Ela Legoń - Edukacja bez absurdu

Czasem dziecko przestaje chodzić do szkoły, wycofuje się z relacji, porzuca swoje zainteresowania albo nagle zaczyna zachowywać się zupełnie inaczej. Dorośli często tłumaczą to buntem, lenistwem czy dorastaniem. A za taką zmianą może kryć się cierpienie, którego młody człowiek nie potrafi nazwać albo nie ma komu o nim opowiedzieć. Gościnią tego odcinka jest dr Halszka Witkowska – suicydolożka, wic...

Zamiast czekać na systemowy cud, wzięliśmy mikrofony i poszliśmy tam, gdzie naprawdę toczy się walka o bezpieczną szkołę. W tym wyjątkowym, jubileuszowym nagraniu nie będzie statystyk, rankingów ani sztucznego patosu. Zamiast tego dzielę się z Wami tym, co najważniejsze po nagraniu stu epizodów. To bardzo osobista podróż przez tematy, które najmocniej zmieniły moje myślenie o systemie. Zamiast pyt...

W polskiej szkole uczeń boi się nauczyciela, nauczyciel rodzica, a dyrektor kuratorium. Ten wszechobecny strach zabija to, co w edukacji najważniejsze – zaufanie i prawdziwe relacje. Zamiast szukać porozumienia, każda ze stron instynktownie okopuje się na własnym stanowisku. Gościem odcinka, nagranego podczas konferencji „Przerwij krąg przemocy”, jest Paweł Łęcki – polonista z 22-letnim stażem, kt...

Przemoc rówieśnicza siedmiokrotnie zwiększa ryzyko podjęcia próby samobójczej. A mimo to wciąż zdarza nam się mówić: „dzieci tak mają”, „wszystkim kiedyś dokuczano”, „to tylko głupia zabawa”. Ten odcinek powstał podczas konferencji „Przerwij krąg przemocy” na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, organizowanej przez Fundację RESQL, Uniwersytet SWPS oraz Fundację UNIQA. Rozmawiam z osobami, które patrzą...

Dlaczego tak fascynujący przedmiot jak historia kojarzy się w szkole z nudą? A co, gdyby pozwolić dzieciom dotknąć przeszłości, poczuć jej zapach i ubrudzić ręce gliną? To rozmowa o tym, jak budzić autentyczną ciekawość, zamiast gasić ją w 45-minutowych, sztywnych blokach. Moimi gośćmi są Sylwia i Wojtek - archeolodzy i edukatorzy, twórcy inicjatywy „Pokazujemy historię”. Łączą naukową rzetelność...

Czy wyobrażasz sobie spędzać sześć godzin dziennie w miejscu, gdzie twoim jedynym celem jest przetrwanie? Dla wielu uczniów szkoła to brutalna dżungla. Wykluczenie boli ich o wiele bardziej niż jakikolwiek fizyczny cios. Dlaczego dorośli wciąż tak często zawodzą? W studiu goszczę twórców systemu RESQL: Katarzynę Pasiak – pedagożkę i ekspertkę od szkolnych relacji, oraz Krzysztofa – psychologa, łąc...

Szkoła potrafi mistrzowsko zepsuć najlepszy eksperyment, wpychając go w sztywne ramy, karty pracy i punkty ujemne za błędy. A przecież prawdziwa nauka zawsze zaczyna się od wielkiego, szczerego: „nie wiem”. W dzisiejszym solowym odcinku opowiadam, jak uczyć przez doświadczanie, by nie zabić w dzieciach naturalnej ciekawości. Nadchodzące zmiany i tygodnie projektowe to ogromna szansa dla edukacji....

Czy można zmienić senną wieś w centrum sztuki? Wyobraź sobie miejsce, gdzie z odrapanych ścian patrzą pejzaże Van Gogha, a lekcje uważności odbywają się w lesie. To piękny dowód na to, jak wielką siłę ma autentyczność. Rozmawiamy w bydgoskich Młynach Rothera, w trakcie Kompasu Edukacji organizowanego przez Akademickie Zacisze. Moją gościnią jest Kasia Baszak – malarka i nauczycielka z trzydziestol...

Gonimy za podstawą programową, toniemy w papierach i zapominamy, że edukacja to nie wyścigi. A gdyby tak zatrzymać ten pędzący pociąg, przestać czekać na odgórne reformy i odzyskać czas na to, co dla nas najważniejsze? Rozmowa, którą oddaję w Wasze ręce, odbyła się w Młynach Rothera w Bydgoszczy, podczas wydarzenia „Kompas edukacji” organizowanego przez Akademickie Zacisze. Moja gościni to Ewa Rad...

Czasami największa rewolucja w edukacji zaczyna się od myśli: „nie chcę, by moje dzieci uczyły się w tradycyjnym systemie”. To wystarczy, by stworzyć przestrzeń, w której błąd jest lekcją, a las najlepszą salą. Moją gościnią w mobilnym studiu jest Ania Kawiecka - nauczycielka i założycielka mikroszkółki. Rozmawiamy w wyjątkowych okolicznościach, podczas Kampusu Edukacji (wydarzenia organizowanego...

Co się stanie, gdy nauczyciel zejdzie z piedestału, ubrudzi ręce w glinie i zacznie tworzyć ramię w ramię ze swoimi uczniami? Okazuje się, że to najprostsza droga do edukacji, którą pamięta się z ogromną wdzięcznością przez całe życie. Moim gościem podczas wydarzenia Kompas Edukacji (zorganizowanego przez Akademickie Zacisze w przepięknych bydgoskich Młynach Rothera) był Ryszard Łukasiewicz – wybi...

Ciągle mówimy, że szkoła potrzebuje zmiany. Czekamy na nowe podstawy programowe, reformy, decyzje i rozwiązania systemowe, ale dzieci nie mogą czekać w nieskończoność. Może więc zamiast kolejny raz zaczynać od planu, warto zatrzymać się przy pytaniu, czy potrafimy jeszcze wyobrazić sobie szkołę inaczej. W tym odcinku zabieramy Was do Bydgoszczy, na Kompas Edukacji organizowany przez prof. dr. hab....

Nie każda dziecięca emocja potrafi od razu znaleźć słowa. Czasem łatwiej rozpoznać ją w historii bohatera, wspólnie się pośmiać, wzruszyć albo zobaczyć, że nawet z trudnej sytuacji może być jakieś wyjście. W tym odcinku rozmawiam z Moniką Szymanik, właścicielką szczecińskiej księgarni, o książkach, które nie tylko opowiadają historie, ale też pomagają budować więź, oswajać lęk, rozmawiać o stracie...

Czasem trudno nazwać, co w edukacji muzycznej działa, a co jest tylko zapisem w podstawie programowej, który niewiele mówi o codzienności w sali przedszkolnej. Jeszcze trudniej, kiedy teoria spotyka się z grupą dwudziestu kilku dzieci i ich zupełnie różnymi emocjami. Miłosz opowiada o swojej drodze od szkoły muzycznej i studiów kompozytorskich do pracy z dziećmi w przedszkolach i żłobkach. O tym,...

Szkoła często mówi dziecku, co ma robić, kiedy ma to robić i jak ma pokazać, że już umie. A potem dziwimy się, że młody człowiek nie zawsze wie, co go interesuje, czego potrzebuje i za co chce wziąć odpowiedzialność. W tym odcinku rozmawiam z Olą i Marcinem, którzy od wielu lat tworzą szkoły oparte na metodzie Montessori, ratują małe wiejskie placówki i prowadzą Dom Montessori jako eksperyment ped...

Dzieci bardzo szybko uczą się tego, jak patrzeć na siebie i innych. Czasem wystarczy jedno słowo, jeden komentarz albo brak reakcji dorosłych, żeby ktoś zaczął myśleć, że jest mniej ważny, gorszy albo niewystarczający. A przecież każdy z nas potrzebuje przede wszystkim poczucia, że jest widziany i akceptowany. Moim gościem jest Sebastian Grzywacz – edukator, twórca internetowy i osoba ociemniała,...

W świecie edukacji często skupiamy się na programach, wynikach i kolejnych zadaniach do wykonania. A tymczasem dzieci najbardziej uczą się wtedy, gdy mogą doświadczać, poruszać się, eksperymentować i czuć się bezpiecznie. Czy zabawa naprawdę jest tylko dodatkiem do nauki, czy może jej fundamentem?  W tym odcinku zabieram Was na konferencję „Edukacja przez zabawę” organizowaną przez Ośrodek Doskona...

Dzieci nie rodzą się z niechęcią do książek. Rodzą się ciekawe świata. Problem często zaczyna się wtedy, gdy czytanie przestaje być przygodą, a staje się obowiązkiem, testem i kolejnym zadaniem do wykonania. W świecie pełnym krótkich bodźców, rolek i ciągłego scrollowania coraz trudniej zatrzymać uwagę na dłużej. A jednak właśnie dziś umiejętność głębokiego czytania może stać się jedną z najważnie...

Są dzieci, które wracają ze szkoły zmęczone nie nauką, ale ciągłym napięciem, hałasem i próbą nadążenia za wszystkim. I czasem rodzic bardzo długo tłumaczy sobie, że „tak po prostu wygląda szkoła”, aż nagle widzi, że jego dziecko powoli gaśnie. Dziś odcinek bardzo osobisty. Mój syn skończył właśnie osiem lat, a my trzy miesiące temu zdecydowaliśmy się przejść na edukację domową. Nie dlatego, że uw...

Coraz więcej dzieci nie mówi dziś, że nie chce się uczyć. Mówi raczej, że jest zmęczone szkołą. Zmęczone ciągłym sprawdzaniem, ocenami, pośpiechem i poczuciem, że cały czas trzeba nadążać. A przecież miało chodzić o rozwój, ciekawość i zdobywanie wiedzy. W tym odcinku rozmawiam z Ewą Wójcik — nauczycielką języka polskiego w szkole systemowej i jednocześnie mamą dwójki dzieci w edukacji domowej. To...

Przemoc rówieśnicza to nie jest problem wyłącznie „złych” placówek. Ona jest w każdej szkole, dokładnie tak samo, jak w każdym kraju istnieje przestępczość. Pytanie nie brzmi, czy przemoc się u nas pojawi, ale – co my, dorośli, z tym zrobimy? Moją gościnią jest Magdalena Woźniak-Frymus – ekspertka ds. edukacji z Biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce i koordynatorka programu An...

Czy szkoła musi być miejscem, które rujnuje poczucie własnej wartości? A może może stać się przestrzenią wsparcia, w której uczeń nie tylko „przetrwa”, ale naprawdę się rozwinie? W tym wyjątkowym odcinku przenosimy się do Szkoły Jonatan, gdzie podczas konferencji rozstawiłam mobilne studio, by porozmawiać z ekspertami o tym, co w polskiej edukacji wymaga natychmiastowej czułości. Moimi gośćmi są p...

Czy przedszkolak musi umieć pisać i czytać, by odnaleźć się w szkole? W Polsce okres rekrutacji to często czas stresu i sprawdzania „poznawczej gotowości” – czy dziecko zna litery, czy mieści się w linijkach. W Norwegii podchodzi się do tego zupełnie inaczej. Tam edukacja zaczyna się od... zabawy i budowania poczucia bezpieczeństwa. W tym odcinku moją gościnią jest ponownie Edyta, która od 18 lat...

Wyobraź sobie, że każdego dnia idziesz do szkoły z gulą w gardle. Środowisko, które z założenia ma uczyć i wspierać, staje się dla ciebie miejscem przetrwania, a dorośli udają, że niczego nie widzą. W tym odcinku stajemy twarzą w twarz z systemem, który od lat zawodzi i zostawia dzieci w samotności. Moim gościem jest Mateusz Ledwig – w sieci znany szerzej jako Rubens ze Śląska. Przez lata działał...

Czy wiesz, że opinię o szkole nierzadko kształtuje pan dostarczający papier ksero albo sąsiad zerkający z okna na boisko? Placówka oświatowa wcale nie musi chcieć uprawiać PR-u – on i tak tworzy się każdego dnia. Pytanie tylko, czy świadomie nim zarządza, czy oddaje stery przypadkowi. Moim gościem jest Krystian Dudek – ekspert ds. PR, komunikacji i zarządzania kryzysowego, który od lat wspiera i s...