Nottebohmlezingen

Fotograaf Nicolas Maeterlinck bezocht alle nog bestaande woonhuizen van de Nobelprijswinnaar Maurice Maeterlinck, van Rijvissche in Zwijnaarde tot Orlamonde in Nice. Hij toont foto's van zijn tocht 'in de voetsporen van Maurice Maeterlinck'. Lezing op zondag 15 april 2012 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience? Website – www.consciencebiblio...

Iedere tijd heeft zijn beeld van Pater Damiaan. Al tijdens zijn leven tussen de melaatsen van Molokai, Hawaï, en bij zijn dood in 1889 genoot hij faam van heiligheid. In 1936 veroorzaakte de overplaatsing van zijn lichaam naar Leuven in België een nooit geziene volkstoeloop. Ook vandaag nog zijn weinig Belgen zo wereldwijd bekend als hij. In 2005 verkozen Nederlands- en Franstalige Belgen hem tot...

Kennis verspreiden is een nobel doel - maar niet primair het doel van vroegmoderne uitgevers en cartografen. Zij produceerden om te verkopen. Van Netten gaat in deze lezing op zoek naar de spanning tussen handel en wetenschap, de spanning tussen principes en prioriteiten van de Amsterdamse zeventiende-eeuwse uitgevers Willem Jansz Blaeu en Joan Blaeu. Lezing op zondag 1 maart 2015 in de Erfgoedbib...

Hendrik Conscience is de meest beroemde Vlaamse schrijver van de 19de eeuw. Gevierd in zijn tijd, maar ook omstreden. Gedreven en overtuigd, maar tegelijk ook opportunistisch, en vatbaar voor de roep van het succes en het geld. Een niet te stoppen verteller, schrijver van meer dan honderd boeken, maar tegelijk ook de auteur van slechts één werk: De Leeuw van Vlaanderen (1838). Tom Verschaffel (°19...

In 1790 verscheen in Rusland het boek 'Reis van Petersburg naar Moskou' waarin met scherp werd geschoten op de Russische keizerin Catherina II. Die verbande de criticaster naar Siberië. Het boek was tot in de 20e eeuw taboe en de auteur werd een martelaar van de revolutie. Emmanuel Waegemans heeft zijn historische reis met Wim Coudenys overgedaan en gezocht naar sporen van de machtige keizerin en...

De 19de eeuw heeft een ontzaglijk groot muzikaal repertoire nagelaten. In hoeverre en op welke wijze hebben de Belgische componisten, die nu nog vooral herinnerd worden in straatnamen in die periode meegespeeld en hoe kreeg ons publiek de gelegenheid om aansluiting te vinden bij de internationale stromingen van die tijd? Fred Brouwers (1948) is een Vlaams radio- en televisiepresentator en kenner e...

Over mei '68 lijkt nu alles gezegd en geschreven. Voor sommige getuigen was het achteraf een opgepompte mythe, voor anderen het begin van een Nieuwe Tijd. Maar de meeste beschouwingen gaan voorbij aan een belangrijke sociaaleconomische omwenteling die België onmiskenbaar hertekende. Aan het eind van de jaren zestig werd, voor het eerst in de Belgische geschiedenis, de werkloosheid groter in Wallon...

Wat kan een psychiater die 8 jaar oud was in 1968 bijdragen aan de tegenstrijdige meningen die bij deze herdenking horen? Verwacht u in deze lezing niet aan een academisch discours, maar aan een hoogst persoonlijke impressie van deze tijd, die al voorbij was toen de spreker zich ervan bewust werd. De Wachter is geen socioloog, geen historicus, geen antropoloog, maar bestudeert de menselijke subjec...

De jaren zestig zijn veel meer dan The Beatles, de minirok, de pil en de maanlanding. In deze jaren zorgden de kracht van de dekolonisatie en de culturele ontwikkelingen voor een omwenteling van waarden. Het grootste deel van Afrika werd onafhankelijk, televisie en de transistorradio braken door en steeds meer achtergestelde groepen uit de samenleving eisten het recht op om mee te praten: zwarte a...

De progressieve bewegingen in de Verenigde Staten van Amerika zijn nauwelijks bekend, zowel in eigen land als in Europa. Ook de manier waarop mei ‘68 zich in de USA manifesteerde is zo goed als verdwenen uit het collectieve geheugen. In deze lezing krijgt u een overzicht van meer dan een eeuw verzet. Het eerste deel schetst de voorgeschiedenis. Welke verzetsbewegingen waren er aanwezig sinds het b...

Dat Paus Franciscus Donald Trump zou steunen en Hillary Clinton wapens aan IS zou hebben verkocht, dat konden Amerikaanse burgers op Facebook lezen tijdens de Amerikaanse verkiezingscampagne. Niets van aan. Het zijn voorbeelden van nepnieuws dat op sociale media makkelijk circuleert en moeilijk wordt ontkracht. In een digitale nieuwsomgeving waarbij vooral jongeren nieuws steeds meer via sociale m...

Facebook, Twitter, Snapchat en Instagram zijn moderne sociale media waarmee mensen snel allerlei informatie kunnen uitwisselen. En dat niet alleen: ook politici en grote denkers, non-profit organisaties en commerciële bedrijven maken er gebruik van om hun ideeën en producten onder de aandacht te brengen. In dat opzicht hebben ze een deel van de functie en rol overgenomen van gedrukte media. In het...

Communiceren anno 2016 is een wereld van verschil met enkele decennia geleden. Het gros van de jongeren (en anderen) gebruikt smartphones en sociale media. Veel materiële vormen krijgen heden ten dage een virtueel alternatief. Zo zijn de gids en gps nu standaard applicaties op een mobiele telefoon. Fotoalbums neem je nu in je broekzak mee en worden om de zoveel tijd geback-upt. Ook sociale interac...

Racisme op Twitter, fake news op Facebook, Russische hackers die verkiezingen beïnvloeden, ransomware die je pc saboteert en 'botnets' bestaande uit videorecorders en camera's die websites platleggen. In 2016 leerden we de duistere kant van het internet kennen. De utopie van de 'informatiesupersnelweg' is een nachtmerrie geworden. Komt het in 2017 weer goed? Dominique Deckmyn schrijft al 25 jaar o...

Facebook, Twitter, Instagram… ze hebben ons leven grondig veranderd. Het succes staat als een paal boven water. Maar wat betekenen deze platformen voor de fotografie? Hoe groot is de impact? Elke deelnemer aan het fascinerend ecosysteem van de fotografie wordt ermee geconfronteerd. De professionele fotograaf, de fotografiewinkeliers, het fotograferend individu, de kunstfotograaf/artiest, de galeri...

Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, werden België en Rusland feitelijke bondgenoten. Onder invloed van de Belgische literatuur – De Coster, Verhaeren en Maeterlinck – dichtte de Russische oorlogspropaganda het klein land de meest onwaarschijnlijke heldendaden toe. De enige Rus die de Belgische realiteit kende, was Andrej Prezjbjano, de Russische verbindingsofficier bij koning Albert. Vier jaar la...

Voor 1933, toen in Duitsland Adolf Hitler aan de macht kwam, was Joseph Roth een van de meest gelezen en best betaalde journalisten van zijn tijd. Hij leidde een zwervend bestaan als hotelmens en speurde al in de eerste jaren na de Eerste Wereldoorlog meedogenloos naar de kanker van het nationaalsocialisme in Duitsland. Hij woonde in 1925 als buitenlandcorrespondent in Parijs en trok vervolgens ma...

Bestaat er zoiets als de waarheid, en waar is die dan te vinden? Als de volledige waarheid moeilijk te achterhalen valt, ontslaat je dat dan van de verplichting haar te zoeken? De waarheid, de wereld, de werkelijkheid: jarenlang gold journalistiek als de weergave ervan. Maar vandaag? Vervullen traditionele media nog hun rol van wegwijzer en wat is het aandeel van sociale media in het verstrekken v...

Feminisme is een lelijk woord geworden - of is dat het altijd al geweest? Heleen Debruyne onderzoekt hoe feministen nooit in een vacuüm opereren, maar altijd kinderen van hun tijd zijn. Ze maakt een tocht langs feministische voormoeders als Mary Woolstonecraft, Flora Tristan, de sufragettes, Simone de Beauvoir, Shulamith Firestone en Sarah Blaffer Hrdy, om vandaag te eindigen. Hebben we dat lelijk...

In 1968 wordt de Katholieke Universiteit van Leuven Vlaams, maar zijn de Vlamingen nog wel katholiek? Een nieuwe tijd van hedonisme en vrije liefde is aangebroken. In de bioscoop delen Vlaamse cineasten hun fantasmen met een gretig publiek. Hoe kijken we vandaag, een halve eeuw later, terug op de films van toen. En hoe ging het nadien verder? Erik Martens (°1962) is hoofd Publiekswerking bij het V...

Waren de late sixties en vroege seventies de creatiefste periode in de naoorlogse geschiedenis van de popmuziek? Dat wordt vaak geschreven en gezegd. En inderdaad, na de opkomst van ‘rock’ in de jaren ‘50 en ‘beat’ in de jaren ‘60, plus de opkomst van de singer-songwriter, was een nieuwe muziekzaal rijp. Technologische evoluties lieten toe om de klank als nieuw te laten klinken. Maar dat alleen is...