Nottebohmlezingen

Jan Caeyers vertelt het verhaal van de liefdesgeschiedenis tussen Beethoven en Josephine von Brunsvik, een adellijke pianoleerlinge met wie Beethoven nooit is kunnen trouwen. Het liefdesverhaal eindigde tragisch met de dood van Josephine in 1821. Caeyers portretteert Beethoven als een gevoelige en kwetsbare kunstenaar die er vervolgens op onnavolgbare wijze in slaagde om deze diepmenselijke gevoel...

In deze lezing wordt ingegaan op de ontstaansgeschiedenis en evolutie van het Antwerpse Centraal Station en de wisselwerking met de urbanisatie van de stad. Inge Bertels, architectuurhistorica en monumentenzorgster, is als docente verbonden aan de vakgroep architectural engineering van de VUB. Haar onderzoek en publicaties bevinden zich op het kruispunt van architectuurgeschiedenis met techniek- e...

Over de discussies over de vrije Scheldevaart tijdens de negentiende eeuw. Deze lezing gaat dieper in op het Scheldevraagstuk, en plaatst de standpunten en argumentatie in het licht van de economische ontwikkeling van Antwerpen én België. HIlde Greefs is gespecialiseerd in sociale en economische geschiedenis van de nieuwste tijd. Met haar onderzoek is ze verbonden aan het Centrum voor Stadsgeschie...

Tijdens de twee wereldoorlogen werd Antwerpen meermaals het slachtoffer van vijandelijke én bevriende bombardementen. Historicus en schrijver Pieter Serrien neemt u tijdens deze lezing mee naar de plaatsen waar Duitse, Engelse en Amerikaanse bommen insloegen. U kan luisteren naar getuigen van het bombardement op Mortsel van 5 april 1943, maar evengoed naar zij die de beschieting van Antwerpen begi...

In de multimediale productie 'Mermaphilia' verdiepte het ensemble Zefiro Torna zich enkele jaren terug in de thematiek van de meerminnen. Gedurende vele eeuwen spraken de aanlokkelijke gezangen van deze hellegodinnen tot de verbeelding van menig avonturier, schrijver en kunstenaar. Aan de hand van historische prenten uit de cartografie en middeleeuwse bestiariae, van literaire beschrijvingen, poëz...

De grote ontdekkingsreizigers van de 15e en 16e eeuw, zoals Christoffel Columbus en Vasco Da Gama, baseerden hun zoektocht naar onontgonnen land op kaarten zoals deze van Ptolemy. John Snow's kaart van Londen in 1854 bewees dat waterputten de bron van cholera uitbraken waren. En zo zijn er heel wat voorbeelden van hoe kaarten een fundamentele rol speelden in de geschiedenis. Lezing op zondag 15 no...

Over de Ferrariskaart als historische bron en haar plaats in de Belgische cartografie van de negentiende eeuw. Wouter Bracke is gewoon hoogleraar aan de ULB. Hij was hoofd van de afdeling Prenten, kaarten en plans van de Koninklijke Bibliotheek van België tot hij eind 2012 als directeur van de Academia Belgica naar Rome vertrok. Lezing op zondag 3 mei 2015 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscien...

Over Debussy als kunstenaar, zijn relatie met zijn tijdgenoten en zijn betekenis voor latere componisten. Emanuel Overbeeke (1958) studeerde muziekwetenschap in Utrecht en in New York. Hij schreef eerder boeken over onder meer Debussy, Stravinsky, klassieke componisten en de dood, Vestdijk en de muziek. Lezing op zondag 12 april 2015 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoe...

Over de wording en achtergrond van 'De Zee', de tentoonstelling als salut d'honneur aan Jan Hoet: over het ontstaan van de tentoonstelling, de gesprekken met Jan Hoet, het thema en de verdere uitbouw als hommage. Phillip Van den Bossche is directeur van Mu. ZEE in Oostende. Lezing op zondag 1 februari 2015 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscie...

Met de publicatie van de volumineuze Polyglotbijbel in 1573 verzekerde Christophe Plantin zich een blijvende plaats in de geschiedenis van de typografie. Aan dat monument van erudiete bijbelstudie ging een minstens even boeiende periode vooraf waarin Antwerpen zich profileerde als een Europees centrum van bijbelproductie in een context van religieuze hervorming. Een tijd waarin het uitgeven van 'f...

Arabist Peter Derie behandelt in deze boeiende lezing het literair genre, de taal, de redactiegeschiedenis, inhoudelijke thema's, recitatietechnieken en leerstellingen die vanuit de Koran zijn gegroeid. Peter Derie is arabist en docent aan het universitair centrum voor talenonderwijs van de Universiteit Gent. Lezing op zondag 17 april 2014 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de...

Omstreeks 1185 schrijft Chrétien de Troyes voor de Vlaamse graaf Filips van de Elzas zijn Conte du Graal. Jozef Janssens beschrijft in deze lezing hoe de graal tot de dag van vandaag associaties oproept aan complotten, ondergrondse bewegingen en alternatieve spiritualiteit. Jozef Janssens is doctor in de Germaanse filologie en specialiseerde zich in de middeleeuwse cultuur. Hij is emeritus hoogler...

Door de technologische ontwikkelingen lijkt het traditionele boek in zijn voortbestaan bedreigd. Johan Pas gaat in op het fenomeen kunstenaarsboek. Sinds de jaren 60 van vorige eeuw exploreren beeldend kunstenaars de mogelijkheden van het boekmedium. Johan Pas is doctor in de kunstwetenschappen, docent, auteur en curator. Zijn onderzoek spitst zich toe op tentoonstellings- en publicatiegeschiedeni...

In ons land zijn er veel instanties die aan Tijl Uilenspiegel en zijn entourage (Lamme Goedzak, Nele en Soetkin) hun naam ontlenen: talloze cafés, vrije radio's, volksdansgroepen en crèches. En er is ook een tijd geweest waarin heel wat ouders hun kinderen naar een van deze personages noemden. Als heroïsche graadmeter kan dat tellen. Marnix Beyen (1971) is hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen....

Brigitte Minne doorkruist in een vlotte vertelstijl Panamarenko's jeugdjaren, van zijn geboorte tot aan zijn afstuderen aan de Koninklijke Academie van Antwerpen. Brigitte Minne (1962) is een Vlaams schrijfster van jeugdliteratuur. Lezing op zondag 5 mei 2013 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience? Website – www.consciencebibliotheek.be Face...

Het boek 'Emile, of over de opvoeding' van de 18e-eeuwse filosoof Jean Jacques Rousseau is het meest invloedrijke boek over opvoeding ooit. En met afstand ook het meest paradoxale. Want in dit boek pleit Rousseau er juist voor het kind niet op te voeden en het zoveel mogelijk zichzelf te laten zijn. Het boek ligt ten grondslag aan talloze pedagogische theorieën en onderwijshervormingen. Maarten Do...

Geen verveling, met verbeelding: over het belang van verbeelding en het illustreren van kinderboeken en vele andere zaken. Gerda Dendooven (1962) is een Belgische kunstenares, die vooral bekend is geworden door haar boekillustraties. Lezing op zondag 25 maart 2013 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience? Website – www.consciencebibliotheek.be...

In veel niet-westerse groepen krijgen jonge mensen heftige, uitdagende, gedurfde vertellingen over het volle leven cadeau als ze volwassen worden. In bewerkingen werden de ruwe randen en pikante kantjes uit de volksverhalen van bij ons en elders vaak verwijderd. Marita de Sterck probeert om de niet-verkleuterde versies weer een plaats te geven. Marita de Sterck (1955) is een Vlaamse schrijfster. Z...

Auteur Peter De Waele spreekt over zijn gelijknamig boek waarin hij door middel van verschillende praktijkvoorbeelden de lezer mee laat kijken hoe de gerechtelijke politie pedofilie bestrijdt en welke impact deze gruwelverhalen hebben op politiemensen. Lezing op zondag 20 januari 2013 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience? Website – www.con...

De oudste helden uit de Europese literatuur stammen uit de twee epen die worden toegeschreven aan Homeros, de eerste dichter van het Avondland. Patrick Lateur onderzoekt vanuit zijn vertaling van de Ilias (2010) of er in de Ilias en de Odysee meer aan de hand is dan helden vol Biceps & Brains. Patrick Lateur (1949) is een Vlaams classicus en dichter. Lezing op zondag 16 december 2012 in de Erfgoed...

In deze lezing vertelt Marc Didden hoe hij in zijn privé- en beroepsleven bepaalde van zijn helden is tegenkomen, en of dat wel altijd een goed idee is geweest. Marc Didden (1949) is een Belgisch filmregisseur, scenarist, rockjournalist, docent, publicist en columnist. Lezing op zondag 4 november 2012 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience?...

Deze lezing gaat over de fascinatie van vrouwen voor machtige mannen. Katelijne De Vuyst haalt een aantal concrete voorbeelden uit de boeken van Diane Ducret (waarvan ze samen met Katrien Vandenberghe het boek 'In bed met een dictator' vertaalde). Over de vrouwen van Fidel Castro, Saddam Hussein, Ruhollah Khomeiny, Slobodan Milosevic, Kim Jong-Il, Osama Bin Laden, maar ook Mao en Mussolini. Kateli...

De veldtocht van de Macedonische koning Alexander de Grote tegen het Perzische Rijk is een van de beroemdste gebeurtenissen uit de Oudheid. Jona Lendering reisde hem achterna. Jona Lendering (1964) is een Nederlands historicus, blogger, webmaster en journalist, die vooral actief is op het gebied van wetenschapscommunicatie[1] over de oudheid. Lezing op zondag 16 september 2012 in de Erfgoedbibliot...

Is de taal gans het volk zoals dichter Prudens van Duyse beweerde? Welke betekenis heeft taal voor de identiteitsvorming van een volk en welke rol speelt taal bij de vorming van naties? Kunnen verhalen ertoe bijdragen dat de diversiteit en de eigenheid van een gemeenschap gevrijwaard blijven? En wat als de taal in kwestie vooral mondeling wordt overgeleverd zoals de Amazightalen? Rachida Lamrabet...

Aan het begin van de 20e eeuw raakte het grootste deel van Van Goghs Nederlandse oeuvre zoek. Bij een verhuizing werd het door Vincents moeder in Breda achtergelaten en jaren later voor een paar centen op straat verkocht. Een deel is teruggevonden en erkend als werk van Vincent van Gogh. Veel verdween. Dat leidde tot mythevorming en alsmaar nieuwe ontdekkingen van 'verloren' werken. Ron Dirven is...