Geschiedenis Inside

We pakken de draad op bij het einde van Den Uyl, en deze week volgen we de lijn van Van Agt naar Lubbers en Kok. Drie mannen die, elk op hun eigen manier, het politieke kompas verleggen van grote idealen naar een tijdperk van compromis, pragmatisme en voorzichtig individualisme. Terwijl de economie hapert, de Koude Oorlog piekt en het vertrouwen in oude zekerheden broos wordt, verandert dus ook de...

We krijgen een nieuwe premier! Hoog tijd om de balans op te maken. In wat voor rij mannen komt die eigenlijk terecht? In dit eerste deel van ons tweeluik beginnen we vlak na de Tweede Wereldoorlog: bij verzetsmannen die een land moesten herbouwen, bij soberheid en de eerste contouren van de verzorgingsstaat. Langzaam schuiven we door naar een Nederland dat opener en welvarender wordt, tot aan de a...

We lieten jullie vorige week achter met een moordcomplot; Mohammed moest midden in de nacht vluchten uit Mekka, want zijn leven was niet meer veilig. Deze week vertellen we wat er daarna gebeurde: hoe hij in Medina een gemeenschap stichtte die vrede en rechtvaardigheid boven strijd plaatste. We volgen zijn weg van balling tot leider en zien hoe één stad het begin werd van een nieuw p...

Aan het einde van de zesde eeuw, in een bruisende handelsstad, begon een verhaal dat de wereld zou veranderen. Mohammed, geboren in Mekka, groeide uit tot boodschapper van een nieuw geloof dat één God predikte, in een tijd waarin er juist velen werden vereerd. In deze aflevering onderzoeken we wat historici werkelijk over hem kunnen weten. Wat vertellen de oudste bronnen, zoals de Ha...

“De wind huilde door de bergpassen, en de zwarte dennen wrongen zich alsof ze in pijn verkeerden.” Met zulke zinnen voert Bram Stoker zijn lezers het duistere Transsylvanië binnen. Maar achter de vampier die hij schiep, schuilt een echte man: Vlad Dracula Tepes. De vorst die zijn vijanden spietste en een mythe werd die al vijf eeuwen standhoudt. Gijs is nog steeds doodsbang voor D...

“Mijn leven was veel mooier geweest als ik was overleden op het hoogtepunt van mijn carrière. Dat is heel precies het moment waarop de oorlog uitbrak, op 1 september 1939.” Leni Riefenstahl was de vrouw die film veranderde én besmette. Ze begon als danseres in het bruisende Berlijn van de jaren twintig, werd ster in de zogeheten ‘Bergfilms’, trouwde met een SA...

Harry Hopkins is geen naam die je direct in één adem noemt met Roosevelt, Churchill of Stalin. En toch stond Harry Hopkins midden tussen hen in. Hij was de stille architect van de New Deal, de man die miljoenen Amerikanen weer werk gaf, en de vertrouweling die tijdens de oorlog de lijnen trok tussen Washington, Londen en Moskou. Churchill noemde hem “Lord Root of the Matter&rdq...

Als je vandaag de dag iemand een  kenau noemt, is dit meestal niet als compliment bedoeld. Maar ooit was Kenau Simonsdochter Hasselaer de heldin van Haarlem. Tijdens het Beleg van Haarlem, in 1573, stond Kenau op de stadsmuren, gaf ze haar scheepshout op voor de verdediging en groeide ze uit tot hét symbool van verzet tegen de Spanjaarden. Maar achter dat stoere imago zat ook een ander...

Toetanchamon regeerde nauwelijks, maar zijn graf maakte hem onsterfelijk. 3000 jaar bleef zijn tombe verzegeld, tot een Engelse archeoloog in 1922 een trap in het zand vond en door een scheur in de muur keek naar “wonderful things”: goud, maskers en duizenden voorwerpen die eeuwenlang verborgen waren gebleven. We vertellen het verhaal van zijn excentrieke vader Achnaton, die Egypte mee...

Sint-Petersburg staat in lichterlaaie: wekenlang woeden er branden, pamfletten roepen op tot de val van de tsaar, en jonge nihilisten dromen van revolutie. Fjodor Dostojevski zit gevangen tussen generaties: links ziet hem als verrader, rechts als gevaarlijke radicaal. Ondertussen sterven zijn vrouw en broer, stapelen schulden zich op, en raakt hij verstrikt in een allesverwoestende gokverslaving....

Fjodor Dostojevski’s leven begon als een roman vol extremen: geboren in armoede, opgegroeid onder een tirannieke vader, en al vroeg betoverd door literatuur. In Sint-Petersburg belandde hij in radicale kringen, waar revolutionaire ideeën rondgingen als verboden fruit. Zijn debuut maakte hem een literaire sensatie, maar net zo snel werd hij opgepakt en verbannen naar Siberië. Daar,...

Vorige week stond Malinche centraal: de jonge Nahua-vrouw die tegen haar wil in aan de zijde van Hernán Cortès belandde en dankzij haar talenkennis en politieke instinct een sleutelrol speelde in de Spaanse verovering van Mexico. Deze week richten we ons op de man met wie haar lot onlosmakelijk verbonden raakte: Hernán Cortès. Een product van zijn tijd misschien, maar o...

Malinche was geen veldheer, geen conquistador, maar zonder haar had Hernán Cortés Mexico waarschijnlijk nooit veroverd. Geboren als dochter van een Nahua-edelman, als kind verkocht in slavernij, en uiteindelijk tolk, onderhandelaar én onmisbare spil in de Spaanse campagne tegen de Mexica (beter bekend als de Azteken). In deze aflevering duiken we in haar levensverhaal en in de...

“Wat moet ik lezen?” Die vraag krijgen Gijs en Thomas vrij geregeld. Vandaar dat het tijd werd voor een special die ook nog eens goed van pas komt als je binnenkort op vakantie gaat. Gijs dook in zijn eindeloze stapel gelezen titels (voeg hem vooral toe op Goodreads!), Thomas plukte wat moois uit zijn eigen kast. Van middeleeuwse mysteries tot Russische grootheden en vergeten verhalen:...

Citroengele maatpakken, Tommyguns en persinterviews aan het zwembad. Al Capone was geen gewone crimineel, hij was een meester in zelfpromotie. Terwijl zijn mannen de Beer Wars in Chicago uitvochten met de Ieren, glimlachte hij naar de camera’s, serveerde hij oneliners aan journalisten en liet hij zijn roem groeien tot ver buiten Amerika. Niet voor niets werd hij de blauwdruk voor alle fictie...

Wat als we je vertellen dat Charlie Chaplin opgroeide in een Londense sloppenwijk, vaker op straat sliep dan in een bed, en op zijn zevende al in een weeshuis zat, terwijl zijn moeder in een gesticht werd opgenomen? Dat hij als kind optrad in vervallen theaters, als puber naar Amerika vertrok, en binnen een paar jaar de beroemdste mens op aarde was? En dat diezelfde Chaplin, die je kent van zijn k...

Voor Elselina Versfelt stond het buiten kijf dat een jeugd in een Brabantse pastorie haar niet zou houden. Terwijl de wereld om haar heen kantelde dankzij revoluties, nieuwe republieken en vallende tronen, zocht zij haar plek in de geschiedenis. Wat begon in het Nederland van patriotten en Pruisen, leidde via liefdes, een poging tot acteren en een bijzondere voorliefde voor het leger naar Parijs,...

Habemus Papam! Maar wie was eigenlijk de eerste? En waarom kreeg juist de bisschop van Rome het laatste woord? Een rol onder keizerlijk toezicht groeide uit tot een instituut met eigen ambities, rituelen en rivalen. En precies die elementen zorgen ervoor dat deze aflevering klinkt als een kerkelijke soap. Van de kroning van Karel de Grote tot pausen die naakt door de straten werden gesleurd. Van t...

Deze aflevering wordt mede mogelijk gemaakt door AVROTROS   Wat bezielt een man om zijn hele leven toe te werken naar enkel lijnen en vlakken? In deze aflevering ontrafelen we het leven van Piet Mondriaan, een kunstenaar die begon met keurig Hollands landschap en eindigde in het ritme van New York. We volgen hem van een stille jeugd naar de dansvloer van het bruisende Parijs, van penseelstrek...

In dit tweede deel volgen we hoe Johan de Witt veranderde van een bewonderde bestuurder in een zondebok van een wanhopige republiek. Terwijl de buitenlandse dreiging groeide, bleef Johan vasthouden aan rede, diplomatie en beheersing. Zijn weigering om zich in te laten met verdachtmakingen of propaganda kwam hem duur te staan. Pamfletten verspreidden leugens, complottheorieën deden de ronde, e...

Op veler verzoek beginnen we deze week met een tweeluik over Johan de Witt: het wiskundige wonderkind dat uitgroeide tot de machtigste man van de Republiek. Samen met zijn broer Cornelis groeit hij op in een streng en ambitieus gezin, onder leiding van hun vader, burgemeester van Dordrecht. Al vroeg in zijn leven toont Johan zijn uitzonderlijke talenten, maar met talent alleen red je het niet in e...

Wie was Jezus van Nazareth, los van geloof en wonderen? In deze aflevering ontrafelen we het leven van een man die de wereld voorgoed zou veranderen, bekeken door de ogen van de geschiedschrijving. We onderzoeken hoe historici zijn leven proberen te reconstrueren, want wat kunnen we echt weten, en wat blijft speculatie? Jezus werd geboren in een uithoek van het Romeinse Rijk, in een regio vol reli...

In deze aflevering reizen we af naar de onderwereld. Daar waar Hades heerst over schaduwen en het onomkeerbare, daalt Orpheus af met muziek, verlangen en hoop. Van vroege voorstellingen van het hiernamaals in Mesopotamië en Egypte tot de Griekse mythen waarin leven en dood in elkaar grijpen. Hades’ macht wordt tastbaar wanneer hij Persephone aan zich bindt; niet alleen als bruid, maar a...

Pythagoras was een mysterieuze denker, een wiskundige avant la lettre en de stichter van een bijna religieuze school van kennis. Voor sommigen was hij een visionair die orde bracht in het universum, voor anderen een mysticus die wiskunde met rituelen vermengde. Zijn beroemde stelling legde de basis voor eeuwen aan meetkundige inzichten, maar zijn invloed reikte veel verder dan driehoeken. Hij gelo...

Gerry Adams was de stem van Sinn Féin en een spilfiguur tijdens de Troubles. Voor sommigen een vrijheidsstrijder, voor anderen een man met bloed aan zijn handen. Hoewel hij zijn betrokkenheid bij de IRA altijd ontkende, was zijn invloed op de organisatie onmiskenbaar. Toch werd hij een van de architecten van het Goede Vrijdag-akkoord van 1998, dat vrede bracht na decennia van geweld. Was hi...