Ela Legoń - Edukacja bez absurdu

Ciągle mówimy, że szkoła potrzebuje zmiany. Czekamy na nowe podstawy programowe, reformy, decyzje i rozwiązania systemowe, ale dzieci nie mogą czekać w nieskończoność. Może więc zamiast kolejny raz zaczynać od planu, warto zatrzymać się przy pytaniu, czy potrafimy jeszcze wyobrazić sobie szkołę inaczej. W tym odcinku zabieramy Was do Bydgoszczy, na Kompas Edukacji organizowany przez prof. dr. hab....

Nie każda dziecięca emocja potrafi od razu znaleźć słowa. Czasem łatwiej rozpoznać ją w historii bohatera, wspólnie się pośmiać, wzruszyć albo zobaczyć, że nawet z trudnej sytuacji może być jakieś wyjście. W tym odcinku rozmawiam z Moniką Szymanik, właścicielką szczecińskiej księgarni, o książkach, które nie tylko opowiadają historie, ale też pomagają budować więź, oswajać lęk, rozmawiać o stracie...

Czasem trudno nazwać, co w edukacji muzycznej działa, a co jest tylko zapisem w podstawie programowej, który niewiele mówi o codzienności w sali przedszkolnej. Jeszcze trudniej, kiedy teoria spotyka się z grupą dwudziestu kilku dzieci i ich zupełnie różnymi emocjami. Miłosz opowiada o swojej drodze od szkoły muzycznej i studiów kompozytorskich do pracy z dziećmi w przedszkolach i żłobkach. O tym,...

Szkoła często mówi dziecku, co ma robić, kiedy ma to robić i jak ma pokazać, że już umie. A potem dziwimy się, że młody człowiek nie zawsze wie, co go interesuje, czego potrzebuje i za co chce wziąć odpowiedzialność. W tym odcinku rozmawiam z Olą i Marcinem, którzy od wielu lat tworzą szkoły oparte na metodzie Montessori, ratują małe wiejskie placówki i prowadzą Dom Montessori jako eksperyment ped...

Dzieci bardzo szybko uczą się tego, jak patrzeć na siebie i innych. Czasem wystarczy jedno słowo, jeden komentarz albo brak reakcji dorosłych, żeby ktoś zaczął myśleć, że jest mniej ważny, gorszy albo niewystarczający. A przecież każdy z nas potrzebuje przede wszystkim poczucia, że jest widziany i akceptowany. Moim gościem jest Sebastian Grzywacz – edukator, twórca internetowy i osoba ociemniała,...

W świecie edukacji często skupiamy się na programach, wynikach i kolejnych zadaniach do wykonania. A tymczasem dzieci najbardziej uczą się wtedy, gdy mogą doświadczać, poruszać się, eksperymentować i czuć się bezpiecznie. Czy zabawa naprawdę jest tylko dodatkiem do nauki, czy może jej fundamentem?  W tym odcinku zabieram Was na konferencję „Edukacja przez zabawę” organizowaną przez Ośrodek Doskona...

Dzieci nie rodzą się z niechęcią do książek. Rodzą się ciekawe świata. Problem często zaczyna się wtedy, gdy czytanie przestaje być przygodą, a staje się obowiązkiem, testem i kolejnym zadaniem do wykonania. W świecie pełnym krótkich bodźców, rolek i ciągłego scrollowania coraz trudniej zatrzymać uwagę na dłużej. A jednak właśnie dziś umiejętność głębokiego czytania może stać się jedną z najważnie...

Są dzieci, które wracają ze szkoły zmęczone nie nauką, ale ciągłym napięciem, hałasem i próbą nadążenia za wszystkim. I czasem rodzic bardzo długo tłumaczy sobie, że „tak po prostu wygląda szkoła”, aż nagle widzi, że jego dziecko powoli gaśnie. Dziś odcinek bardzo osobisty. Mój syn skończył właśnie osiem lat, a my trzy miesiące temu zdecydowaliśmy się przejść na edukację domową. Nie dlatego, że uw...

Coraz więcej dzieci nie mówi dziś, że nie chce się uczyć. Mówi raczej, że jest zmęczone szkołą. Zmęczone ciągłym sprawdzaniem, ocenami, pośpiechem i poczuciem, że cały czas trzeba nadążać. A przecież miało chodzić o rozwój, ciekawość i zdobywanie wiedzy. W tym odcinku rozmawiam z Ewą Wójcik — nauczycielką języka polskiego w szkole systemowej i jednocześnie mamą dwójki dzieci w edukacji domowej. To...

Przemoc rówieśnicza to nie jest problem wyłącznie „złych” placówek. Ona jest w każdej szkole, dokładnie tak samo, jak w każdym kraju istnieje przestępczość. Pytanie nie brzmi, czy przemoc się u nas pojawi, ale – co my, dorośli, z tym zrobimy? Moją gościnią jest Magdalena Woźniak-Frymus – ekspertka ds. edukacji z Biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce i koordynatorka programu An...

Czy szkoła musi być miejscem, które rujnuje poczucie własnej wartości? A może może stać się przestrzenią wsparcia, w której uczeń nie tylko „przetrwa”, ale naprawdę się rozwinie? W tym wyjątkowym odcinku przenosimy się do Szkoły Jonatan, gdzie podczas konferencji rozstawiłam mobilne studio, by porozmawiać z ekspertami o tym, co w polskiej edukacji wymaga natychmiastowej czułości. Moimi gośćmi są p...

Czy przedszkolak musi umieć pisać i czytać, by odnaleźć się w szkole? W Polsce okres rekrutacji to często czas stresu i sprawdzania „poznawczej gotowości” – czy dziecko zna litery, czy mieści się w linijkach. W Norwegii podchodzi się do tego zupełnie inaczej. Tam edukacja zaczyna się od... zabawy i budowania poczucia bezpieczeństwa. W tym odcinku moją gościnią jest ponownie Edyta, która od 18 lat...

Wyobraź sobie, że każdego dnia idziesz do szkoły z gulą w gardle. Środowisko, które z założenia ma uczyć i wspierać, staje się dla ciebie miejscem przetrwania, a dorośli udają, że niczego nie widzą. W tym odcinku stajemy twarzą w twarz z systemem, który od lat zawodzi i zostawia dzieci w samotności. Moim gościem jest Mateusz Ledwig – w sieci znany szerzej jako Rubens ze Śląska. Przez lata działał...

Czy wiesz, że opinię o szkole nierzadko kształtuje pan dostarczający papier ksero albo sąsiad zerkający z okna na boisko? Placówka oświatowa wcale nie musi chcieć uprawiać PR-u – on i tak tworzy się każdego dnia. Pytanie tylko, czy świadomie nim zarządza, czy oddaje stery przypadkowi. Moim gościem jest Krystian Dudek – ekspert ds. PR, komunikacji i zarządzania kryzysowego, który od lat wspiera i s...

Biegniemy. Zapisujemy dzieci na kolejne zajęcia, sprawdzamy oceny, pilnujemy prac domowych. Jesteśmy tym potwornie zmęczeni, a nasze dzieci… wcale nie są przez to szczęśliwsze. A gdyby tak się zatrzymać i po prostu oddać im odpowiedzialność za ich własny rozwój? W tym odcinku moimi gośćmi są Anna i Robert Sowińscy – wyjątkowi eksperci od Planu Daltońskiego. Przyszli, by opowiedzieć o szkole i prze...

Sześcioletnie dziecko ma już płynnie czytać, pisać i dodawać? To jeden z największych mitów, w które wciąż wierzymy. Zamiast pytać, czy maluch bezbłędnie zna alfabet, zapytajmy lepiej, czy potrafi poradzić sobie z frustracją i czy nie paraliżuje go strach przed błędem. W tym odcinku moją gościnią jest Karolina Wysokiejska – psycholożka szkolna i specjalistka z poradni psychologiczno-pedagogicznej....

W każdej szkole dochodzi do aktów przemocy rówieśniczej. Problem w tym, że dorośli rzadko zauważają ją w porę, a uczniów paraliżuje strach przed łatką „konfidenta”. Co by się jednak stało, gdybyśmy zamiast narzucać młodzieży nasze dorosłe rozwiązania, wreszcie zaczęli ich uważnie słuchać? Moim gościem jest Krzysztof Rzeńca, współtwórca systemu RESQL - innowacyjnego narzędzia reagowania na bullying...

Kiedy zapomnieliśmy, że w edukacji chodzi o człowieka? Zamiast o relacjach, wciąż rozmawiamy o zakazach, przeładowanych programach i ekranach, które bezlitośnie zastępują przedszkolakom kontakt z naturą. Czas się zatrzymać i zapytać wprost: co my właściwie robimy naszym dzieciom? Moim gościem jest dr Karol Dudek - Różycki – nauczyciel chemii, praktyk i człowiek, który o polskim systemie mówi ostro...

To był tylko żart. Dzieci zawsze tak mają. Musi się uodpornić. Słyszałeś to kiedyś? A co, jeśli to właśnie te słowa dają przyzwolenie na przemoc, która niszczy dziecko po cichu, bez zostawiania siniaków na ciele? Najgroźniejsza jest ta niewidoczna – przemoc relacyjna. Wykluczanie z grupy, szeptane plotki, manipulacje i niszczenie przyjaźni. Dziecko niesie ten wstyd i samotność latami, a system czę...

Czy to możliwe, że w miejscu, które powinno uczyć empatii i relacji, dochodzi do aktów niszczenia drugiego człowieka? Dlaczego najzdolniejsi nauczyciele, pełni pasji i sukcesów, nagle tracą siły, by wstać z łóżka? Mobbing w oświacie to temat, który zbyt długo pozostawał w kuluarach, ukryty pod maską profesjonalizmu i „dobra placówki”. W tym odcinku Ela gości  Violettę Kalka  – nauczycielkę i aktyw...

Pierwsze webinary prowadziła „za karę”, a dziś pokazuje tysiącom nauczycieli, jak zaprzyjaźnić się ze sztuczną inteligencją. Czy technologia w szkole to faktycznie tylko drogie rzutniki i przebodźcowane dzieci? A może to jedyny sposób, by nauczyciel w końcu… przestał pracować po nocach? W tym odcinku goszczę Annę Popławską – trenerkę nowoczesnych technologii z 14-letnim stałym stażem, mamę i wizjo...

Najgroźniejsza przemoc szkolna bardzo często jest niewidoczna. Nie zostawia sińców, nie niszczy ubrań i nie krzyczy na korytarzu. Nie ma na nią alkomatu ani testera, ale są objawy – ciche sygnały, które ciało i psychika dziecka wysyłają do nas każdego dnia. Czy potrafimy je odczytać, zanim będzie za późno? W tym odcinku Ela Legoń bez zbędnych teorii przeprowadzi Cię przez najważniejsze „czerwone f...

Czy kiedykolwiek pomyślałeś, że rutyna i święty spokój mogą być najbardziej niebezpiecznymi doradcami w szkole? Często wolimy wierzyć, że „u nas takich problemów nie ma”, dopóki nie wydarzy się coś, czego nie da się już odwrócić. W tym odcinku rozmawiam z  Pawłem Boguszewskim – kuratorem sądowym z 23-letnim stażem, detektywem i założycielem Fundacji „Całym Sercem Nadzieja” . Paweł to człowiek z „f...

Czy można uczyć w tej samej szkole przez 22 lata i wciąż mieć w sobie ten sam błysk w oku? Okazuje się, że tak. Ewa Drobek – nauczycielka języka angielskiego i niemieckiego w warszawskiej „Żmichowskiej” – właśnie udowodniła to całemu światu, trafiając do ścisłego finału Global Teacher Prize, nazywanego nauczycielskim Noblem. W dzisiejszym odcinku gościmy kobietę, która o swojej pracy mówi z taką c...

Czy tragiczne wydarzenia w szkołach to naprawdę sytuacje „niewyobrażalne”? A może to finał procesu, który trwał miesiącami na oczach dorosłych? W tym odcinku Ela Legoń otwiera bolesny, ale niezbędny temat przemocy rówieśniczej. To nie jest kolejny teoretyczny wykład – to mocne wejście w nowy rok z misją nazwania rzeczy po imieniu. Ponad 60% uczniów doświadcza w szkole przemocy, która często nie zo...