OVT

(00:36) De column van Abdelkader Benali.  (4:00) Vooral de foto’s van de Japanse bordelen blijken gevoelig liggen in Japan. Wie was verantwoordelijk: Amerika of Japan? En hoe zat het systeem in elkaar? Marianne spreekt een oude zuster, die na de oorlog slachtoffers van dwangprostitutie opving. Wat weet zij over de ervaringen van de vrouwen? Ook ontmoet Marianne de kleinzoon van een Amerikaanse sol...

(01:54) Afgelopen vrijdag vond de grootste Israëlische aanval op het Iraanse Atoomprogramma tot nu toe plaats. Al eerder waren er aanvallen, met name in 2010 was er de operatie Stuxnet, met een superworm die het Iraanse nucleaire programma destabiliseerde. Midden Oostenkenner Paul Aarts is te gast.  (11:49) Fresco Sam-Sin bespreekt twee historische boeken:    Leven op een vulkaan - Ulbe Bosma  De...

(01:19) Rond 1730 ontvlucht een zwangere zwarte vrouw de plantage en brengt in het Surinaamse moeras haar zoon Boni ter wereld. Hij wordt Marron-leider en verzetsheld tegen het koloniale gezag. Tessa Leuwsha schreef een boek over zijn leven en denken, en vertelt hoe dat ons beeld van Boni verandert.  (14:53) Het is vijf jaar later. Alle Amerikaanse Iwo Jima veteranen zijn overleden. De wereld is i...

(01:35) Geert Wilders praat in stellingen en oneliners, en lijkt niet gericht op overleg maar op zijn zin krijgen. Hoe nieuw is zijn stijl – en hoe verklaar je zijn invloed op de agenda? Politiek historicus Henk te Velde vertelt, naar aanleiding van zijn nieuwe boek Land van redenaars en debat.    (17:02) Als een apparaat dienstbaar moet zijn, praat het algauw als een vrouw zoals we haar in de 19e...

(01:21) Hoe leer je je vader kennen als hij nooit sprak over zijn verleden? Mirjam Rotenstreich volgde het spoor van haar joodse vader Natan — via Oekraïne, het Rode Leger en Berlijn naar Nederland. Ze tekende zijn verzwegen levensverhaal op in het boek ‘Vader zoeken’ en is te gast.  (13:47) Marianne reist naar New Orleans, waar de reünie van de laatste Iwo Jima veteranen plaatsvindt. Ze spreekt a...

(01:35) Bondskanselier Merz brak het stilzwijgen: Israël's aanvallen op Gaza zijn volgens hem mogelijk in strijd met het internationaal recht. Historicus Krijn Thijs (UvA/Duitsland Instituut) duidt: komt er een breuk in de historisch beladen Duits-Israëlische band?    (13:57) Het grootste museum over één cultuur ter wereld opent over een paar weken officieel zijn deuren: het Grote Egyptische Museu...

(01:05) Het is een kleine rel in Italië: de nazaten van het laatste koningshuis willen hun familiejuwelen terug. De sieraden behoren de staat toe, en niet de nazaten van de monarchie die met Mussolini heulden, zo luidde het oordeel in 2022 en zo bevestigde een Romeinse rechtbank vorige week. Maar de familie vecht deze uitspraak aan. De vraag is natuurlijk hoe deze juwelenoorlog afloopt. Historicus...

(01:45) Zondag zijn de parlementsverkiezingen in Suriname. Voor het eerst in 45 jaar speelt Desi Bouterse geen directe rol meer. Toch blijft zijn partij, de Nationale Democratische Partij (NDP), onlosmakelijk verbonden met zijn nalatenschap. Hoe worstelt de NDP met de erfenis van Bouterse? We vragen het Ank Kuipers, journalist in Suriname.    (14:35) Eind jaren '70 was in het VPRO-radioprogramma D...

(01:29) De Amsterdamse brug 225 was altijd naamloos. Dat gaat veranderen: de brug heet voortaan de Seraphina van Braziliëbrug. Het is een ode aan mensen met Afrikaanse roots die in de zeventiende eeuw in Amsterdam leefden en een gemeenschap vormden, vlakbij de brug. Historicus Mark Ponte is te gast.  (07:08) Malcolm X zou op 19 mei 100 zijn geworden. Zijn nalatenschap leeft, zeker onder jongeren....

(01:36) De Koerdische militante beweging PKK heft zich na 40 jaar strijd tegen Turkije op. Volgens de beweging is haar "historische missie" volbracht. Maar wat was die missie precies — en is dat echt zo? Turkije-historicus Tayfun Balçık vertelt.  (14:42) Fresco Sam-Sin bespreekt twee historische boeken en een museum: * Verenigd met de onbegrensde vitale energie - Jan De Meyer * De kortste geschied...

(00:41) Oproep: Stuur je favoriete protestlied naar ovtlive@vpro.nl.  (05:25) Mediëvist Janna Coomans onderzocht onontdekte dievenbekentenissen. Wie steelt er eigenlijk en wat zeggen deze daden over de middeleeuwse samenleving? Coomans is te gast met haar nieuwe boek Dievenland, over gewone mensen in onzekere tijden.    (16:06) In de nacht van 23 op 24 januari 1954 treedt de dan al wereldberoemde...

(01:32) “Gaza zal volledig worden verwoest”, zei de extreemrechtse Israëlische minister Bezalel Smotrich. Niet alleen de Gazanen maar ook hun erfgoed en cultuur wordt weggevaagd.  Is die vernietiging van het erfgoed onderdeel van de genocide? We vragen het aan Lucia Admiraal, historicus en correspondent in het Midden-Oosten voor NRC, normaal gesproken in Jeruzalem maar nu even hier. (14:41) De col...

(01:11) Het was het gesprek van de dag deze week bij onze buren: De AfD kreeg het predicaat extreemrechts van de Duitse inlichtingendienst: het Bundesamt für Verfassungsschutz. De vraag is hoe deze kwalificatie past in de omgang met neonazistische en aanverwante partijen in ons buurland; en wat de mogelijke gevolgen zijn voor de op een na grootste partij van het land. We vragen het aan journalist...

(01:31) Trump na 100 dagen: volgens hemzelf weergaloos, volgens critici chaotisch. Filosoof Henri van Nispen ziet parallellen met de Romeinse keizer Caligula en diens ‘adhocratie’. Maar wat is een 'adhocraat' en hoe spiegelt Trumps ogenschijnlijke onvoorspelbaarheid zich in het leven van de wrede keizer?  (16:51) In 1941 werd midden in een Amsterdamse school een muur opgetrokken. Joodse leerlingen...

(00:53) Jean-Marcel Humbert, egyptoloog, verzamelde duizenden objecten geïnspireerd op het oude Egypte, zoals klokken, speelgoed, servies en posters. Sinds kort is de tentoonstelling ‘Dromen van Egypte’ in het Rijksmuseum van Oudheden te zien. Egyptoloog Daniel Soliman is te gast.  (08:48) Bart Funnekotter bespreekt een historisch boek en een tentoonstelling:  * Elselina – Marja Verbraak * De were...

(01:50) Burgemeester Femke Halsema heeft namens de Gemeente Amsterdam excuses aangeboden voor de rol van de gemeente tijdens Jodenvervolging. Hoe werd er vlak na de oorlog naar gekeken, en wanneer is de verandering in het denken over de rol van de gemeente begonnen? Historicus en oud-directeur van het Joods Historisch Museum Judith Belinfante is te gast.  (14:00) Na het overlijden van haar moeder...

(00:55) Ontsnappen aan de fiscus – het is van alle tijden. Ook in de klassieke oudheid wist men al hoe het spel gespeeld werd. Dat blijkt uit een papyrusrol van zo’n tweeduizend jaar geleden, gevonden in de woestijn van Judea.  Classicus Raphaël Hunsucker is bij ons om te vertellen over deze bijzondere vondst.     (07:22) Op 9 juni 1937 werden twee Italiaanse broers gruwelijk vermoord in een Norma...

(02:01) Deze week zagen we het zoveelste hoofdstuk in Trumps oorlog tegen de zogenaamde on-Amerikaanse elementen. Ditmaal zijn de pijlen gericht op de Harvard-universiteit. Trump roept herinneringen op aan de beruchte jacht op alles dat links zou zijn onder senator McCarthy in de jaren 50. Amerikanist Markha Valenta is te gast.  (18:02) De tafel is gedekt; Jezus zal weldra verraden worden. Daar ga...

(00:50) Ze is een van de meest bekende Nederlandstalige schrijfsters ter wereld. Kartini, heet ze. Ze leefde aan het einde van de 19e eeuw op Java, en streed voor gelijke rechten voor vrouwen. We gaan het hebben over het nieuwe boek 'De mooiste brieven van Kartini' met historicus Lara Nuberg en journalist Feba Sukmana.   (17:09) Liefste Lies #5: Klem. In de jaren 40 en 50 wordt de Limburgse Lies o...

(01:19) Klokkenluidersorganisatie ‘Breaking the Silence’ publiceerde deze week een rapport met het verhaal van deze officier en van meer anonieme militairen. Wat zeggen deze nieuwe getuigenissen over de geweldinstructies voor Israëlische soldaten? En wat voor organisatie is ‘Breaking the Silence’ eigenlijk? Erella Grassiani, antropoloog en Israël-kenner, is aan de lijn vanuit Israël.  (15:06) Leli...

(00:49) Deze maand wordt de jong gestorven computerprogrammeur Carlo Acutis heilig verklaard. Het zal de eerste heilige millennial worden. En dat levert een explosie aan relieken op, die worden aangeboden via webshops als Ebay. Daar heeft de kerk nu echt schoon genoeg van, en de fraudepolitie is ingeschakeld. Sanne Frequin vertelt hierover. (06:14) Wraak is het sleutelbegrip van de nieuwe verfilmi...

(02:13) Deze week kondigde Trump nieuwe importheffingen aan. Zijn beleid grijpt terug op de zogenoemde Smoot-Hawley Tariff Act uit 1930. Wat hield die act in en is er een les uit te trekken voor de maatregelen van Trump nu? Amerikanist Casper Thomas is te gast.  (14:33) Sanne Frequin bespreekt drie historische boeken:  De geboorte van de stad - Erik Schmitz e.a.  Geschrapt, uitgegomd, gewist – Tit...

(00:54) Wetenschappers hebben in de Gobiwoestijn in Mongolië een nieuwe dinosauriërsoort ontdekt: Duonychus tsogtbaatari. Een tweepotige dino, een Theropode, die verwant is aan de angstaanjagende T.rex. Wekelijks worden er nieuwe dinosaurussoorten ontdekt, dus wat maakt deze vondst eigenlijk bijzonder? Paleontoloog Melanie During is te gast.  (06:59) Na de arrestatie vorige week van Ekrem Imamoglu...

(01:34) De Nederlandse stichting ‘Christenen voor Israël’ helpt kolonisten bij illegale bezetting op de Westelijke Jordaanoever. Dat bleek deze week uit onderzoek van Investico in samenwerking met BOOS. Het is een tekenend voorbeeld van Israël-steun vanuit de Nederlands christelijke hoek. En dat heeft een langere geschiedenis dan we denken. Het is terug te voeren naar de jonge Nederlandse Republie...

(00:46) Het is een rond strikje in de driekleur rood-wit-groen: de Hongaarse kokarde. In 1848 werd het een symbool van het Hongaarse verzet tegen de Habsburgers in de onafhankelijkheidsoorlog van 1848-49. Sindsdien werd het strikje gedragen bij de herdenking van die oorlog, elk jaar op 15 maart. Maar premier Viktor Orbán en zijn partij Fidesz hebben van deze kokarde een partijsymbool gemaakt. Waar...