Herwaarns Podcast

Welkom bij Herwaarns Verwikkeld! Dit is een variant op de Herwaarns podcast waarbij Merel en Wessel niet beginnen bij een thema, maar bij een centraal cultureel object. Van daaruit bekijken we verbanden met andere culturele objecten om een intertekstueel web te weven en daarmee het central object te onderzoeken. Je wordt ingewikkeld geprikkeld in Herwaarns Verwikkeld! Met in aflevering 5: Roodkapj...

Onderwijs is een mensenrecht. Toch is toegang tot onderwijs niet vanzelfsprekend. Ongeveer 13% van mensen boven de 15 heeft geen enkele vorm van onderwijs gehad en UNICEF stelt dat doel 4 van UN Sustainability Goals, Quality Education in 2030, niet gehaald gaat worden tenzij er grote veranderingen plaatsvinden. Wereldwijd gaan 250 miljoen kinderen niet naar school en heeft 70% geen basis reken- en...

In de afgelopen maanden zijn er grote demonstraties geweest tegen de onderwijsbezuinigingen op universiteiten. Er zou 1,2 miljard op onderwijs moeten worden bezuinigd, waarbij de grootste klappen vallen bij de geesteswetenschappen, omdat die het minst goed passen in universiteiten als bedrijven. De aanval op universiteiten wordt gezien als een aanval door uiterst rechts op de zogenaamde “linkse ho...

Oriëntalisme is een idee geïntroduceerd door Edward Said in het gelijknamige boek uit 1978. Hij definieert oriëntalisme als een systeem van vooroordelen en politiek gedachtegoed dat het Westen, de occident, tegenover het Oosten, de orient, plaatst. Het bevat stereotypering, romanticisering, maar ook blindheid en onderdrukking. Het Oosten wordt afgeschilderd als een wereld tegelijkertijd vol myster...

Populisme is een begrip dat sinds 2016 volop werd gebruikt om de dreiging aan verschillende politieke fronten te duiden, maar het is een verrassend breed gebruikt begrip. De meeste definities verwijzen naar het onderzoek van Cas Mudde, die populisten duidts als: “Parties that endorse the set of ideas that society is ultimately separated into two homogeneous and antagonistic groups, “the pure peopl...

Welkom bij Herwaarns Verwikkeld! Dit is een variant op de Herwaarns podcast waarbij Merel en Wessel niet beginnen bij een thema, maar bij een centraal cultureel object. Van daaruit bekijken we verbanden met andere culturele objecten om een intertekstueel web te weven en daarmee het central object te onderzoeken. Je wordt ingewikkeld geprikkeld in Herwaarns Verwikkeld! Met in aflevering 4: The Last...

Welkom bij Herwaarns Verwikkeld! Dit is een variant op de Herwaarns podcast waarbij Merel en Wessel niet beginnen bij een thema, maar bij een centraal cultureel object. Van daaruit bekijken we verbanden met andere culturele objecten om een intertekstueel web te weven en daarmee het central object te onderzoeken. Je wordt ingewikkeld geprikkeld in Herwaarns Verwikkeld! Met in aflevering 3: Beowulf....

Wat is herdenken? Meer dan alleen “opnieuw denken” is het volgens Van Dale het “(op plechtige wijze) stilstaan bij iets uit het verleden”. Door rituelen, monumenten en interne reflectie verhouden mensen zich tot hun eigen verleden of het verleden van hun cultuur of omgeving. Al sinds 1946 wordt er op 4 mei de Tweede Wereldoorlog herdacht. Het is voor veel Nederlanders het meest expliciete moment v...

Hoewel er in de jaren negentig nog hoop bestond voor een vanzelfsprekende groei van democratische en vrije regeringen, stelt Freedom House in hun rapport van 2024 dat dit het 18e jaar op rij is waarin vrijheid en democratie zijn afgezwakte. Hoewel 2024 een recordjaar is wat betreft de hoeveelheid stemmers over de hele wereld, maar worden veel van deze verkiezingen “schijnverkiezingen” genoemd. Aut...

Welkom bij Herwaarns Verwikkeld! Dit is een variant op de Herwaarns podcast waarbij Merel en Wessel niet beginnen bij een thema, maar bij een centraal cultureel object. Van daaruit bekijken we verbanden met andere culturele objecten om een intertekstueel web te weven en daarmee het central object te onderzoeken. Je wordt ingewikkeld geprikkeld in Herwaarns Verwikkeld! Met in aflevering 2: Sherlock...

O, muze, verleen ons de inspiratie voor deze podcast! Een veelgehoord feministische kritiek op de weergave van vrouwen in verhalen is dat ze altijd ruwweg in stereotypische categoriën vervallen, bijvoorbeeld de tweedeling van onschuldige schoonheid tegenover de zondige verleidster, de klassieke drierollenverdeling van de jonge vrouw, de moeder en de oude vrouw of de meer moderne variant van figuur...

Welkom bij Herwaarns Verwikkeld! Dit is een variant op de Herwaarns podcast waarbij Merel en Wessel niet beginnen bij een thema, maar bij een centraal cultureel object. Van daaruit bekijken we verbanden met andere culturele objecten om een intertekstueel web te weven en daarmee het central object te onderzoeken. Je wordt ingewikkeld geprikkeld in Herwaarns Verwikkeld! Met in aflevering 1: Jurassic...

Geestelijke gezondheid is een veelbesproken onderwerp op het moment, reikend van de zorgen over de gevolgen van lockdown op het mentale welzijn, de toenemende zichtbaarheid van neurodivergentie en de overvraagde psychologische zorg. Anders dan bij lichamelijke gezondheid wordt mentale gezondheid vaak gezien als subjectief en is daarom de gemeenschappelijke norm van wat “gezond” is extra dwingend,...

Na aflevering 20 over “Informed Consent”, vervolgen we onze dubbelaflevering over keuzes met deze aflevering over keuzestress – de angst, verlamming, druk en ongemakkelijkheid die kan otnstaan als iemand een keuze moet maken. Deze gevoelens kunnen ontstaan bij te weinig mogelijkheden of een moeilijke beslissing, maar wij concentreren ons op een te veel aan opties bij een keuze. Er is in moderne Ne...

“Informed Consent”, een combinatie van de informatieplicht en het toestemmingsvereiste die binnen de medische zorg gelden, is een essentieel onderdeel van zowel de juridische als medische voorschriften voor artsen. Zoals De Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot Bevordering van de Geneeskunst (KNMG) schrijft: “zonder toestemming is er immers sprake van een ongeoorloofde inbreuk op de integriteit...

Als iemand een taal wil leren, worden ze onderwezen in vocabulaire, zinsnedes en grammatica. Dit is al eeuwen hoe taalonderwijs werkt, maar toch heeft grammatica de reputatie om saai en droog te zijn. Het leren van de regels van een taal is dan ook een “heet hangijzer” volgens Sebastiaan Dönszelmann en anderen in het Handboek Vreemde Talendidactiek : is het nuttig om mensen de onderliggende struct...

De Noorse mythologie en cultuur zijn een onaflatende bron van inspiratie. Goden en vikingen bevolken strips, films, computerspellen, series, metalmuziek en allerhande andere verhalen. Vandaag onderzoeken we voorbeelden van de Noorse cultuur in de moderne cultuur. De meeste kennis over de Noorse cultuur komt uit de archeologie en de sages, mythes en legenden uit de orale cultuur, latere opgeschreve...

Het idee dat er wijsheid schuilt in de natuur is eeuwenoud en heeft al vele vormen gekend, van natuurgeesten en goden tot taoïsme en hekserij. In de afgelopen eeuw is er ook steeds meer wetenschappelijk onderzoek gekomen naar bewustzijn en intelligentie van planten, dieren en de ecosystemen waar ze in leven. De nog steeds omstreden Gaia-hypothese van James Lovelock en Lynn Margulis stelt dat de Aa...

Zolang er al verhalen zijn, worden ze herverteld, bewerkt en aangepast. Met elk nieuw medium worden oude verhalen opnieuw verteld en met elke nieuwe cultuur worden verhalen vertaald en aangepast. Toch is de hedendaagse populaire cultuur nadrukkelijk een plek van hervertellen: prequels, sequels, franchises, de musical, de film, de serie, de reboot en cinematic universes – er is een hervertell...

De mens leeft op Aarde. De mens vormt de wereld naar believen. De mens maakt problemen en de mens lost ze weer op. De mens is het middelpunt van al onze gedachtegang. Hier worden echter steeds vaker vragen bij gesteld. Er is een verschuiving van de mens als centraal naar de mens als onderdeel van het systeem waarin alles leeft. Problemen als de pandemie en klimaatverandering overstijgen niet allee...

Nostalgie is het verlangen naar een onbestaand verleden. 2020 is voor veel mensen een uitstekende gelegenheid gebleken om met nostalgie terug te kijken naar het verleden, toen alles nog beter was en we vrij waren. Wat hebben Merel en Wessel daarover te zeggen aan de hand van Watchmen en Little Women ? https://youtu.be/jJu37DO39EY Wessel Linday Ellis. “Stranger Things, IT and the Upside Down of Nos...

Lingua franca is een concept dat wordt gebruikt om een taal aan de duiden waarmee mensen die niet dezelfde taal spreken toch met elkaar kunnen communiceren. Er zijn historische voorbeelden zoals Latijn uit de middeleeuwen en de Verlichting, maar ook ideologische pogingen om een neutrale, eenvoudig te leren taal te ontwerpen voor iedereen, zoals het Esperanto. Tegenwoordig zien veel mensen Engels a...

Misschien is het grootste compliment over een lichaam dat het goddelijk is. Een jonge god, een goddelijke schoonheid. Dit verwijst impliciet naar de polytheïstische pantheons van het oude Griekenland, Rome of de Noren, bijvoorbeeld. Deze goden leken op mensen, maar waren geïdealiseerd: onsterfelijk, krachtig en betoverend. Toch wordt het goddelijk al snel als spiritueel of transcendent gezien, omd...

Kunst is volgens de meeste definities iets unieks voor mensen. Het is het maken van iets moois, schokkends of betekenisvols, een expressie van iets van binnen. Het is een middel om te kunnen communiceren met andere mensen, die het kunnen interpreteren, voelen of beoordelen. Kan technologie ooit kunst maken? Moderne technieken zijn in staat om de werkelijkheid vast te leggen zoals mensen dat niet z...

De male gaze is een bekend fenomeen in feministische kritiek dat gebruikt wordt om de weergave van vrouwen in film en andere visuele media te analyseren. Het concept is geïntroduceerd door Laura Mulvey in 1975 en wordt nog steeds gebruikt om aan te geven hoe vrouwen worden gereduceerd in visuele media. In deze aflevering onderzoeken we hoe dit concept kan worden omgedraaid tot een vrouwelijke blik...