رادیو شمسه

جامعه شناسی تطبیقی هنر مدرن و معاصر سرزمین های اسلامی دپارتمان جامعه‌شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر محمدرضا مریدی چگونه هنرمندان کشورهای پیرامونی و سرزمین­ های اسلامی مدرنیته را تجربه کردند؟ آیا روایت­ های غیر غربی از مدرنیته امکان­پذیر بوده است؟ برای پاسخ به این پرسش­ ها به مطالعات منطقه ­ای هنر می­ پردازیم و با رویکرد جامعه­ شناسی تاریخی تطبیقی به تجربه هنرمندان سرزمین­ های پیرامونی/استعماری/اسلام...

فلسفه موسیقی: مسائل بنیادین دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر سیدشاهین محسنی فلسفه موسیقی قدمتی نزدیک به قدمت فلسفه دارد و موسیقی از دوران باستان تا امروز مداوماً موضوع فلسفه ورزی بوده است. در عین حال؛ مفاهیم، مسائل و روش‌های فلسفه موسیقی در دوره مدرن دچار تحول اساسی شده است و نقش زیبایی، هارمونی و احساس کمرنگ شده و مفاهیمی چون بافتار، معنا، بیان، تفسیر در کنار مداقه در چیستی موسیقی، اهمیت می‌...

روش‌شناسی در نقد هنری دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر فؤاد نجم‌الدین نقد چیست؟ جدا از تعاریف عرفی، حداقل به چه چیزهایی نقد نمی گوییم؟ نسبت نقد با هنر چه نوع نسبتی است؟ آیا با نقد به عنوان یک مفهوم واحد روبرو هستیم یا نقدها به عنوان مفهوم متکثر و تاریخ‌مند؟ از تاریخ نقد چه چیزهایی می‌توان آموخت؟ لغت به معنای متعارف امروزی چه مبانی و سازوکاری دارد؟ نسبت نقد با حقیقت و معنای اثر چیست؟ نس...

زمان و روایت؛ دیرش دپارتمان نشانه شناسي آکادمی شمسه مدرس: دکتر بهمن نامور مطلق «زمان» یکی از سه بخش مهم روایت­ شناسی نزد انسان قصه ­گو محسوب می­ شود که دو دیگر «وجه» و «صدا» هستند. زمانی روایی خود شامل سه مبحث مهم است که عبارتند از: نظم، دیرش و تناوب. هر یک از این سه به تنهایی موضوعی اساسی در دانش روایت شناسی محسوب می ­شوند. با شیوه ­های زمان پریشی، روایت این امکان را پیدا می ­کند تا انسان را از م...

زیبایی شناسی فرگشتی دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر سیدشاهین محسنی امروزه نظریه فرگشت همراه با یافته‌های نوین علمی، راه خود را در فلسفه باز کرده است و در تمامی فلسفه‌های مضاف؛ از جمله فلسفه علم، فلسفه اخلاق، فلسفه سیاسی و فلسفه دین، مکاتبی با رویکرد مبتنی بر فرگشت به‌وجود آمده است. در این میان زیبایی‌شناسی فرگشتی با آنکه عمر طولانی ندارد، اما اختلاف بسیاری با زیبایی‌شناسی سنتی دارد و مفاهیم...

فلسفه کانت (6): شماتیسم (شاکله‌سازی) در نقد عقل محض دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار کانت پس از بخش “تحلیل مفاهیم” که در آن به معرفی مقولات پیشین فاهمه و توجیه حضور آنها در شناخت می‌پردازد فصلی تحت عنوان “تحلیل اصول” می‌گشاید که در آن به نحو واضح و تفصیلی نشان می‌دهد که مقولات به چه شکل در احکام ما درباره جهان داخل می‌شوند. در قدم اول این فصل کانت از شماتیسم یا شاکله سازی بحث می‌ک...

تاریخ تحلیلی نقاشی ایران (6): از صنايع مستظرفه تا هنر مفهومي دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر در اواسط عهد قاجار، تغییر رویکرد حکام همراه با ورود دوربین عکاسی به ایران، چاپ و نشر روزنامه و اعزام هنرجو به غرب موجب دل کندن از سنت های ایرانی و میل به هر واقعگرای غربی گردید. هرچند صنیع الملک، که در رأس مدرسه مجمع الصنایع قرار داشت، آغازگر اصلی این جریان به شمار می...

تاریخ تحلیلی نقاشی غرب (5): گوناگونی دنیای پست مدرن مدرن دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر هنرمندانی که با گذر از امپرسیونیسم به کوبیسم رسیده بودند کم کم عرصه را برای ارائه هنر انتزاعی مساعد دیدند. به گفتهٔ مورخان هنر مدرن، کاندینسکی نخستین نقاشی است که حدود سال ۱۹۱۰ نخستین نقاشی کاملاً غیر-بازنما را عرضه کرد، و از آن پس، هنر انتزاعی مدرن در بسیاری از جنبش‌ها و...

هنر و دیگری به روایت باختین دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر مسعود علیا در این درسگفتار که در چهار جلسه برگزار شده است، نسبت هنر و دیگری (the other) از منظر باختین مورد بررسی قرار گرفته است. نخست، به مفاهیم “دیگری” و “دیگربودگی” و جایگاه آن‌ها نزد باختین پرداخته شده، و سپس تعبیر خاص او از زیبایی‌شناسی و اندیشه‌هایش در باب اثر هنری، هنرمند و مخاطب در نسبت با دیگری درون‌متنی...

فلسفه کانت (5): استنتاج استعلایی در نقد عقل محض (ویراست 2) دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار استنتاج استعلایی را هسته اصلی کتاب نقد عقل محض دانسته‌اند. کانت به جهت اهمیت کانونی این بحث در ویرایش دوم این کتاب کل فصل مربوط به استنتاج را از نو نگاشته‌است. مفهوم محوری در این فصل خودآگاهی است و کانت استدلال می‌کند که بدون خودآگاهی هیچ آگاهی حتی تجربی از جهان ممکن نیست و همین امر مبنای ا...

مقدمه ای بر فرضیه ناخودآگاه فرویدی-لکانی دپارتمان روان شناسی‌آکادمی شمسه مدرس: دکتر کامران لامعی جلسه اول: ادغام و جابجایی /جلسه دوم: ناخودآگاه ساختاری چون زبان دارد /جلسه سوم: زمان منطقی در ناخودآگاه/ جلسه چهارم: ناخودآگاه به مثابه شکاف جلسه پنجم : رویاها/ جلسه ششم سوژه ناخودآگاه شش جلسه/ حدود 5 ساعت خرید این درسگفتار : https://academyshamseh.com/product/unconscious/ سایت آکادمی شمسه:...

اسطوره و هنر در روم باستان دپارتمان اسطوره‌شناسي آکادمی شمسه مدرس : دکتر ابوالقاسم اسماعیل پورمطلق در این درسگفتار، به بررسی و تحلیل اسطوره و هنر اتروسک‌ها، روم متقدم و امپراطوری متاخر با تحلیل مضامین اساطیری و هنری تندیس‌ها و معماری و نگاره‌ها پرداخته شده است. ده جلسه / حدود 13ساعت خرید این درسگفتار : https://academyshamseh.com/product/myth-in-rome/ سایت آکادمی شمسه: https:///www.academyshamseh....

تاریخ تحلیلی نقاشی غرب(4):از سبک نئوکلاسیک تا تحولات دنیای مدرن دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر در سدۀ نوزده، سرعت تحولات هنری در پیوند با دگرگونی‌های سریع اجتماعی شدت یافت. از این رو، در مقایسه با سده‌های پیشین شاهد جابجایی سریع‌تر مکاتب هنری هستیم. نئوکلاسیسم که همراه با شور انقلاب در فرانسه به عرصه جامعه آمده بود با فروکش کردن آن شور اجتماعی به سرعت فرو خف...

مقدمه‌ای بر نظریه انتقال در روانکاوی دپارتمان روان‌شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر کامران لامعی انتقال یک مفهوم بنیادین است که توسط ساندور فرنزی ابداع، سپس توسط زیگموند فروید در طول کار خود در مورد هیستری با جوزف بروئر تئوریزه شده و آن را به یکی از ارکان روانکاوی تبدیل کرد. برای فروید، انتقال در واقع مقاومت در برابر درمان تحلیلی است. لکان، در مقاله 1953، تعریف اول خود را با عنوان “مداخله در انتقال” م...

تاریخ تحلیلی نقاشی ایران (5): از فرنگي سازي تا ورود مدرنيسم دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر مکتب پیکرنگاری درباری که از دوران زندیه آغاز شد و در نیمۀ اول عهد قاجار و طی سلطنت فتحعلی شاه به اوج خود رسید، نتیجۀ هم آمیزی سه عامل بود؛ خلاقیت فردی هنرمندان، تعامل مطلوب ایشان با گفتمان قدرت، و بومی سازی دستاوردهای فرنگی سازان. اما در نیمۀ دوم عهد قاجار و مقارن با س...

درآمدی بر زیبایی شناسی طبیعت دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر مسعود علیا در این درسگفتار که در چهار جلسه برگزار شده، مفهوم زیبایی شناسی طبیعت مورد بررسی قرار گرفته است. در جلسه نخست، معناشناسی طبیعت و زیباشناسی، زیبایی شناسی طبیعت در برابر زیبایی شناسی ناظر به هنر، و تاریخچۀ مختصری از زیبایی شناسی مطرح شده است. در جلسه دوم، به بررسی پدیده والایی و نحوه­های گوناگون ظهور آن، و مفهوم والایی از د...

هنر و استعاره (از ارسطو تا ریکور) دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار موضوع نخستین مقالۀ استعارۀ زنده ریکور، مباحث ارسطو دربارۀ مناسبت میان نظریۀ بیان و نظریۀ ادبی است. ارسطو نخستین فیلسوفی بود که واژه را همچون واحد اساسی استعاره شناخت؛ ریکور نشان داد که ارسطو نام را حامل اصلی استعاره دانسته بود و نه فعل را، و در گام بعد به دگرگونی های نام اهمیت داده است. در آثار ارسطو نظری...

اسطوره و هنر دپارتمان اسطوره شناسی آكادمي شمسه مدرس: استاد عباس مخبر اسطوره در تلقی اصیل آن به مثابه داستان یا آئین، نوعی هنر به شمار می‌آید. خدایان، قهرمانان و ماجراهای اسطوره ای از دوران باستان تا به امروز الهام بخش شاعران، نویسندگان، نقاشان، پیکر تراشان و اخیراً سینماگران بوده اند. آبشخور نمایشنامه ها نیز آئین های اسطوره ای بوده است. اساساً در دوران باستان، هنر و اسطوره مقوله هایی تقریباً یگانه...

شیزوکاوی و روان‌کاوی: خوانش سه بوم‌شناسی فلیکس گتاری دپارتمان روان‌شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر مهدی رفیع این دوره به بررسی کتاب  اکوسوفیا (سه بوم‌شناسی)  فلیکس گتاری، با تأکید بر شیوه‌ی خوانش او از روان‌کاوی و شیزوکاوی، و رابطه‌ی «انتقادی و بالینیِ» گتاری با فروید، لکان و ساختارگرایی اختصاص دارد. گتاری متأخر در واپسین دوره‌ی کاری خود با معرفی سه بوم‌شناسیِ روانی، اجتماعی و زیست محیطی زی...

فلسفه هنر هایدگر (متن خوانی رسالۀ “سرآغاز کار هنری”) دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر مسعود علیا رساله “سرآغاز کار هنری” چه بسا مهم ترین اثری باشد که از مارتین هایدگر در باب هنر بر جای مانده است. در این درسگفتار متن محور، تلاش شده است تا در پرتو خوانش و شرح جزء به جزء این رساله، مولفه های رویکرد پدیدارشناسانه و هستی شناسانه هایدگر به هنر در این دوره از سیر اندیشه او تشریح و وجو...

فلسفه کانت؛ معرفت شناسی و اخلاق دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار ایمانوئل کانت چهره محوری در فلسفه جدید است. وی تجربه گرایی و عقل گرایی ابتدایی مدرن را در هم آمیخت و تا به امروز بر مابعدالطبیعه، معرفت‌شناسی، اخلاق، فلسفه سیاسی،زیبایی شناسی و دیگر حوزه‌ها بسیار تأثیرگذار بوده است. ایدۀ بنیادین «فلسفه نقدی» کانت به ویژه در نقدهای سه‌گانه وی «نقد عقل محض»، «نقد عقل عملی»، و «نقد قوه...

هنر و جهان‌های ممکن دپارتمان فلسفۀ آکادمی شمسه مدرس: دکتر مسعود علیا «جهان اثر» و «جهان متن» از جمله تعابیری هستند که در «جهان» هنر فراوان به کار می‏‌روند. فرض نهفته در پس این تعابیر آن است که کاربرد مفهوم جهان منحصر به جهان مشترکی که در آن به سر می‏‌بریم نیست و رواست که از عوالم یا جهان‏‌های ممکن (یا حتی ناممکنی) سخن بگوییم که لزوما یا کاملا از جنس جهان مشترک ما نیستند و جغرافیا و اوصاف و منطق خا...

زیبایی شناسی از منظر کانت دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار نقد سوم کانت مربوط به سنجش داوری است. کانت در این نقد دیدگاه هنری و زیبایی شناسانه خود را بیان می کند و به گفته پژوهشگران، با طرح نقد سوم خود در حوزۀ داوری ذوقی، بازی زبانی جدیدی را در حوزۀ هنر مطرح کرد. به گفته کانت مفهوم زیبایی شناختی عبارت است از شهود تخیل خلاق که در حوزۀ خرد محض تحقق آن امکان پذیر نیست. کانت در بحث از...

مسئله نقد و درون ماندگاری در میدان هنر دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر آرش حیدری نقد چیست؟ این پرسش، پرسشی بنیادین در تاریخ اندیشه است. در مواجهه با اثر به معنای عام (چه یک اثر هنری باشد و چه پدیدۀ تاریخی) چگونه می‌توان آن را نقد کرد، و نقطۀ استقرار منتقد کجاست؟ در این درسگفتار تلاش شده است که با تأکید بر مفهوم درون‌ماندگاری، یک صورتبندی از مفهوم نقد ارائه کند که اثر را در فرایند تولید...

تاریخ تحلیلی نقاشی غرب (3): اوج کلاسیک تا سبک نئوکلاسیک دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر منریسم (شیوه گری) عقبۀ کلاسیسیسم بود و از گسترۀ ایتالیا چندان فراتر نرفت. هنرمندان منریست حرمت قوانین کلاسیک را چندان جدی نگرفتند و احساس شخصی را در اثر هنری دخالت دادند. سبک باروک که باز هم از ایتالیا آغاز شد، حرکتی فراگیر بود که تمامی عرصه های هنری را در سرتاسر اروپ...