Nottebohmlezingen

Verschillende historische publicaties hebben de gevorderde religieuze geletterdheid van leken in de vijftiende eeuw laten zien, die soms zelfs gedeeld werd door de sociale middengroepen en incidenteel door arme mensen. Desondanks blijven historische “memes” over de ongeletterdheid van deze groepen, hun onwetendheid, bijgeloof of zelfs hun weerstand tegen religie verspreid worden in de populaire cu...

België behoort tot de meest geseculariseerde landen van Europa. Toch beschouwt een groot deel van de Belgische bevolking zichzelf als ‘religieus of spiritueel georiënteerd’. Spiritualiteit en zingeving zijn dus niet volledig uit onze samenleving verdwenen, maar zijn met het veranderende mensbeeld mee getransformeerd. Praktijken ter ontwikkeling van nieuwe rituelen zijn momenteel een soort broedple...

Als antropoloog is Koen Peeters al langer gefascineerd door rituelen. Hij ziet ze als een manier om iets nieuws te laten verschijnen, door de dingen te ontsluiten, te forceren, te laten voortgaan. Rituelen zijn nooit een gewone herhaling van iets van vroeger. Geen herdenking. Wel een ontmoeting op een bepaalde plaats, die gelijkstemmigheid veroorzaakt, en in de transfusie kunnen we door elkaars og...

Onze representatieve democratie zit in het slop. Bij de jongste verkiezingen in 2018 ging een grote groep mensen, ondanks de stemplicht, niet stemmen. Ongeveer 175.000 stemden dan weer blanco of ongeldig. Het wantrouwen in de politiek scheert bij ons en ook elders in Europa hoge toppen, het gedrag van de kiezer wordt steeds grilliger. Fake news en populistische standpunten bedreigen een goed funct...

De klassieke muziek bevindt zich vandaag in een precaire situatie. De canon veroudert en de nieuwe muziek vindt moeilijk haar weg naar het ruime publiek. Terwijl een selecte groep van ingewijden de hedendaagse muziek hoog in het vaandel draagt, ervaren vele luisteraars een vorm van betekenisverlies. De vraag dringt zich op hoe dat komt en of het anders kan. In musicologische middens is een histori...

Op zaterdag 23 februari 2019 gaf professor emeritus Hugo Soly exclusief voor de leden van het Dotatiefonds voor boek & letteren een lezing "Corruptie en machtsmisbruik in Antwerpens Gouden Eeuw". We dalen af in de duistere wereld van stadsontwikkelaar Gilbert van Schoonbeke (1519 - 1556). Als visionair ondernemer en grondspeculant gaf hij het zestiende-eeuwse Antwerpen mee vorm. Het Dotatiefonds v...

Vanaf de vroege oudheid hebben auteurs, drukkers en uitgevers het steeds aangedurfd om valse boeken te verspreiden of verhalen over onbestaande boeken te verzinnen. Earle Havens heeft het in deze lezing over vervalsingen in de wereld van het boek. Miraeus Lecture op 20 februari 2016 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience? Website – www.consc...

Het is algemeen bekend dat grote aristocratische huizen in heel Europa ooit allemaal waren uitgerust met een imposante bibliotheek. Minder bekend, tenminste in continentaal Europa, is echter dat nog vele honderden van deze bibliotheken bestaan in verscheidene historische huizen in Engeland, Schotland en Wales. Ruim 300 000 boeken uit meer dan 150 bibliotheken zijn overgebleven en worden beschermd...

Mijn artistieke loopbaan volgde geen lineair pad. In plaats van me op één medium te concentreren verkoos ik een hybride kunstpraktijk uit te bouwen. Naast het tentoonstellen, cureren en werken in opdracht raakte ik gepassioneerd door de narratieve mogelijkheden van het beeldverhaal. Op het einde van de 20ste eeuw ontwikkelde dit zich tot een volwaardige kunstvorm die aspecten uit de beeldende kuns...

Andreas Frisius (1630–1675) studeerde aan de Universiteit van Leiden, waar hij belangrijke contacten kon leggen met belangrijke spelers op de internationale boekenmarkt. Hij profileerde zichzelf als een uitgever van historische, medische, en natuurwetenschappelijke werken en probeerde zo een plaats te veroveren in een markt die nog erg te lijden had onder de gevolgen van de Dertigjarige Oorlog. In...

De 19e eeuw wordt beschouwd als een gouden eeuw voor de bibliofilie. Deze lezing wil een andere blik werpen op deze eeuw van snelle sociale en technologische verandering door na te gaan op welke manier het grote publiek in aanraking kwam met boeken, en wat daarvan de gevolgen waren voor onze bibliotheken en hun beleid. Miraeus Lecture op 22 mei 2013 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Mee...

De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience is ondertussen een vaste waarde op Gedichtendag. Antwerpen Boekenstad vroeg aan dichter en performer Christophe Vekeman om senior dichter uit te nodigen die hem inspireert. Christophe Vekeman (1972) is behalve romancier, essayist en columnist ook een veelgevraagde gast op allerhande literaire podia, waar hij voornamelijk gedichten brengt. Zijn poëzie is, ne...

Met dichters Eric Spinoy en Stefaan van den Bremt. Daarnaast krijgt u de liederencyclus van R. Schumann "Sechs Gedichte von N. Lenau und Requiem, opus 90”, te horen, vertolkt door sopraan Charlotte Cromheeke en pianist Aaron Wajnberg.

Op donderdag 28 januari 2016 stond Geert Buelens op het podium tijdens de Gedichtendag. Buelens, dichter en auteur van het bekroonde en met succes in het Duits en Engels vertaalde "Europa Europa! Over de dichters van de Grote Oorlog", demonstreerde aan de hand van gedichten van bekende en minder bekende dichters hoe internationaal het conflict was.

Op Gedichtendag nodigt schrijver, dichter en voormalige Europees Kampioen Poetry Slam Carmien Michels twee bevriende artiesten uit in de Erfgoedbibliotheek. In de muziektheaterproductie BARTóK werkte ze nauw samen met celliste Jolien Deley, die de ene dag Bach de baas kan, de andere dag een festival lamlegt met een van haar bands. Bij onze Noorderburen steelt Carmien de springerige dichter, perfor...

Op Gedichtendag (31/01/2019) stelt Al-Ghorra haar nieuwe boek Neem dit lichaam (Uitgeverij P) voor in de Nottebohmzaal, onder muzikale begeleiding van het Damast Duo (violist Shalan Alhamwy en accordeonist Jonas Malfliet). Al-Ghorra brengt haar gedichten in het Arabisch. Fatena Al-Ghorra is geboren in de bezette Palestijnse gebieden. Ze wordt algemeen beschouwd als één van de meest beloftevolle Pa...

'Of ik iets wil schrijven over het verlangen. Natuurlijk, schrijven is een van mijn oudste verlangens. Meteen na de vraag zie ik me al lyrisch haar borsten beschrijven, zodat de lezer kan verlangen naar mijn bevoorrechte handen. Ziedaar, dat is meteen een dubbel verlangen, lezer. Daarna begin ik te denken. Ik kan veel denken, nachtenlang. Denken is ook een vorm van verlangen. Naar inzicht, oplossi...

In deze lezing gaat Bart Tritsmans op zoek naar de betekenissen van groen in de stedelijke samenleving van de 19de en 20ste eeuw. Hij bestudeert in welke mate de stedelijk groenruimte zich tussen 1859 en 1973 manifesteerde als een spiegel van maatschappelijke debatten en conflicten. Bart Tritsmans (1985) is doctor in de geschiedenis (Universiteit Antwerpen) en de ingenieurswetenschappen (Vrije Uni...

Deze lezing voert de luisteraar langs enkele van de meest spraakmakende literaire vervalsingen in de wereld van de vrijmetselarij en andere geheime genootschappen. Lezing op zondag 18 april 2010 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Meer over de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience? Website – www.consciencebibliotheek.be Facebook – www.facebook.com/consciencebibliotheek Twitter – www.twitt...

Op 26 augustus 1976 werd de kunstschilder en keramist Jan Cockx vermoord in zijn atelier in Boechout. Een halve eeuw eerder behoorde hij met vrienden als Paul Van Ostaijen, Victor Servranckx, de gebroeders Jespers en Paul Joosten tot de spraakmakende Antwerpse Avantgarde. Na de oorlog geraakte hij in de vergetelheid. De moord bleef tot op vandaag onopgehelderd. Naar aanleiding van de eerste retros...

In 1934 werden uit de Gentse Sint-Baafskathedraal twee panelen van het wereldberoemd Van Eyck-retabel ‘De aanbidding van het Lam Gods’ gestolen ‘ : De rechtvaardige Rechters’ en ‘Sint Jan de Doper’. Karel Mortier schreef hierover vier boeken, het eerste dateert van 1966. Zijn publicaties leidden tot de heropleving van de publieke interesse voor de diefstal en tot het ontstaan van talrijke mythes o...

Weber vertelt hoe de automobiel op het einde van de negentiende eeuw opduikt en langzaam maar zeker een plaats verovert in de openbare ruimte en in de levens van de Belgen. "Eind 1895 richtten enkele Belgische cyclisten de Automobile Club de Belgique op. Dat was het startschot van het automobieltijdperk in ons land. Tussen 1900 en 1914 steeg het aantal motorvoertuigen van 1000 tot meer dan 13.000...

Waarom vond Cyriel Buysse voor WOI nergens zoveel lezers als in Antwerpen? Erkenning voor Buysse was veel groter in Antwerpen dan in Gent, de stad waarmee Buysse in de eerste plaats wordt geassocieerd. Voor WO I vond Buysse nergens zoveel lezers als in Antwerpen. Joris van Parys (1944) is de biograaf van Frans Masereel, Cyriel Buysse en Raymond Brulez. Na zijn studie Germaanse filologie aan de KU...

Over de 'Protocollen van de wijzen van Sion', een beruchte antisemitische vervalsing. Gemaakt aan het eind van de 19de eeuw in Rusland, veroverden de "Protocollen" al snel de hele wereld. Tot vandaag putten antisemieten er argumenten uit. Bruno De Wever (1960) is een Belgisch historicus, professor en schrijver van publicaties over de vaderlandse geschiedenis. Lezing op zondag 16 mei 2010 in de Erf...

De collecties die in het Vaticaan bewaard worden vullen 84 strekkende kilometer legplanken en bevatten documenten vanaf de achtste eeuw. Sinds het jaar 1198 lopen de grote reeksen ononderbroken door. Ze bieden unieke informatie over alle aspecten van de geschiedenis van het pausdom en het leven van de Kerk in alle werelddelen, over heiligen en ketters, maar ook over politieke en economische geschi...