Nooit Geweten

Jarenlang won er bij de McDonald's Monopoly-loterij in de VS niemand toevallig een grote prijs — want het hoofd beveiliging stal alle winnende stickers en verkocht ze via de maffia. Hoe de FBI de fraude opspoorde dankzij statistiek. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/d0/d0d5d0c82b/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/McDonald%27s_Monopoly http...

Vandaag, vrijdag 19 juni 2026 bestaat de Nederlandse Wikipedia 25 jaar. Een goede gelegenheid om de Nederlandse en Vlaamse wikipedianen eens in het zonnetje te zetten. Ik sprak met een moderator en enthousiaste wikipediaan. Niet van het eerste uur, maar juist een recente toetreder: Nyo Dekens. Fotopuzzel: https://wikipic.fun/puzzles/5d/5db0077549/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @N...

Wat maakt een kunstwerk echt? Andy Warhol daagde de kunstwereld uit door bijna al zijn werk door assistenten te laten maken -- en dat ook nog eens rond te bazuinen. Het verhaal van Warhol, zijn assistent Gerard Malanga, en zijn 'echte Warhols'. Leeslijst: De presentatie over het Elimar schilderij https://nl.wikipedia.org/wiki/Andy_Warhol https://en.wikipedia.org/wiki/Gerard_Malanga https:/...

In deze aflevering kijken we naar een taalverandering die je nu live hoort ontstaan: intransitieve werkwoorden die transitief gebruikt worden, zoals "ik shop een broek" en "je rijdt hem al vanaf 300 euro". Waarom klinkt dat voor sommigen als fout, terwijl het tegelijk past in een oud Germaans patroon? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/139...

Dit is deel 2 van een tweeluik: het verhaal van Tupaia, de Polynesische priester en navigator die tijdens Cooks Endeavour-reis onmisbaar werd, maar zeker niet als ondergeschikte meeliep. Hij had een eigen agenda... De afbeelding bij deze aflevering toont een stukje van de kaart die Tupaia aan boord maakte. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/28/2879b5536f/index.h...

Hoe veroverden de Polynesiërs de grootste oceaan ter wereld — zonder kompas, kaart of instrumenten? Het verhaal van een van de bijzonderste navigatieculturen die de mens ooit heeft ontwikkeld. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0e/0ee9cbc57d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Polynesian_navigation https://en.wikipedia.org/wiki/Long_pause https:/...

Hoe een bankrover die dacht dat citroensap hem onzichtbaar maakte, twee psychologen aan het denken zette over waarom mensen met weinig kennis op een gebied zichzelf juist het meest overschatten. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/7b/7be8dde63d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Dunning%E2%80%93Kruger_effect https://en.wikipedia.org/wiki/McArthur...

Een manier om in drie kwartier naar ieder ander punt op de aarde te reizen, ZONDER energie te gebruiken. Althans, in theorie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2c/2c636f50c4/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://podcast.nooitgeweten.net/museum/index.html Leeslijst: https://en.wikipe...

Van de Soemeriërs hebben we afbeeldingen van hun grote strijdwagens met vier massieve wielen, getrokken door een soort paarden. Maar in die tijd waren er in Mesopotamië nog helemaal geen paarden. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/b7/b7e4654e58/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://p...

In de jaren 1920 was het een ware plaag: malafide helderzienden en mediums die mensen in contact konden brengen met hun (in de oorlog of pandemie) overleden geliefden. Rose Mackenberg was een doortastende en onbevreesde onderzoeker die ze ontmaskerde. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/db/db2d126604/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Macken...

Een raar idee, maar toen Julius Caesar werd vermoord, zei hij niet "Ook jij, Brutus" in het Latijn, maar in het Grieks. Romeinen spraken eigenlijk vaker Grieks dan Latijn. Hoe dat zit? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/71/71aa6a27dc/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De N...

Over een nieuwe tune, emails en verhalen uit Nederlandse en Vlaamse musea. De nieuwe muziek, waarvan je in deze proloog een eerste voorproefje te horen krijgt, is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/bf/bfe431b881/index.html Informatie over Nooit Geweten in het Museum kan je h...

In Bayside, Canada werd jarenlang een spoorweg geëxploiteerd van ongeveer 100 meter lang. Waarom? Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Bayside_Canadian_Railway https://en.wikipedia.org/wiki/Merchant_Marine_Act_of_1920 Artikel met luchtfoto van de situatie Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin...

Hebben avocado's zulke grote pitten, omdat ze vroeger verspreid werden door enorme familieleden van de luiaard? Een mooi verhaal dat helaas niet helemaal lijkt te kloppen. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/27/279a998421/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Avocado https://en.wikipedia.org/wiki/Megatherium https://en.wikipedia.org/wiki/Megafau...

Waarom je in de VS geen termijncontracten mag afsluiten op uien. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/21/2164f83d87/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Onion_Futures_Act https://nl.wikipedia.org/wiki/Future_(termijncontract) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky O...

Over hoe een plaatsje in Texas de kortste wolkenkrabber ter wereld kreeg. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/80/80af8db6d9/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/World%27s_littlest_skyscraper https://en.wikipedia.org/wiki/Texas_oil_boom Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Ts...

Over de man met een van de beroemdste namen ter wereld, die iedereen verkeerd uitspreekt. Tips voor een gulle gift: https://donate.wikimedia.org/ https://www.givedirectly.org/ De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/55/55fd7f69c3/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/George_Everest https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Trigonometrical_Survey Voor contact...

Deel 2 van een tweeluik over William en Caroline Herschel. Twee wetenschappers die hun belangrijke werk niet deden in het comfort van een groot familiekapitaal, maar met heel hard werken. Rolmodellen voor de eeuwen daarna. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/136de52088/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/William_Herschel https://en.wikipedia.or...

Deel 1 van een tweeluik over William en Caroline Herschel. Over het ontdekken van Uranus, de eerste planeet die werd ontdekt sinds de oudheid. En over naamgeving, veel over naamgeving... De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/f3/f39fa20bdc/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/William_Herschel https://en.wikipedia.org/wiki/Uranus https://en.wikipedia.o...

Gek genoeg hoeven beweringen in reclames niet waar te zijn. Ze mogen niet misleidend zijn, maar sommige onware beweringen zijn zo overdreven dat niemand ze gelooft en dan mag het weer wel. Puffery heet dat. Bijvoorbeeld toen Pepsi een straaljager aanbood als prijs in een spaar-actie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/55/55bb6a75a8/index.html Leeslijst: https://...

Verkiezingen: het Feest van de Democratie. Maar zijn verkiezingen echt wel nodig om een volksvertegenwoordiging te selecteren? En hebben verkiezingen niet ook heel veel nadelen? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0e/0e06e46f69/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lottocratie https://en.wikipedia.org/wiki/Sortition https://en.wikipedia.org/wiki/Ath...

Hedy Lamarr was een grote ster in het Hollywood van de jaren 40. Maar ze was ook een slimme uitvinder. In 1942 bedacht ze bijvoorbeeld een manier om stoorzenders van Duitse schepen te slim af te zijn. Een technologie die toen revolutionair was en nu standaard onderdeel is van bijvoorbeeld Bluetooth. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/9b/9bc67a5a8b/index.html Lee...

Onze poep ruikt niet lekker en we kijken er eigenlijk ook liever niet naar. Toch kan je er veel van aflezen over hoe het met je gaat. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/5f/5f4b3f5bd1/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Flush_toilet#Cultural_variations https://nl.wikipedia.org/wiki/Toilet https://de.wikipedia.org/wiki/Toilette https://nl.wikipedia...

Elke 26 seconden beweegt ergens op aarde iets met een flinke klap. Zo hard, dat het over de hele wereld gemeten kan worden. Een soort hartslag. Maar wat kan de oorzaak zijn? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/6e/6eccba5d33/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Seismic_noise https://en.wikipedia.org/wiki/Seismic_wave https://phys.org/news/2011-01-se...

Nog niet zo lang geleden werd een maagzweer gezien als onbehandelbaar. De rest van je leven pilletjes slikken of leven met de pijn. Tot twee Australische artsen uitvonden dat de behandling helemaal niet ingewikkeld was. Je moest alleen even de consensus over maagzuur en bacteriën even loslaten... De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/42/421f646e76/index.html Leesli...