HET DERDE RIJK – de geschiedenis van het nationaalsocialisme

De Thule-Gesellschaft (oorspronkelijk: Studiengruppe für germanisches Altertum ) was een völkisch-occult genootschap dat na de Eerste Wereldoorlog in München ontstond en tussen 1918 en 1925 actief was. Zij combineerde archaïsche mythen, racistische ideologie, anticommunistische politiek en occulte symboliek. Bekend werd de Thule-Gesellschaft vooral doordat binnen haar kring de Deutsche Arbeiterpar...

Waarom is dit onderwerp zo belangrijk voor onze analyse van Hitlers leven? Omdat juist in deze maanden een beslissende overgang plaatsvond in zijn ontwikkeling. De Adolf Hitler die in 1918 uit de Eerste Wereldoorlog terugkeerde, was nog geen partijleider, geen dictator en zelfs geen bekende politieke figuur. Hij was een gedemobiliseerde soldaat die, net als miljoenen andere Duitsers, zijn plaats p...

Ook in Adolf Hitlers geboortestad Linz broeide het: armoede en revolutionaire stemming, zoals Barbara Hamann de situatie beschrijft in de biografie Dr. Bloch – Hitlers Edeljude. Daar kwamen nog massa’s vluchtelingen in Oostenrijk bij, ook tienduizenden Joodse vluchtelingen uit Galicië die voor Russische pogroms vluchtten. Voor het eerst zag men traditioneel geklede Joden op de straten van Linz; oo...

Het vijf uur durende trommelvuur, dat zelfs in Laon in de Aisne-regio (het midden-zuidelijke frontvak waar Hitlers eenheid gelegerd was) te voelen was, overtrof in kracht Montgomery's artilleriebombardement bij El Alamein in 1942. Direct achter die stalen storm stormden speciaal opgeleide stoottroepen – bewapend met handgranaten, machinepistolen en een nieuw soort snelvuurwapen – de Britse loo...

Eerder zagen we hoe Hitler in oktober 1916 tijdens de Slag aan de Somme gewond raakte door een granaatscherf. Hij werd geëvacueerd en op 9 oktober 1916 opgenomen in het Rode Kruis-ziekenhuis in Beelitz , nabij Berlijn. Dit maakt 5 oktober de meest waarschijnlijke datum van zijn verwonding. Hierdoor miste hij de meest gruwelijke laatste dagen van zijn regiment aan de Somme. Voor zijn collega-ordonn...

Tegen het einde van de zomer van 1915 was Hitler onmisbaar geworden voor het stafwerk van het regiment. De telefoonlijnen naar de bataljons- en compagnieposten werden vaak door artillerievuur vernietigd, zodat alleen ordonnansen berichten konden overbrengen; zelfs postduiven werden ingezet. “Wij merkten al snel,” herinnerde zich kapitein Fritz Wiedemann, “op welke ordonnansen wij het meest betrouw...

Vandaag deel ik een persoonlijk ervaringsverslag over mijn tijd als soldaat bij het Joegoslavische Volksleger, vlak voor het uitbreken van de oorlog, van 1989 tot 1990. In 1990 begon het Knin-conflict, dat uiteindelijk uitmondde in de Joegoslavische oorlog. In Slovenië deden geruchten de ronde over overleden dienstplichtige soldaten, mishandelingen, en dat wie naar Kosovo werd gestuurd, het niet z...

Wat heeft het Joegoslavische Volksleger met het Derde Rijk te maken? Er zijn verbanden – zelfs heel veel. Historisch gezien was het Joegoslavische Volksleger gebaseerd op de traditie van het Servische leger, dat in de Eerste Wereldoorlog het Oostenrijks-Hongaarse leger werkelijk had verrast. Servië gold bovendien als de aanleiding voor het hele wereldconflict. Zonder de Eerste Wereldoorlog geen we...

Waarom kwam het tot deze slag? De situatie begin 1915 werd gekenmerkt door de wens van de Fransen om de Duitsers uit de bezette, economisch belangrijke gebieden te verdrijven. De Fransen stonden onder zware druk. In de Champagne, ten zuiden van Vlaanderen en grenzend aan Zuid-België, probeerden zij – bijna wanhopig – de Duitse loopgraven in te nemen.  Generaal Joffre had de Duitse verdedigingsstel...

Mesen 1915 – compromisloos, geradicaliseerd en steeds sterker gepolitiseerd  De vormende maanden van Adolf Hitler Begin 1915 bevond Adolf Hitler zich als ordonnans van het Beierse Reserve-Infanterieregiment nr. 16 aan het westfront in Vlaanderen, midden in de patstelling van de loopgravenoorlog. Deze fase van relatieve frontstabiliteit viel samen met een innerlijke radicalisering: Hitler toonde al...

Met de gevechten bij Ieper eindigde de bewegingsoorlog. Het front verstarde tot een 700 kilometer lang loopgravensysteem van de Noordzee tot aan Zwitserland, vaak slechts enkele meters van elkaar verwijderd. De duitse Opperbevelhebber Erich von Falkenhayn verklaarde in november 1914 dat de oorlog niet te winnen was en stelde onderhandelingen voor – behalve met Groot-Brittannië. Rijkskanselier Beth...

Het is het najaar van 1914. De lucht boven Vlaanderen is zwaar van rook, modder en angst. Tussen de kale bomen en verwoeste dorpen van West-Vlaanderen bevindt zich een jonge soldaat — een Oostenrijker in dienst van het Beierse leger, naamloos onder duizenden, nog ver verwijderd van de beruchte faam die hij later zal verwerven: Adolf Hitler. In oktober 1914 trekt hij met het 16e Beierse Reserve-Inf...

Op 18 januari 1914 werd hij door de Münchense politie aangehouden en naar het Oostenrijkse consulaat gebracht, omdat hij als Oostenrijker dienstplichtig was. Een officieel schrijven uit Linz van 12 januari 1914 eiste dat hij zich onmiddellijk voor de keuring zou melden – bij niet-naleving dreigde tot een jaar gevangenisstraf en een boete van 2000 kronen. Dat is tegenwoordig omgerekend 10.000 euro!...

Deze metgezel was Rudolf Häusler , geboren in 1893 in Aspang, Neder-Oostenrijk, die zijn jeugd in Wenen doorbracht, waar hij tot aan zijn dood zijn officiële woonplaats behield. De katholieke Häusler stond van 4 februari tot 25 mei 1913 ingeschreven in het mannenasiel aan de Meldemannstraße , waar hij een opleiding tot apothekersassistent volgde. Hitler en de vier jaar jongere Häusler waren zo hec...

De periode in Wenen van 1909 tot 1913 kan men vergelijken met Günter Wallraffs “Ganz Unten” : Hitler leefde in armoede, werkte als hulparbeider en postkaarten-schilder, sliep in herbergen en mannenhuizen.  In deze tijd speelde Reinhold Hanisch een bijzondere rol. Ook andere figuren kwamen in beeld: drogist Rudolf Häusler, met wie Hitler in 1913 naar Duitsland vertrok, en kunstschilder Karl Leidenr...

"Adi" ging in zijn sympathie zo ver dat hij zich in het mannenhuis bijna uitsluitend met Joden omringde – wel te verstaan “geloofsjoden”: met de koperpoetser en marskramer Josef Neumann, met de eenogige slotenmakersknecht Simon Robinson uit Galicië, die de altijd geldbehoeftige (Hitler) iets van zijn invaliditeitspensioen gaf, ook met de handelsreiziger Siegfried Löffner en met de ambten...

In oktober 1907 probeerde hij tevergeefs toegelaten te worden tot de kunstacademie in Wenen — een zware nederlaag. Hij vertelde zijn ernstig zieke moeder niets over deze mislukking. Ze had hem gesteund in zijn idee om naar Wenen te verhuizen, zelfs financieel, in de hoop dat hij daar carrière zou maken. Hij had inderdaad carrière gemaakt, veel later in Duitsland, maar dat had ze waarschijnlijk lie...

Paula Hitler had een beperkt en goed afgeschermd liefdesleven. Ze werd aanvankelijk verloofd met een Joodse man, maar deze verloving werd door haar broer Adolf afgekeurd vanwege zijn antisemitische overtuigingen. Later raakte zij verloofd met Erwin Jekelius , een van de hoofdverantwoordelijken voor het nazistische eugenetica- en euthanasieprogramma in Oostenrijk, dat verantwoordelijk was voor de d...

In 1924 bezocht Angela haar broer in de gevangenis van Landsberg. Bij Toland lezen we: Begin december: Hitler krijgt bezoek van zijn halfzus Angela. „Zij schreef later: ‘Zijn geest en ziel waren weer op een hoog niveau. Lichamelijk gaat het hem goed. Zijn arm doet hem nog pijn, maar men denkt dat hij bijna genezen is. Hoe ontroerend is de trouw die hem in deze dagen wordt betoond! Kort voor mij be...

In een interview na de oorlog in 1948 zou Alois jr. echter zelfs geklaagd hebben over zijn beroemde jongere broer Adolf: "Van jongs af aan was hij bazig en snel boos en luisterde hij nooit naar iemand."  Alois jr. kon dit niet vergeten en benadrukte: "Mijn stiefmoeder stond altijd aan zijn kant. Hij had de gekste ideeën en kwam ermee weg. Als hij zijn zin niet kreeg, werd hij erg bo...

De belangrijkste persoon naast zijn vader was Adolf Hitlers moeder. In alle biografieën en verslagen lezen we herhaaldelijk over de intieme relatie, de bijzonder hechte relatie, tussen zijn moeder en Adolf Hitler. Het is moeilijk te bevatten, aangezien hij altijd bekend heeft gestaan als de schreeuwende, massaal ophitsende, opruiende leider, compleet buiten zinnen, bijna alsof hij in trance was, d...

Was hij een harde, afstandelijke bureaucraat die zijn zoon met ijzeren discipline grootbracht? Of ligt er iets complexers achter dat ijzige portret? Was hij een gewelddadige tiran die zijn gezin terroriseerde – of juist een man die worstelde met de verwachtingen van zijn tijd en zijn eigen demonen? In deze tweede aflevering over Hitlers vader gaan we verder graven. We bekijken nieuw bronmateriaal,...

Om Hitler te kunnen beoordelen, moeten we zijn jeugd en familie nader bekijken. Zelfs een oppervlakkige blik van bovenaf levert een verwarrend verhaal op over de familie Hitler, waarvan de ouders afkomstig waren uit het landelijke Waldviertel, vlak bij de Tsjechische grens. Ik ken het Waldviertel heel goed en ben er vaak geweest, omdat ik bijna 20 jaar in het naburige Weinviertel heb gewoond, op s...

De lijst van invloedrijke en belangrijke vrouwen in Hitlers leven zou nog wel even kunnen worden uitgebreid, maar ik wil graag afsluiten met dit onderwerp, namelijk: Hitlers secretaresses. Ze hebben een bijzondere status, simpelweg omdat ze zoiets als Hitlers familie waren. Ik wil de afgezaagde term "surrogaatfamilie" vermijden; de Wagners, de Goebbels, en er waren ook verschillende draa...

Vandaag hebben we het over een heel ander type vrouw dan we in eerdere afleveringen hebben gezien. Ze is geen supporter, geen minnaar, en ook geen rotsvaste politicus. Dit is een piloot die beter was dan mannen in dit door mannen gedomineerde vakgebied. Ja preciezer, zeer sterk door mannen gedomineerde vakgebied, want hoe moeten we ons een klassieke Lufthansa-piloot of een astronaut die voet op de...