У люстэрку вечнасці

У новым выпуску падкаста мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі знаёміць нас з Эдвардам Баніфацыем Паўловічам – таленавітым мастаком, асветнікам і мемуарыстам XIX стагоддзя. Нарадзіўшыся ў 1825 годзе ў шляхецкай сям'і, Паўловіч атрымаў адукацыю ў Жыровічах, Слоніме і славутай Слуцкай гімназіі. Яго творчы шлях праляжаў праз Вільню, Пецярбург, Еўропу і вярнуўся на родную Навагрудчыну, дзе ён заснаваў жаноч...

У гэтым выпуску праграмы “У люстэрку вечнасці” мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае пра славутага жывапісца, які здабыў сабе славу пры жыцці, але так і застаўся малавядомым на сваёй Бацькаўшчыне, у родным Мінску. Гаворка ідзе пра Юзэфа Азямблоўскага, які нарадзіўся ў беларускай сталіцы ў маі 1805 года — 220 гадоў таму. У лёсе гэтага мастака адбілася вялікая эпоха ХІХ стагоддзя — ад часоў пры...

У новым выпуску падкаста “У люстэрку вечнасці” мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі расказвае пра мастака Сяргея Цыкоўскага. Гэты ўраджэнец Пінска вядомы ў свеце дзякуючы сваім дэкаратыўным пейзажам і партрэтам, стыль якіх сёння пазначаюць як “мадэрнісцкі рэалізм”. Ён пакінуў вялікую спадчыну, якая прадстаўлена ў вядучых музеях ЗША і іншых краін. На жаль, на радзіме імя гэтага выбітнага мастака ўсё яшч...

Пакаленні мастакоў, скульптараў, дойлідаў імкнуліся ствараць хараство, даючы нам уяўленне пра каштоўнасці вечныя, узняўшыся над зямной рэчаіснасьцю. У гэтым выпуску праграмы “У люстэрку вечнасці” мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі працягвае распавядаць пра мастацтва і дойлідства Беларусі і пра лёсы іх стваральнікаў у хрысціянскім кантэксце. На гэты раз гаворка ідзе пра дойліда перыяда барока – Андрэя...

У гэтым выпуску падкаста У люстэрку вечнасці мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае пра творчасць і лёс мастака Валенція Ваньковіча – выдатнага майстра партрэта XIX стагоддзя, чыя творчасць пакінула глыбокі след у беларускай і еўрапейскай культуры. Юнацтва Ваньковіч правёў у Полацку, дзе пачаў мастакоўскую навуку, а затым – працягнуў яе ў Вільні, у славутым старажытным унівэрсітэце. Працаваў у...

У гэтым выпуску падкаста У люстэрку вечнасці мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі расказвае пра неверагодны лёс архітэктара Яна Франкевіча — ураджэнца Мінска, езуіта, вучня Яна Марыі Бернардоні, стваральніка першых храмаў у стылі барока ў нашых краях. Гледзячы сёння на велічныя храмы, збудаваныя паводле праектаў Яна Франкевіча ў Беларусі, Літве і Польшчы, мы ўсведамляем, што на зямлі мінае ўсё, а харас...

У гэтым выпуску мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі разглядае жыццё і творчасць Зоф’і Федаровіч, таленавітай сцэнографкі і мастачкі, чыя кар'ера была абмежавана раннім і трагічным канцом. Нарадзіўшыся ў Мінску ў 1893 годзе ў інтэлігентнай каталіцкай сям'і, яна атрымала адукацыю ў Кракаве і Маскве, а пазней пераехала ў Парыж, дзе прысвяціла сябе мастацтву, пішучы пейзажы, партрэты і нацюморты ў духу ма...

Мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі працягвае распавядаць пра мастацтва і дойлідства Беларусі і пра лёсы іх стваральнікаў у хрысціянскім кантэксце. У гэтым падкасце гутарка ідзе пра Антонія Філіповіча-Дубовіка, віленскага дойліда і інжынера, аўтара праектаў мноства храмаў і некалькіх дзясяткаў прыватных дамоў у Беларусі і Літве. За сваё жыццё Філіповіч-Дубовік спраектаваў звыш 230 будынкаў, з іх – 76...

Гэты выпуск прысвечаны Зыгмунду Юркоўскаму – аднаму з піянераў не толькі беларускай, але і расійскай і літоўскай фатаграфіі. Юркоўскі быў вынаходнікам імгненнага затвора, а таксама аўтарам ранніх фотаздымкаў Віцебска, якія сталі часткай культурнай спадчыны Беларусі. Яго фотаатэлье было адкрыта у 1867 годзе на вуліцы Замкавай і праіснавала ажно 38 гадоў! Многія з фотаздымкаў Юркоўскага сталі візіто...

Мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае ў гэтым выпуску пра творы і лёс Дзмітрыя Сцялецкага, выбітнага мастака, які зрабіў вялікі ўнёсак у мастацтва, але доўгія гады пражыў у эміграцыі. Нарадзіўся ў Брэсце ў 1875 годзе, атрымаў адукацыю ў Санкт-Пецярбургу і Парыжы. Сцялецкі захапляўся старажытным мастацтвам, адлюстроўваў міфічны і гістарычны вобраз Усходняй Славяншчыны ў ілюстрацыях, скульптура...

Пакаленні мастакоў і дойлідаў стваралі хараство, даючы нам уяўленне пра каштоўнасці вечныя, узняўшыся над зямной рэчаіснасцю. У гэтым выпуску гутарка ідзе пра Леона Гаспара, аднаго з такіх творцаў, чалавека незвычайнага лёсу, славутага жывапісца, чыя творчасць добра вядомая па абодва бакі Атлантыкі. Ягоныя творы знаходзяцца ў многіх амерыканскіх музеях і прыватных калекцыях Амерыкі, Канады, Францы...

У гэтым выпуску Сяргей Харэўскі распавядае пра лёс Юзафа Чаховіча, аднаго з піянераў не толькі літоўскай, але і беларускай і ўкраінскай фатаграфіі. Ён быў летапісцам віленскага жыцця, амаль 15 гадоў адзіным фатографам у Вільні. Чаховіч меў у Вільні ўласны дом, дзе і трымаў фотаатэлье, насупраць уваходу ў Бэрнардынскі сад. Ён быў вядомы як выдатны партрэтыст, але, перадусім, яго цікавілі вуліцы і п...

Мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі працягвае распавядаць пра творы мастацтва і дойлідства Беларусі і пра лёсы іх стваральнікаў у хрысціянскім кантэксце. Гэтым разам ён апавядае пра вялікага беларускага архітэктара Станіслава Шабунеўскага, чыё імя было схаванае ў савецкі час. Гэты вядомы дойлід быў рэпрэсаваны ў 1937 годзе і лічыўся ворагам народа да 1989 года, калі афіцыйная рэабілітацыі аднавіла яго...

У гэтым выпуску мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае пра выдатнага архітэктара позняга барока, аднаго з найбольш яскравых прадстаўнікоў віленскай архітэктурнай школы ракако. Яшчэ пры жыцці ён здабыў сабе славу як астраном і матэматык. Тамаш Жаброўскі – выдатны беларускі і літоўскі асветнік з ордэна Езуса. Найбольш вядомы архітэктурны твор Жаброўскага – астранамічная абсерваторыя ў Вільні. Ян...

У гэтым выпуску гаворка ідзе пра мастака Льва Дабжынскага. Асноўнымі ў яго творчасці былі вобразы Вільні і яе шматлікіх святыняў. Ім былі створаныя дзясяткі палотнаў і графічных аркушоў у розных тэхніках, на якіх мы бачым касцёлы, дамы, пакручастыя віленскія завулкі. Леў Дабжынскі быў заснавальнікам і чынным удзельнікам гэтак званае “Віленскай групы” мастакоў, створанай у 1937 годзе. У Вільні з по...

Вінцэнт Лукашэвіч нарадзіўся ў Ракаве ў 1861 годзе, у даволі заможнай шляхецкай сям’і Дамініка Лукашэвіча. Тамсама, у Ракаве, ён і быў ахрышчаны ў колішнім дамініканскім касцёле Святога Духа. Школьную адукацыю ён завяршыў у недалёкім Мінску, а затым абраў сабе шлях мастака, працягнуўшы сваю адукацыю ў малявальнай школе Івана Трутнева ў Вільні да 1881 году. Затым выправіўся ў далёкі Пецярбург, у ст...

Гэты выпуск Сяргей Харэўскі прысвяціў фотамастацтву. Гутарка ідзе пра выбітнага фатографа і падарожніка, чыё імя дзесяцігоддзямі было невядомае ў Беларусі, хоць ён знесмяроціў людзей нашага краю, захаваўшы іх вобразы ў люстэрку Вечнасці. Ягоныя творы — сапраўдныя шэдэўры беларускай фатаграфіі. Выявы беларускіх сялян і вясковых прыгажунь у строях таго часу, у натуральным асяроддзі — гэта сведчанне...

У гэтым выпуску мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае пра мастака, чыё імя забытае на радзіме, у Беларусі, амаль згубілася ў гісторыі… Гаворка ідзе пра Яна Тысевіча, сапраўднае імя якога насамрэч было Ўладзіслаў Невяровіч. Нарадзіўся ён у маі 1814 году ў старасвецкім фальварку Марцыбелішкі Ігуменскага павета, у сучасным Чэрвеньскім раёне. А праз чатыры гады яго, сына яснавяльможных Ёахіма Нев...

Мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі працягвае распавядаць пра творы мастацтва і дойлідства Беларусі і пра лёсы іх стваральнікаў у хрысціянскім кантэксце. Гэтым разам гаворка ідзе пра славутага жывапісца, вялікага майстра рэдкага жанру – інтэр’еру, Станіслава Жукоўскага. Ён нарадзіўся ў шляхецкай сям'і пад Ваўкавыскам і менавіта на беларускай зямлі ўвабраў у сябе тыя фарбы і сюжэты, якімі любуюцца на я...

Мастакі, дойліды і фатографы розных эпох, імкнуліся ствараць незямное хараство у нашай зямной паўсядзённасці. І такім чынам іх творы, і іх уласныя лёсы, адлюстраваліся ў люстэрку вечнасці, у якім сёння мы бачым незваротнае мінулае і сваю цяпершчыну. Варта тут згадаць і аднаго з самых значных мастакоў у гісторыі нашай краіны, акадэмiка жывапiсу, народнага мастака Беларусі, ганаровага акадэмiка Акад...

У гэтым выпуску падкаста У люстэрку вечнасці Сяргей Харэўскі распавядае пра жывапісца, які паходзіў з мастакоўскага роду Гараўскіх і чые імя амаль згубілася ў гісторыі. Біяграфія Іпаліта Гараўскага поўная няпэўнасцяў і таямніц, галоўная з якіх – апошнія гады ягонага жыцця. Нам невядомыя ні месца, ні час, ні абставіны канца ягонага зямнога шляху. Адной з самых адметных работ Іпаліта Гараўскага з'яў...

У гэтым выпуску Сяргей Харэўскі распавядае пра славутую мэцэнтаку і філантропку, мастачку-мініятурыстку Марыю Пшаздзецкую. Яна нарадзілася ў Паставах 13 лістапада 1823 года, была дачкой палкоўніка напалеонаўскай арміі, славутага арнітолага Канстанціна Тызенгаўза і Валерыі Ваньковіч. У Паставах прайшо яе дзяцінства, там яна стварыла свае першыя мастацкія творы. Мастацкая творчасць Пшаздзецкай цяпер...

Гэты выпуск прысвечаны славутаму жывапісцу, які здабыў сабе славу пры жыцці, але прайшоў няпросты шлях зямны, страціўшы многіх блізкіх… Гаворка ідзе пра Януара Сухадольскага, які нарадзіўся ў 1797 годзе ў Гродне. Там, над Нёманам, прайшло ягонае маленства. Род Сухадольскіх паходзіць з Ваўкавыскага павету. Дзед славутага мастака быў ваяводам гарадзенскім, а бацька скарбнікам літоўскім, паслом Чатыр...

У гэтым выпуску мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае пра Казіміра Альхімовіча – славутага жывапісца, чые творы сталі вядомы па абодва бакі Атлантыкі яшчэ пры ягоным жыцці. Казімір Альхімовіч стварыў больш за 100 твораў, разнастайных па жанрах і тэматыцы. Гэта і гістарычныя палотны, такія як Пахаванне Гедзіміна, Смерць Міхаіла Глінскага ў цямніцы, Абарона Ольштына, і міфалагічныя вобразы міну...

Мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавядае пра славутага мастака з унікальным лёсам і незвычайным іменем – Напалеон Орда. Гэты творца вядомы перадусім як майстар архітэктурнага пейзажу, чые творы сталіся класікай беларускага і еўрапейскага мастацтва. Уласна, толькі паводле ягоных пейзажаў, мы сёння ведаем, як выглядала Беларусь 200 гадоў таму, у люстэрку Вечнасці. Нарадзіўся Напалеон Орда 11 лютаг...