ZereSew ዘረ-ሰው Podcast

Aldous Huxley published Brave New World in 1932, and nearly a century later, it reads less like a novel and more like a dispatch from the near future. This episode covers the book in four parts: Huxley’s life and the world that shaped him; a scene-by-scene narration of the story; a thematic deep dive; and a conversation between Dawit and Tigist about what it all means today. Part 1, Introduction *...

የዝግጅቱ ማስታወሻ, Aldous Huxley፡ Brave New World ታላላቅ መጻሕፍት · ሁለተኛ ሲዝን · ዝግጅት 18 Aldous Huxley Brave New World ን ያሳተመው በ 1932 ነው, ከዘጠና ዓመት ያለቀ ልብ ወለድ ሆኖ ሳይሆን፣ ወደ ቀጣዩ ዓለም የሚልክ ደብዳቤ ሆኖ ዛሬም ያነቃናል። ይህ ዝግጅት መጽሐፉን በአራት ክፍሎች ያቀርባል ታሪኩን ድርጊቱ ተደምቆ ስናደምጥ ምርጥ የሚሆኑ ትዕይንቶች ጨምሮ ተዘርዝሮ ቀርቧል፤ ሦስተኛው ክፍል ዋና ሐሳቦቹን ይተነትናል፤ ዳዊትና ትዕግስት ደግሞ ዛሬ ይህ ሁሉ ምን ትርጉም ይሰጠናል ብለው ይወያያሉ። ክፍል አንድ, መግቢያ (ዋና ተናጋሪ) በ 16 ዓመቱ ዓይኑ ጨለመ። ሰዎች ምን ላለማ...

ትምህርት 17 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግስት William Shakespeare (1564–1616) “Macbeth”ን በ1606 ገደማ ጻፈ — ለ Scotland ንጉሥ James፣ ንጉሥ መግደል ትኩስ ፍርሃት በነበረበት ዘመን። ታሪኩ ስድስት መቶ ዓመት ወደ ኋላ ይወስደናል — ግን እውነተኛው Macbeth ከተውኔቱ ነፍሰ ገዳይ የተለየ ነበር። ተውኔቱ ቀላል ጥያቄ ይጥላል — ሥልጣን ደስታ ያመጣል? — መልሱን ግን ለተመልካቹ ይተዋል። ክፍል 1 — ዳራና ታሪካዊ ሰዎች (ሳባ) * Shakespeare በአጭሩ — የ Stratford የጓንት ሠሪ ልጅ፣ ዩኒቨርሲቲ ያልገባ። “Macbeth”ን ሲጽፍ የ...

ትምህርት 16 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግስት William Shakespeare (1564–1616) “Antony and Cleopatra”ን በ1607 ገደማ — በፈጠራው ጫፍ ላይ — ጻፈ። ከሌሎቹ ትራጄዲዎቹ የሚለየው በልብ ወለድ ሳይሆን በእውነተኛ ታሪክ ላይ መቆሙ ነው፤ ምንጩም Plutarch “Life of Antony”። ታሪኩ የሮም ሪፐብሊክ ስትሞት ግዛት ስትወለድ የሆነውን ይይዛል — እና አንድ ጥያቄ ይጥላል፦ ሰው ዓለምን ለፍቅር ይጥላል? AI Amharic Reading ክፍል 1 — ዳራና ታሪካዊ ሰዎች (ሳባ) * Shakespeare በአጭሩ — “Antony and Cleopatra”ን ሲጽ...

ትምህርት 15 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ፦ ሳባ | ውይይት፦ ዳዊትና ትግሥት በ1865 ሙኒክ ውስጥ የሪቻርድ ቫግነር ኦፔራ ለመጀመሪያ ጊዜ መድረክ ላይ ወጣ። በመጀመሪያዎቹ ሰከንዶች አንድ ድምፅ ይሰማል — መፍትሔ የሚጠብቅ ግን የማያገኝ ኮርድ። “የትሪስታን ኮርድ” ይባላል፤ ብዙ የሙዚቃ ምሁራን “ዘመናዊ ሙዚቃ የተወለደው እዚህ ጋር ነው” ይላሉ። ያ ያልተፈታ ድምፅ ከስድስት መቶ ዓመት በላይ ቀደም ብሎ በራይን ወንዝ ዳር አንድ ገጣሚ ካልጨረሰው ግጥም የመጣ ናፍቆት ነው። ጎትፍሪድ ፎን ስትራስበርግ ግጥሙን ሳይዘጋው ሞተ — ልክ እንደ ፍቅሩ፣ ሳይጠናቀቅ። ለስምንት መቶ ዓመት ይህ ያላለቀ ግጥም አልሞተም። ለምን? ይህ የመካከለኛው ዘ...

ትምህርት 14 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ | ውይይት: ዳዊትና ትግሥት በ1856 በ Ohio ድንበር ላይ Margaret Garner የተባለች ከባርነት ያመለጠች ሴት ስታስከትሏት ልጇን ራሷ ገደለች — ወደ ባርነት እንዳትመለስ። ከመቶ ሠላሳ ዓመት በኋላ Toni Morrison ይህን ታሪክ ወደ “Beloved” ቀየረችው — ለኖቤል ሽልማት የተወደደ መጽሐፍ። ምሁራን Morrison ን ለ Medea አያይዘዋል፤ የጥንታዊቷ ግሪክ ጥያቄ የጥቁር አሜሪካ ጥያቄ ሆነ። ለሁለት ሺ አራት መቶ ዓመት ይህ ድራማ አልሞተም። ለምን? ባለፈው ሳምንት Euripides ለባልዋ የሞተች ሴት አሳየን። ዛሬ ያው ጸሐፊ ተቃራኒውን ያሳየናል — በባልዋ ስለተከ...

ትምህርት 13 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ | ውይይት: ዳዊትና ትግሥት አራት መቶ ሠላሳ ስምንት ቅድመ ልደት፣ Athens። የ Dionysus ቲያትር። አሥራ አምስት ሺ ሰዎች ተሰብስበው ሳቅ ይጠብቃሉ — ይህ ተራ ለ satyr play ነው፣ የመጨረሻው የቀልድ ቦታ። ግን መድረኩ ላይ የወጣው ጥቁር ልብስ የለበሰ ሞት ነው። ከ Apollo ጋር በቤተ መንግሥቱ በር ላይ ይከራከራል። ሕዝቡ ዝም ብሏል። ይህን ድራማ የጻፈው Euripides ይባላል — ብቸኛ ጸሐፊ ከ Salamis ዋሻ ውስጥ ሕዝቡ ማየት ያልፈለገውን ያሳያቸው ነው። ክፍል 1 — በቤተ መንግሥቱ በር ላይ (ሳባ) ድራማው የሚጀመረው Pherae ቤተ መንግሥት ደጃፍ ላይ ነው...

ጸሐፊው ራሱ ያልሄደበትን መንገድ በብዕሩ አስኬደ ትምህርት 12 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግሥት ሺ ዘጠኝ መቶ ስድሳ ዘጠኝ፣ Jerusalem። የ Mea Shearim ጠባብ ጎዳናዎች ጥላ ውስጥ ገብተዋል። ጥቁር ካፖርት የለበሱ ሰዎች ወደ ምኵራብ ይቸኩላሉ። አንድ ባዕድ ጸሐፊ ብቻውን ተቀምጧል — Isaac Bashevis Singer። አንድ ሰው ይቀርበዋል — "ታሪኬን ልንገርህ — ምናልባት አንድ ነገር ትማራለህ — ወይም ምንም አትማርም — ግን ልንገርህ ግድ ይለኛል።" ሰውዬው Joseph Shapiro ይባላል — "ንስሐኛው"። Singer ዝም ብሎ ያዳምጣል። ክፍል 1 — የረቢ ልጅ (ሳባ)...

ታላላቅ መጻሕፍት — Cicero: On Old Age ሁሉን ያጣ ሰው ስለ እርጅና ደስታ ጻፈ ትምህርት 11 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግሥት 43 ዓ.ዓ. — ወታደሮች ሲደርሱ Cicero መጽሐፍ እያነበበ ነበር። መጋረጃውን ከፍቶ አንገቱን ዘረጋ — "ሥሩ" አላቸው። ከዚያ ሞት ሁለት ዓመት ቀደም ብሎ ግን — ሴት ልጁ ስትሞት፣ ሚስቱን ሲፈታ፣ Republic ሲፈርስ — ስለ እርጅና ውበት ጻፈ። ክፍል 1 — የ Arpinum ልጅ (ሳባ) Cicero በ106 ዓ.ዓ. Arpinum በምትባል ትንሽ ከተማ ተወለደ — "novus homo" ነበር፣ ቅድመ አያቶቹ ሥልጣን ላይ አልነበሩም። ግድግዳ ላይ የቤ...

ከወንበር ወርዶ ወደ ጫካ የሄደ ሰው Albert Schweitzer (1875–1965) — ሁለት ዶክትሬት ያለው የነገረ መለኮት ምሁር፣ ፈላስፋ፣ ድንቅ ኦርጋን ተጫዋች — ሁሉንም ትቶ ሕክምና ተምሮ ወደ Gabon ጫካ ሄደ። ከጦርነትና ከምርኮ ውስጥ “ለሕይወት ክብር” (Ehrfurcht vor dem Leben) የሚለውን ፍልስፍና ወለደ። በ1952 የ Nobel የሰላም ሽልማት ተቀበለ። ክፍል 1 — Schweitzer ማን ነበር? (ሳባ) * የ Alsace ልጅ — በ1875 Kaysersberg ተወለደ። ድንበር በተሳለ ምድር ላይ ያደገ — ፈረንሳይኛም ጀርመንኛም የሚናገር ቤተሰብ። * የቄስ ቤት ልጅ — አባቱ ፓስተር፣ Gunsbach ውስጥ ያ...

ሾተልው ወይስ ብዕሩ ትምህርት 07 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግሥት Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) — ገና 23 ዓመቱ ሳለ ሾተልውን ደረቱ ላይ አስጠጋ — ከሞት ይልቅ ፈጠራን መረጠ። በአራት ሳምንታት ውስጥ ብቻ “የወጣቱ Werther ሥቃይ” ጽፎ አውሮፓን አናወጠ — ራሱን ያዳነው ልብ ወለድ ለሌሎች ግን ሞት ወለደ። ክፍል 1 — Goethe ማን ነበር? (ሳባ) * የ Frankfurt ልጅ — በ1749 ተወለደ። አባቱ ጠበቃ እንዲሆን ፈለገ — ልጁ ግን በሁለት ሺ መጻሕፍት ቤተ መጻሕፍት ውስጥ ገብቶ ጠፋ። * Herder — Strasbourg ውስጥ ያገኘው ፈ...

“To be, or not to be — that is the question.” ትምህርት 08 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግስት William Shakespeare (1564–1616) — ከ Stratford ትንሽ ከተማ የመጣ፣ ዩኒቨርሲቲ ያልገባ ግን ሰውን ከማንም በላይ ያየ ዓይን። ልጁ Hamnet ሞቶ ለአራት ዓመት ዝም ካለ በኋላ Hamlet ን ፈጠረ — አባቱን ያጣ ልዑል “መኖር ወይስ አለመኖር” ብሎ ጠየቀ። “ወደፊት ሂድ — በቀል ምንም አይቀይርም” — ያ ነው Hamlet ያስተማረው። ክፍል 1 — Shakespeare ማን ነበር? (ሳባ) * የ Stratford ልጅ — በ1564 ተወለደ። አባቱ...

ታላላቅ መጻሕፍት — Lao Tzu: Tao Te Ching ትምህርት 37 | 4 ክፍሎች | አቅራቢ: ሳባ & ኢብሳ & አበባ | ውይይት: ዳዊትና ትግሥት ከክርስቶስ ልደት በፊት 6ኛው ምዕተ ዓመት — አዛውንት በውኃ ላም ላይ ተቀምጦ ቻይናን ለቅቆ ሲሄድ ጠባቂ "ጥበብህን ጻፍልን" አለው። 5,000 ፊደል ጽፎ ጠፋ — ያ Tao Te Ching ነው። ክፍል 1 — Lao Tzu ማን ነው? (ሳባ) "Lao Tzu" ማለት "አዛውንቱ መምህር" — ስም ሳይሆን ማዕረግ ሊሆን ይችላል። Sima Qian ሦስት ማንነቶች አቅርቦ "እርግጠኝነት የለም" ብሏል። ስለ ስም አልባነት የሚያስተምር ፍልስፍና ያስቀመጠው ሰው ራሱ ስም አልባ ነው። ያኔ ቻይና ተበታ...

Elie Wiesel (1928–2016) — በ Transylvania ትንሽ ከተማ Sighet ያደገ፣ ስለ እግዚአብሔር ለማወቅ የተጓጓ ልጅ — Holocaust ውስጥ ቤተሰቡን አጣ፣ ለአሥር ዓመት ዝም አለ፣ ከዚያ “Night” ጻፈ — ከ800 ገጽ Yiddish ወደ 100 ገጽ የታመቀ ቀጭን መጽሐፍ። “ሙታንን መርሳት ለሁለተኛ ጊዜ መግደል ነው” ብሎ አስተማረ። በ1986 የ Nobel የሰላም ሽልማት ተቀበለ። ክፍል 1 — Elie Wiesel ማን ነበር? * የ Sighet ልጅ — በ1928 ተወለደ። የ Yiddish ባህል ያበበባት ከተማ። * Moses — ያልተሰማ ነብይ — “ጥያቄዎች ከመልሶች ይበልጣሉ” ብሎ Kabbalah ያስተማረው። ስለ...

በዛሬው የ"ታላላቅ መጻሕፍት" ፖድካስት ዝግጅታችን፣ በዓለም ታሪክ ከታወቁትና በጨለማ እስር ቤት ውስጥ ከተጻፉት ድንቅ መጻሕፍት አንዱ የሆነውን የቦኤቲየስን "የፍልስፍና መጽናኛ" በጥልቀት እንመረምራለን። ክፍል 1 — ማንነቱ፣ ሕይወቱ እና አስገራሚ እውነታዎች፦ ቦኤቲየስ በ480 ዓ.ም. የተወለደ፣ "የመጨረሻው ሮማዊ" በመባል የሚታወቅ ታላቅ የሮማ ባላባት እና ሊቅ ነበር። የፕላቶንና የአርስቶትልን ሥራዎች ወደ ላቲን በመተርጎም እንዲሁም "ኳድሪቪየም" የተሰኘውን የትምህርት ሥርዓት በመቅረጽ የጥንቱን ዓለም ከመካከለኛው ዘመን ጋር ያገናኘ ድንቅ አእምሮ ባለቤት ነው። ክፍል 2 — ታሪካዊ ዳራ እና እስራት፦ ምዕራባዊቷ ሮም ወድቃ በኦ...

ዴሞክራሲን ያዳነው አንበሳ ወይስ የኢምፓየር ወንጀለኛ? ይህ ክፍል፣ ከጋንዲ ሰላማዊ ትግል በተቃራኒ፣ በሃይልና በቃላት ጦርነት ያመነውን ዊንስተን ቸርችልን (1874-1965) ይመረምራል። ቸርችል የ20ኛው ክፍለ ዘመን ታላቅ መሪ እንደሆነ ቢነገርለትም፣ በዘረኝነት፣ በኢምፔሪያሊዝም እና በጦርነት ወንጀሎች የሚወቀስ ውስብስብ ሰው ነበር። 1. ቸርችል ከስልጣን በፊት (The Man Before the Power) ታሪካዊ ዳራ፡ የተወለደው "ፀሐይ የማትጠልቅበት" ተብሎ በሚታወቀው የብሪታንያ ኢምፓየር ዘመን ሲሆን፣ የአፍሪካ ክፍፍል (የበርሊን ጉባኤ) እና የአድዋ ድልን የመሰሉ ክስተቶች በወጣትነቱ ተፈጽመዋል። የመጀመሪያ ውድቀቶች፡ በትምህ...

በዚህ ሁሉን አቀፍ ዝግጅት፣ በዓለም ዘንድ ማሃትማ ጋንዲ በመባል የሚታወቀውን የሞሃንዳስ ካራምቻንድ ጋንዲን አስደናቂ ህይወትና ውርስ በጥልቀት እንመረምራለን። ከወጣት ጠበቃነት ወደ ዓለም አቀፍ የሰላምና የሰላማዊ ትግል ተምሳሌትነት ያደረገውን ለውጥ እንቃኛለን። ዝግጅቱ በደቡብ አፍሪካ ያሳለፋቸውን ወሳኝ ዓመታት、 የ"ሳትያግራሃ" ፍልስፍናውን አፈጣጠር、 የህንድን ነጻነት ለማግኘት የመራቸውን ታላላቅ ዘመቻዎች、 በህይወቱ ያጋጠሙትን ውዝግቦች、 እንዲሁም በአፍሪካና በአሜሪካን ጨምሮ በመላው ዓለም በመሪዎችና ንቅናቄዎች ላይ ያሳደረውን የማይፋቅ ተጽዕኖ ይሸፍናል። ቁልፍ ክፍሎች እና የተዳሰሱ ርዕሰ ጉዳዮች፡ ክፍል 1: የማሃትማ አ...

ክፍል 1፡ የሲሴሮ መነሳት - "አዲሱ ሰው" "ኖቩስ ሆሞ" (Novus Homo) ማለት ምን ማለት ነው? በሮም የመኳንንት ስርዓት ውስጥ ከየትም ሳይነሳ የሥልጣን ጫፍ ላይ መድረስ። የሲሴሮ የትምህርት ዘመን፦ ትምህርትን እንደ ዋና መሣሪያ መጠቀም። ከታላላቅ መምህራን (ስካይቮላ፣ ፊሎ፣ አፖሎኒየስ ሞሎን) የወሰዳቸው ትምህርቶች። ንግግርን ለመለማመድ የተጠቀመባቸው ከባድ ዘዴዎች። ሁለት ታሪካዊ የፍርድ ቤት ጉዳዮች፦ የሮስሺየስ መከላከያ (80 ከክ.ል.በ.): ከአምባገነኑ ሱላ ጋር በድፍረት የተጋፈጠበትና ዝናን ያተረፈበት ጉዳይ። የቬሬስ ፍርድ (70 ከክ.ል.በ.): በሙስና የተጨማለቀውን ገዥ ለፍርድ በማቅረብ የሮም ቁጥር አንድ ጠበቃ...

“Power tends to corrupt, and absolute power corrupts absolutely.” “ኃይል ወደ ሙስና የማምራት ዝንባሌ አለው፤ ፍጹም ኃይል ደግሞ ፍጹም ወደሆነ ሙስና ያመራል።” ቁልፍ ነጥቦች እና ዋና ዋና ጭብጦች፦ ያልተጻፈው ድንቅ መጽሐፍ፦ የሎርድ አክተን "የነጻነት ታሪክ"ን ለመጻፍ ያደረገው የ50 ዓመታት ጉዞ እና ለምን ሳይጠናቀቅ እንደቀረ የሚዳስስ ታሪክ። የዓለማችን ዝነኛው ጥቅስ፦ "ሥልጣን ያበላሻል" የሚለው አባባል የተገኘበት አውድ፤ ይህም የታሪክ መሪዎችን የሞራል ብቃት በሚመለከት በግል ደብዳቤ ላይ የተጻፈ ነበር። ሁለት ታላላቅ ብስጭቶች፦ የቫቲካን አንደኛ ጉባኤ (1869-70)፦ አክተን "የጳጳ...

መግቢያ፡ የ2500 ዓመታት የጥበብ ቅርስ ከክርስቶስ ልደት በፊት 552 ዓመት በቻይና ሉ ግዛት የተወለደው ኮንፊሺየስ (孔子)፣ ከሶክራጥስና ከኢየሱስ ጎን ተሰልፎ በዓለም ታሪክ ውስጥ ከታዩ ሦስት ታላላቅ መምህራን አንዱ ሆኖ ይቆጠራል። ለሁለት ሺሕ አምስት መቶ ዓመታት ያህል የምሥራቅ ሥልጣኔን የመራ፣ የቻይናን የትምህርት ሥርዓት፣ የመንግሥት አስተዳደርና የማኅበረሰብ እሴቶችን የቀረጸ ሰው ነበር። አናሌክትስ (論語) የሚባለው የኮንፊሺየስ አስተምህሮዎች ስብስብ፣ ዛሬም ድረስ ለሚሊዮኖች የሕይወት መመሪያ ነው። ኮንፊሺየስ ልክ እንደ ሶክራጥስና ኢየሱስ፣ አንድም መጽሐፍ አልጻፈም። ደቀ መዛሙርቱ የሰበሰቧቸው አስተምህሮዎቹ ግን የ...

ፋውስት፡ የሰው ነፍስ ዘላለማዊ ትግል - የጌቴ ድንቅ ሥራ ጥልቅ ትንታኔ Lectures Link: Archive.org መግቢያ፡ የስልሳ ዓመታት ጉዞ በዓለም ሥነ-ጽሑፍ ታሪክ ውስጥ አንድን ሥራ ለስልሳ ዓመታት መጻፍና ማበልጸግ ልዩ ስፍራ አለው። ጀርመናዊው ባለቅኔ ዮሃን ቮልፍጋንግ ፎን ጌቴ በወጣትነቱ የጀመረውን "ፋውስት" የተሰኘ ድንቅ ሥራውን እስከ ሕልፈቱ ጥቂት ወራት ቀደም ብሎ ድረስ ሲያዳብረው ቆይቷል። ይህ ሥራ የሕይወቱ ማኅደር ነበር ቢባል ማጋነን አይሆንም። ይህ ረጅም የፈጠራ ጉዞ፣ በራሱ የሰው ልጅን የማያቋርጥ ዕድገትና ለውጥ የሚያሳይ መስታወት ነው። ጌቴ በወጣትነት ብዕሩ የጀመረው በፍቅር ስቃይና ዓለማዊ ደስታ ፍለጋ ላ...