Sterre en Planete

Talle instansies, ook in Suid-Afrika, is tans besig om sogenaamde “Cubesats” te bou. dr Japie van Zyl van die Jet Propulsion Laboratory in Pasadena, Kalifornië, vertel meer oor die voordele van die klein satelliete. Hy praat ook oor die proses wat gevolg word as nuwe projekte uitgedink word.

Vind uit waar jy 'n komeet, wat tans sigbaar op die suidelike horison is, kan sien. Hennie Maas en gaste bespreek eksoplanete met eksentrieke wentelbane en wat presies 'n bruin-dwerg is.

Die grootste sigbare meteoriet impakterrein op aarde is die een by Vredefort in die Vrystaat. Hennie Maas vertel meer oor 'n ander impakterrein geleë onder die see in die Golf van Meksiko wat blykbaar die dinousorusse uitgewis het. Vind ook uit oor die Marssending van die Europese Ruimte agentskap.

Daar word beweer dat as jy by die see is, die son jou meer bykom as op ander plekke. Kobus Olckers, ons sonweervoorspeller, vertel of dit waar is. Hy brei ook uit oor die verskillende strale van die elektromagnetiese spektrum wat van die son af kom. En daar is 'n gesprek met Kevin Govender van die Kantoor vir Sterrekunde-ontwikkeling, wat teen die einde van die maand die eerste Suid-Afrikaner sal...

Twee satelliete wat om die aarde wentel, speel 'n groot rol om massas soos water te bepaal. Selfs grondwater kan deur die Grace-satelliete gemeet word. Dr. Japie van Zyl van die Jet Propulsion Laboratory verduidelik hoe die satelliete werk. Daar is ook inligting oor die Cassini-tuig wat verlede jaar deur die waterspuite van een van Saturnus se mane, Enceladus, gevlieg en watermonsters versamel het...

Die grootste geslote sterrebondel in die Melkweg is Omega Centauri. Dit is snags naby die Suiderkruis te sien. Daar word ook gepraat oor die katalogusname wat aan voorwerpe gegee word, soos die Messier-nommers, die NGC en die Flamsteed-nommers. Jy kan ook luister na die vreemde musiek wat in 1969 aan die donker kant van die maan gehoor is.

Dit lyk of die landingstuig Philae, wat skeef geland het op die komeet Churyomov-Girasimenko, finaal gaan slaap het. Pogings om die tuig aan die gang te kry, het misluk. Daar is ook nuus oor 'n vry-swewende planeet wat ontdek is. Dit het 'n massa wat agt keer groter is as Jupiter.

Prof. Matie Hoffman van die Fisikadepartement van die Universiteit van die Vrystaat praat oor die belangrike ontdekking van gravitasiegolwe, wat deur Albert Einstain voorspel is.

Daar is al baie teorieë geformuleer oor hoe die maan onstaan het. Daar is nou 'n nuwe teorie waarin isotope 'n belangrike rol speel. Daar is ook inligting oor 'n hele ry planete wat vroeg soggens in die noordooste te sien is.

Almal is gaande oor die sogenaamde negende planeet wat ontdek is. Dr. Japie van Zyl van Jet Propulsion Laboratory in Kalifornië verduidelik wat dit is, en dat die planeet nog nie waargeneem is nie, maar dat daar ander verskynsels is wat dui op sy bestaan. Dr. van Zyl se kollegas by Caltech het die ontdekking gemaak.

Die teleskoop kan beskou word as die ruggraat van sterrekunde. Dit was met 'n nederige teleskoop dat Gallileo Gallilei Jupiter se 4 mane waargeneem het. Die span gesels oor die verskillende soorte teleskope en watter rol saamgestelde spieëls deesdae in teleskope speel. Die sg Gaint Magellan Telescope gaan, wat sy primêre spieël betref, sewe spieëls van 8,4 meter elk hê om een saamgestelde spieël t...

Ons is almal bewus van een van die mees algemeenste fisiese kragte: gravitasie. Dit is wat alles op aarde grond toe wil laat val en veroorsaak dat ons moeg word. In Sterre en Planete gesels die span oor gravitasie in ons sonnestelsel. Dit is veral interessant om agter te kom wat die korrelasie tussen massa en gravitasie is. Die span is prof. Matie Hoffman en Willie Koorts.

Satelliete speel 'n belangrike rol om weervoorspellings so noukeurig as moontlik te doen. Nico Kroese van die Suid-Afrikaanse Weerdiens gesels oor die funksionering van die satelliete en waar die satelliet lê wat deur die SA Weerdiens gebruik word. Waarom is die El Nino verskynsel in die Stille Oseaan? Het die son 'n bepaalde effek op daardie deel van die aarde? Dit is waaroor Kobus Olckers gesels...

Die Cassini-tuig wat die afgelope jare in die omgewing van die ringplaneet, Saturnus, gewentel het, het in Desember 'n nabyvlug by een van Saturnus se mane onderneem. In Sterre en Planete gesels dr. Japie van Zyl van JPL oor Cassini se vlug verby Enceladus. Die span gesels ook oor 'n sending na Mars wat uitgestel moes word.

Space X het toe uiteindelik daarin geslaag om 'n vuurpyl te herwin na afloop van 'n volwaardige sending. Die span praat oor die Space X-projek en wat die voordele is om 'n vuurpyl te herwin. Daar is ook nuus oor 'n Supernova wat pas waargeneem is. Sterrekundiges het geweet van die nova wat moes verskyn. Dis nogal besonders omdat Supernovas nie hulle verskyning aankondig nie.

Die span gesels oor die verskil tussen sontyd en sideriese tyd. Daar word ook gepraat oor die daglengte van 'n planeet soos Mars en waarom die planeet roteer in die rigting wat hy wel roteer.

Hoe word eksoplanete opgespoor? Dit is een van die vrae wat dr. Rudi Kuhn van die SA Sterrewag beantwoord. Dr. Kuhn het sy doktoraal op die gebied van eksoplanete gedoen. Hy brei uit oor die bepaling van die grootte van eksoplanete en hulle afstande van hulle sonne af. En Kobus Olckers gesels oor die rol van sonaktiwiteit in die huidige droogte en of koolsuurgas die enigste drywer is.

Dr. Japie van Zyl praat oor die El Nino effek en watter rol die Jet Propulsion Laboratory se satellite speel om die effek waar te neem. Die soort weertoestande is baie ingewikkelder as wat meeste mense dink en alles kan nie bloot aan klimaatsverandering toegeskryf word nie.

Blue Origin het daarin geslaag om sommer met die intrapslag 'n vuurpyl sowat 100 km die lug in te stuur en veilig weer terug aarde toe laat kom. Die span gesels oor die poging en wat dit beteken. Daar is ook inligting oor die Oriongroep wat deesdae mooi sigbaar in die hemelruim is. Die groep het 'n paar interessante verskynsels, soos 'n rooi reus en 'n gasnewel.

Die afgelope weke het mense nogal heelwat meteore die lugruim sien binnekom. Die span gesels oor hierdie besoekers uit die buitenste ruim. Daar is ook inligting oor sogenaamde paralelle heelalle en dwergplanete.

As mens na foto's kyk, wat van ruimtevoorwerpe geneem is, dan tref die pragtige kleure jou onmiddellik. Wim Filmalter van die Suid-Kaap vertel hoe die kleure verkry word. En sonweervoorspeller, Kobus Olckers, verduidelik hoe die son se siklusse die aarde se weerstelsels beïnvloed.

Sterre en planete 1 November 2015

Sterre en planete 25 Oktober 2015

Sterre en planete 11 Oktober 2015

Sterre en planete 4 Oktober 2015