Nooit Geweten

Bertha von Suttner was een invloedrijke Oostenrijkse vredesactiviste die eerst als gouvernante en secretaresse voor Alfred Nobel werkte, voordat ze met haar roman Die Waffen Nieder het pacifisme op de wereldkaart zette. Haar ideeën droegen bij aan de oprichting van het Permanent Hof van Arbitrage en de Nobelprijs voor de Vrede. Helaas: geen fotopuzzel voor de volgende aflevering. Leeslijst: https:...

In het Joke Smit College in Amsterdam hangen bijzondere schilderingen over het ontstaan van de aarde. Dicky van der Zalm vertelt het verhaal van Marie Hubrecht, de vrouw die deze monumentale werken voor een meisjesschool maakte. Om je aan te melden voor de open dag van het Joke Smit College ter gelegenheid van de 100e verjaardag van het gebouw, zal er een formulier komen op de website van de schoo...

Bloemen en vruchten zijn een evolutionaire innovatie waarmee planten dieren voor zich laten werken. Hoe zorgden die kleurrijke lokmiddelen er uiteindelijk voor dat wij beter rood en groen kunnen onderscheiden dan een hond of kat? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/be/be48eda2b2/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bloem_(plant) https://nl.wikipedi...

Nooit Geweten is te gast in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, waar Assyrioloog Mark Eertink zijn favoriete kleitablet van bijna vierduizend jaar oud laat zien. Hoe kan het dat een tablet uit 1724 voor Christus in het Soemerisch is geschreven, terwijl die taal toen al lang niet meer werd gesproken? Als je mee wilt kijken naar de onderste regel van het tablet, kan je hier een plaatje zien . Al...

In de begintijd van de luchtvaart werd met van alles geëxperimenteerd om post sneller te bezorgen. Bijvoorbeeld met een klein vliegtuigje dat vanaf een oceaanstomer per katapult richting de bestemming werd geschoten (eind jaren 1920, begin 1930). De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/6e/6eabaa7132/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Luchtpost https:...

Teun bezoekt het Museum Jan Cunen in Oss, waar een simpele strip anticonceptiepillen een opmerkelijk verhaal vertelt — over een bedrijf uit Oss dat een van de belangrijkste uitvindingen van de twintigste eeuw mede mogelijk maakte. Het verhaal werd verteld door conservator Merel van den Nieuwenhof. Het museum vind je hier: https://maps.app.goo.gl/rxH8EJNkfP2HYvEz6 Tot 1 november 2026 kan je daar de...

Jarenlang won er bij de McDonald's Monopoly-loterij in de VS niemand toevallig een grote prijs — want het hoofd beveiliging stal alle winnende stickers en verkocht ze via de maffia. Hoe de FBI de fraude opspoorde dankzij statistiek. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/d0/d0d5d0c82b/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/McDonald%27s_Monopoly http...

Vandaag, vrijdag 19 juni 2026 bestaat de Nederlandse Wikipedia 25 jaar. Een goede gelegenheid om de Nederlandse en Vlaamse wikipedianen eens in het zonnetje te zetten. Ik sprak met een moderator en enthousiaste wikipediaan. Niet van het eerste uur, maar juist een recente toetreder: Nyo Dekens. Fotopuzzel: https://wikipic.fun/puzzles/5d/5db0077549/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @N...

Wat maakt een kunstwerk echt? Andy Warhol daagde de kunstwereld uit door bijna al zijn werk door assistenten te laten maken -- en dat ook nog eens rond te bazuinen. Het verhaal van Warhol, zijn assistent Gerard Malanga, en zijn 'echte Warhols'. Leeslijst: De presentatie over het Elimar schilderij https://nl.wikipedia.org/wiki/Andy_Warhol https://en.wikipedia.org/wiki/Gerard_Malanga https:/...

In deze aflevering kijken we naar een taalverandering die je nu live hoort ontstaan: intransitieve werkwoorden die transitief gebruikt worden, zoals "ik shop een broek" en "je rijdt hem al vanaf 300 euro". Waarom klinkt dat voor sommigen als fout, terwijl het tegelijk past in een oud Germaans patroon? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/139...

Dit is deel 2 van een tweeluik: het verhaal van Tupaia, de Polynesische priester en navigator die tijdens Cooks Endeavour-reis onmisbaar werd, maar zeker niet als ondergeschikte meeliep. Hij had een eigen agenda... De afbeelding bij deze aflevering toont een stukje van de kaart die Tupaia aan boord maakte. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/28/2879b5536f/index.h...

Hoe veroverden de Polynesiërs de grootste oceaan ter wereld — zonder kompas, kaart of instrumenten? Het verhaal van een van de bijzonderste navigatieculturen die de mens ooit heeft ontwikkeld. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0e/0ee9cbc57d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Polynesian_navigation https://en.wikipedia.org/wiki/Long_pause https:/...

Hoe een bankrover die dacht dat citroensap hem onzichtbaar maakte, twee psychologen aan het denken zette over waarom mensen met weinig kennis op een gebied zichzelf juist het meest overschatten. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/7b/7be8dde63d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Dunning%E2%80%93Kruger_effect https://en.wikipedia.org/wiki/McArthur...

Een manier om in drie kwartier naar ieder ander punt op de aarde te reizen, ZONDER energie te gebruiken. Althans, in theorie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2c/2c636f50c4/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://podcast.nooitgeweten.net/museum/index.html Leeslijst: https://en.wikipe...

Van de Soemeriërs hebben we afbeeldingen van hun grote strijdwagens met vier massieve wielen, getrokken door een soort paarden. Maar in die tijd waren er in Mesopotamië nog helemaal geen paarden. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/b7/b7e4654e58/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://p...

In de jaren 1920 was het een ware plaag: malafide helderzienden en mediums die mensen in contact konden brengen met hun (in de oorlog of pandemie) overleden geliefden. Rose Mackenberg was een doortastende en onbevreesde onderzoeker die ze ontmaskerde. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/db/db2d126604/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Macken...

Een raar idee, maar toen Julius Caesar werd vermoord, zei hij niet "Ook jij, Brutus" in het Latijn, maar in het Grieks. Romeinen spraken eigenlijk vaker Grieks dan Latijn. Hoe dat zit? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/71/71aa6a27dc/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De N...

Over een nieuwe tune, emails en verhalen uit Nederlandse en Vlaamse musea. De nieuwe muziek, waarvan je in deze proloog een eerste voorproefje te horen krijgt, is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/bf/bfe431b881/index.html Informatie over Nooit Geweten in het Museum kan je h...

In Bayside, Canada werd jarenlang een spoorweg geëxploiteerd van ongeveer 100 meter lang. Waarom? Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Bayside_Canadian_Railway https://en.wikipedia.org/wiki/Merchant_Marine_Act_of_1920 Artikel met luchtfoto van de situatie Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin...

Hebben avocado's zulke grote pitten, omdat ze vroeger verspreid werden door enorme familieleden van de luiaard? Een mooi verhaal dat helaas niet helemaal lijkt te kloppen. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/27/279a998421/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Avocado https://en.wikipedia.org/wiki/Megatherium https://en.wikipedia.org/wiki/Megafau...

Waarom je in de VS geen termijncontracten mag afsluiten op uien. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/21/2164f83d87/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Onion_Futures_Act https://nl.wikipedia.org/wiki/Future_(termijncontract) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky O...

Over hoe een plaatsje in Texas de kortste wolkenkrabber ter wereld kreeg. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/80/80af8db6d9/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/World%27s_littlest_skyscraper https://en.wikipedia.org/wiki/Texas_oil_boom Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Ts...

Over de man met een van de beroemdste namen ter wereld, die iedereen verkeerd uitspreekt. Tips voor een gulle gift: https://donate.wikimedia.org/ https://www.givedirectly.org/ De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/55/55fd7f69c3/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/George_Everest https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Trigonometrical_Survey Voor contact...

Deel 2 van een tweeluik over William en Caroline Herschel. Twee wetenschappers die hun belangrijke werk niet deden in het comfort van een groot familiekapitaal, maar met heel hard werken. Rolmodellen voor de eeuwen daarna. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/136de52088/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/William_Herschel https://en.wikipedia.or...

Deel 1 van een tweeluik over William en Caroline Herschel. Over het ontdekken van Uranus, de eerste planeet die werd ontdekt sinds de oudheid. En over naamgeving, veel over naamgeving... De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/f3/f39fa20bdc/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/William_Herschel https://en.wikipedia.org/wiki/Uranus https://en.wikipedia.o...