsdag aan bod en wat er na de oorlog met het terrein gebeurde. Links: Nationaal Monument Kamp Vught Oorlogsmonumenten Vught (4 en 5 mei)

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van Kamp Westerbork. Oorspronkelijk gebouwd als opvangkamp voor Joodse vluchtelingen, groeide Westerbork tijdens de Duitse bezetting uit tot het belangrijkste doorgangskamp van Nederland. We bespreken het dagelijks leven in het kamp, de transporten naar Auschwitz en Sobibor, en de rol die Westerbork speelde in de vervolging van meer dan honderdduizen...

In deze zomeraflevering staat Albert Speer centraal: Hitlers favoriete architect en later minister van Bewapening. Lange tijd werd hij gezien als de ‘goede nazi’, de technocraat die afstand zou hebben gehouden van de grootste misdaden van het regime. We bespreken zijn snelle opkomst binnen de nazi-top, zijn rol in de Duitse oorlogsindustrie, zijn relatie met Hitler en de vraag of zijn zorgvuldig o...

In deze zomeraflevering staat Rudolf Höss centraal: de commandant van Auschwitz en één van de belangrijkste uitvoerders van de Holocaust. We bespreken zijn weg naar de SS, de opbouw van Auschwitz als vernietigingscentrum en hoe hij massamoord tot een efficiënt systeem maakte. Een confronterend portret van een man die achter bureaucratische taal en gehoorzaamheid één van de grootste misdaden uit de...

In deze zomeraflevering staat Adolf Eichmann centraal: de man die de logistiek achter de Holocaust organiseerde. Hoewel hij geen prominente nazi-leider was, speelde hij een cruciale rol bij de deportatie van miljoenen Joden naar getto's en vernietigingskampen. We bespreken zijn opkomst binnen de SS, zijn rol in de Endlösung, zijn vlucht naar Argentinië en de spectaculaire ontvoering door de Israël...

In deze zomeraflevering staat Martin Bormann centraal: de onzichtbare machtsfactor achter Hitler. Als persoonlijk secretaris van de Führer controleerde hij de toegang tot Hitler en groeide hij uit tot één van de invloedrijkste figuren binnen het naziregime. We bespreken zijn politieke manoeuvres, zijn rol binnen de nazi-top en het mysterie rond zijn lot na de val van Berlijn. Een fascinerend portr...

In deze zomeraflevering staat Joseph Goebbels centraal: meester van de nazi-propaganda en één van Hitlers meest fanatieke volgelingen. We bespreken hoe hij miljoenen Duitsers beïnvloedde met propaganda, desinformatie en massabijeenkomsten, en hoe zijn onvoorwaardelijke trouw aan Hitler hem tot het bittere einde bracht. Een indringend portret van de man die woorden en media veranderde in een kracht...

In deze zomeraflevering staat Heinrich Himmler centraal: architect van de SS, organisator van het naziterreurapparaat en één van de belangrijkste uitvoerders van Hitlers beleid. We bespreken zijn opkomst binnen het Derde Rijk, zijn obsessie met ras en ideologie, en zijn centrale rol in de Holocaust. Een indringend portret van de man die achter de schermen uitgroeide tot één van de machtigste en me...

In deze zomeraflevering staat Hermann Göring centraal: oorlogsheld, vertrouweling van Hitler en één van de machtigste figuren van het Derde Rijk. Van zijn rol bij de opbouw van de nazi-staat tot zijn persoonlijke ambities, luxe levensstijl en uiteindelijke ondergang.  

Twee honderd afleveringen. Ooit begonnen als een slecht idee, inmiddels uitgegroeid tot een nog slechter idee met een jubileum. In deze speciale aflevering blikken we terug, kijken we vooruit en doen we vooral waar we al 199 afleveringen goed in zijn: afdwalen. Bedankt voor het luisteren en welkom bij aflevering 200 van Wegens Hitler. 🎉🎙️

In deze laatste aflevering van het seizoen bezoeken we een aantal vliegvelden rondom Berlijn en wat daar nu nog van te zien is.   

**Door Niels wat later, onze excuses!** Het decor staat, de ideologie is gevormd. In dit slotakkoord van ons tweeluik zien we hoe Dietrich Eckart in 1919 de 'acteur' vindt voor zijn moorddadige script: Adolf Hitler. Van de eerste ontmoeting in München tot de mislukte Bierhalle-putsch in 1923; ontdek hoe deze bohemien de basis legde voor de grootste catastrofe van de moderne geschiedenis. Dictators...

Dictators ontstaan zelden uit het niets. In dit eerste deel maken we kennis met Dietrich Eckart, de man die later de belangrijkste mentor van Adolf Hitler zou worden. We volgen zijn reis van mislukt literair talent in Berlijn tot de radicale, antisemitische stem in de achterafzaaltjes van München. We laten hem achter in 1919: de ideologische gifbeker is gevuld, het netwerk is gebouwd. Nu is het wa...

In deze aflevering bespreken we de Slag om de Seelowerhoogten, de laatste grote verdedigingslinie vóór Berlijn, waar Sovjettroepen zich in april 1945 met enorme verliezen een weg doorheen vochten en zo de toegang tot de Duitse hoofdstad forceerden.  

In deze aflevering duiken we in Bunker Valentin, een gigantische onderzeebootfabriek uit de Tweede Wereldoorlog, gebouwd door nazi-Duitsland. We bespreken de schaal van het project en de harde realiteit van de dwangarbeid waarmee het tot stand kwam. Ook staan we stil bij hoe deze plek vandaag dient als indrukwekkende herdenkingslocatie.