Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

तव खलु दयिताजनै: समेता द्रुपदसुता त्वयि गाढभक्तिभारा । तदुदितभवदाहृतिप्रकारै: अतिमुमुदे सममन्यभामिनीभि: ॥३॥ तव खलु दयिता-जनै: Thy indeed with the wives समेता mixing द्रुपदसुता त्वयि Draupadi in Thee गाढ-भक्ति-भारा deep devotion carrying तत्-उदित- by them said भवत्-आहृति-प्रकारै: Thy carrying (them) away methods अति-मुमुदे was very delighted समम्-अन्य-भामिनीभि: with other women Draupadi who was dee...

बहुतरजनताहिताय तत्र त्वमपि पुनन् विनिमज्य तीर्थतोयम् । द्विजगणपरिमुक्तवित्तराशि: सममिलथा: कुरुपाण्डवादिमित्रै: ॥२॥ बहुतर-जनता-हिताय for the large number of peoples benefit तत्र त्वम्-अपि there Thou also पुनन् sanctifying विनिमज्य तीर्थ-तोयम् dipping into the holy waters द्विज-गण-परिमुक्त- for the Braahmin groups giving away वित्त-राशि: money in large quantity सममिलथा: (Thou) interacted कुरु-पाण्डव...

क्वचिदथ तपनोपरागकाले पुरि निदधत् कृतवर्मकामसूनू । यदुकुलमहिलावृत: सुतीर्थं समुपगतोऽसि समन्तपञ्चकाख्यम् ॥१॥ क्वचित्-अथ once then तपन-उपराग-काले in the solar eclipse time पुरि निदधत् in the city leaving कृतवर्म-कामसूनू Kritavarma and Aniruddha यदुकुल्-महिला-आवृत: the Yadus and their women folk along with सुतीर्थं समुपगत:-असि to the holy spot (Thou) went समन्तपञ्चक-आख्यम् Samantapanchaka known as Onc...

साम्बं कौरव्यपुत्रीहरणनियमितं सान्त्वनार्थी कुरूणां यातस्तद्वाक्यरोषोद्धृतकरिनगरो मोचयामास राम: । ते घात्या: पाण्डवेयैरिति यदुपृतनां नामुचस्त्वं तदानीं तं त्वां दुर्बोधलीलं पवनपुरपते तापशान्त्यै निषेवे ॥१०॥ साम्बं Saamba (who was) कौरव्य-पुत्री-हरण- (due to) Kuru's daughter's abducting नियमितं in captivity सान्त्वना-अर्थी to pacify कुरूणां यात:- the Kurus went तत्-वाक्य-रोष- by their talks enraged...

स खलु विविदो रक्षोघाते कृतोपकृति: पुरा तव तु कलया मृत्युं प्राप्तुं तदा खलतां गत: । नरकसचिवो देशक्लेशं सृजन् नगरान्तिके झटिति हलिना युध्यन्नद्धा पपात तलाहत: ॥९॥ स खलु विविद: he indeed Vividha रक्षोघाते in the Raakshasa's killing कृत-उपकृति: पुरा had given help long ago तव तु कलया by Thy part incarnation मृत्युं प्राप्तुं death to get तदा खलतां गत: then to wickedness took नरक-सचिव: Narakaasura's mi...

अभ्यापतत्यमितधाम्नि भवन्महास्त्रे हा हेति विद्रुतवती खलु घोरकृत्या। रोषात् सुदक्षिणमदक्षिणचेष्टितं तं पुप्लोष चक्रमपि काशिपुरीमधाक्षीत् ॥८॥ अभ्यापतति- dashing अमित-धाम्नि the ever brilliant भवत्-महा-अस्त्रे Thy great weapon हा हा-इति oh oh thus shouting विद्रुतवती running away खलु घोर-कृत्या indeed the terrible Krityaa रोषात् सुदक्षिणम्- in anger Sudakshina अदक्षिण-चेष्टितं तं the impious actioned...

तालप्रमाणचरणामखिलं दहन्तीं कृत्यां विलोक्य चकितै: कथितोऽपि पौरै: । द्यूतोत्सवे किमपि नो चलितो विभो त्वं पार्श्वस्थमाशु विससर्जिथ कालचक्रम् ॥७॥ ताल-प्रमाण-चरणाम्- palm trees like long legged अखिलं दहन्तीं everything burning कृत्यां विलोक्य Krityaa seeing चकितै: by the frightened कथित:-अपि पौरै: Thou being informed even by citizens द्यूत-उत्सवे in the dice game किम्-अपि नो चलित: in the least not mov...

काशीश्वरस्य तनयोऽथ सुदक्षिणाख्य: शर्वं प्रपूज्य भवते विहिताभिचार: । कृत्यानलं कमपि बाण्ररणातिभीतै- र्भूतै: कथञ्चन वृतै: सममभ्यमुञ्चत् ॥६॥ काशी-ईश्वरस्य Kaashi king's तनय:-अथ son then सुदक्षिण-आख्य: Sudakshina by name शर्वं प्रपूज्य Shankara worshipping well भवते विहित- in The performed अभिचार: black magic कृत्या-अनलं Krityaa fire कम्-अपि some (fierce and evil) बाण-रण-अति-भीतै:- in Baana's battle v...

जाल्येन बालकगिराऽपि किलाहमेव श्रीवासुदेव इति रूढमतिश्चिरं स: । सायुज्यमेव भवदैक्यधिया गतोऽभूत् को नाम कस्य सुकृतं कथमित्यवेयात् ॥५॥ जाल्येन् due to stupidity बालक-गिरा-अपि by immature words even किल-अहम्-एव indeed I only (am) श्री-वासुदेव इति Shree Vaasudeva, thus रूढमति:-चिरं स: firmly believing for long he सायुज्यम्-एव union (with Thee) only भवत्-ऐक्य-धिया with Thee oneness by thinking गत:-अभोत्...

कालायसं निजसुदर्शनमस्यतोऽस्य कालानलोत्करकिरेण सुदर्शनेन । शीर्षं चकर्तिथ ममर्दिथ चास्य सेनां तन्मित्रकाशिपशिरोऽपि चकर्थ काश्याम् ॥४॥ काल-आयासं of black iron निज-सुदर्शनम्- his own Sudarshana अस्यत:-अस्य throwing, his काल-अनल-उत्कर- cosmic fire sparks किरेण सुदर्शनेन् emitted by the Sudarshana शीर्षम् चकर्तिथ (his) head cut off ममर्दिथ च अस्य सेनां and crushed his army तत्-मित्र-काशिप- his friend K...

दूतेऽथ यातवति यादवसैनिकैस्त्वं यातो ददर्शिथ वपु: किल पौण्ड्रकीयम् । तापेन वक्षसि कृताङ्कमनल्पमूल्य- श्रीकौस्तुभं मकरकुण्डलपीतचेलम् ॥३॥ दूते-अथ यातवति the messenger, when had departed यावद-सैनिकै:-त्वं with the Yaadava army Thou यात: ददर्शिथ went and saw वपु: किल पौण्ड्रकीयम् the body indeed of Poundraka तापेन वक्षसि by heat on the chest कृत-अङ्कम्- was made a mark अनल्प-मूल्य- not of little cost श...

नारायणोऽहमवतीर्ण इहास्मि भूमौ धत्से किल त्वमपि मामकलक्षणानि । उत्सृज्य तानि शरणं व्रज मामिति त्वां दूतो जगाद सकलैर्हसित: सभायाम् ॥२॥ नारायण:-अहम्- Naaraayana am I अवतीर्ण इह-अस्मि भूमौ descended here have I on earth धत्से किल त्वम्-अपि bear indeed you also मामक-लक्षणानि my emblems उत्सृज्य तानि abandon them शरणं व्रज माम्-इति surrender take unto me, thus त्वां दूत: जगाद to Thee the messenger said...

रामेऽथ गोकुलगते प्रमदाप्रसक्ते हूतानुपेतयमुनादमने मदान्धे । स्वैरं समारमति सेवकवादमूढो दूतं न्ययुङ्क्त तव पौण्ड्रकवासुदेव: ॥१॥ रामे-अथ Thou (when) Balaraam गोकुल-गते had gone to Gokul प्रमदा-प्रसक्ते with the damsels sporting हूत-अनुपेत- when called , not coming यमुना-दमने Yamunaa to subdue मदान्धे intoxicated (Balaraam) स्वैरं समारमति at will sporting around सेवक-वाद्-मूढ: subordinate's advice mi...

द्विजरुषा कृकलासवपुर्धरं नृगनृपं त्रिदिवालयमापयन् । निजजने द्विजभक्तिमनुत्तमामुपदिशन् पवनेश्वर् पाहि माम् ॥१०॥ द्विज-रुषा by a holy Braahmin's anger कृकलास:-वपु:-धरं in a chameleon's body form नृग-नृपं Nriga king त्रिदिव-आलयम्- to the god's abode (heaven) आपयन् sending निज-जने in Thy people (devotees) द्विज-भक्तिम्-अनुत्तमाम्- for Braahminas respect supreme उपदिशन् instructing पवनेश्वर पाहि माम् O...

मुहुस्तावच्छक्रं वरुणमजयो नन्दहरणे यमं बालानीतौ दवदहनपानेऽनिलसखम् । विधिं वत्सस्तेये गिरिशमिह बाणस्य समरे विभो विश्वोत्कर्षी तदयमवतारो जयति ते ॥९॥ मुहु:-तावत्-शक्रं again and again then Indra वरुणम्-अजय: Varuna defeated नन्द-हरणे when he had kidnapped Nanda Gopa यमं बाल-आनीतौ Yama when he had taken away the (Guru's) children दव-दहन-पाने- the forest fire by drinking अनिल-सखम् wind's friend Agni विध...

बाणं नानायुधोग्रं पुनरभिपतितं दर्पदोषाद्वितन्वन् निर्लूनाशेषदोषं सपदि बुबुधुषा शङ्करेणोपगीत: । तद्वाचा शिष्टबाहुद्वितयमुभयतो निर्भयं तत्प्रियं तं मुक्त्वा तद्दत्तमानो निजपुरमगम: सानिरुद्ध: सहोष: ॥८॥ बाणं नाना-आयुध-उग्रम् Baana with various weapons more ferocious पुन:-अभिपतितं again having attacked दर्प-दोषात्-वितन्वन् due to the vice of arrogance, made him निर्लून-अशेष-दोषं by cutting off all his...

चापानां पञ्चशत्या प्रसभमुपगते छिन्नचापेऽथ बाणे व्यर्थे याते समेतो ज्वरपतिरशनैरज्वरि त्वज्ज्वरेण । ज्ञानी स्तुत्वाऽथ दत्वा तव चरितजुषां विज्वरं स ज्वरोऽगात् प्रायोऽन्तर्ज्ञानवन्तोऽपि च बहुतमसा रौद्रचेष्टा हि रौद्रा: ॥७॥ चापानां पञ्चशत्या by bows five hundred प्रसभम्-उपगते fiercely attacking छिन्न-चापे-अथ बाणे breaking of the bows then of Baana व्यर्थे यात: fruitlessly returning समेत: ज्वरपति:- came...

निरुद्धाशेषास्त्रे मुमुहुषि तवास्त्रेण गिरिशे द्रुता भूता भीता: प्रमथकुलवीरा: प्रमथिता: । परास्कन्द्त् स्कन्द: कुसुमशरबाणैश्च सचिव: स कुम्भाण्डो भाण्डं नवमिव बलेनाशु बिभिदे ॥६॥ निरुद्ध-अशेष-अस्त्रे resisted were all the weapons मुमुहुषि became unconscious तव-अस्त्रेण गिरिशे by Thy weapon, Shiva द्रुता:-भूता:-भीता: fled the Bhootas in fear प्रमथ-कुल-वीरा: of the Pramatha dynasty, the leader प्रमथित...

पुरीपालश्शैलप्रियदुहितृनाथोऽस्य भगवान् समं भूतव्रातैर्यदुबलमशङ्कं निरुरुधे । महाप्राणो बाणो झटिति युयुधानेनयुयुधे गुह: प्रद्युम्नेन त्वमपि पुरहन्त्रा जघटिषे ॥५॥ पुरीपाल:- the protector of the city शैल-प्रिय-दुहितृ-नाथ:-अस्य the mountain's dear daughter's consort, his भगवान् Lord Shiva समं भूतव्रातै:- with the Bhoota army यदु-बलम्-अशङ्कं the Yaadava army fearlessly निरुरुधे blocked महाप्राण: बाण: t...

कन्यापुरे दयितया सुखमारमन्तं चैनं कथञ्चन बबन्धुषि शर्वबन्धौ । श्रीनारदोक्ततदुदन्तदुरन्तरोषै- स्त्वं तस्य शोणितपुरं यदुभिर्न्यरुन्धा: ॥४॥ कन्या-पुरे in the virgin's chambers दयितया with his beloved (Ushaa) सुखम्-आरमन्तं happily sporting च-एनम् कथञ्चन and him somehow बबन्धुषि tied up शर्वबन्धौ Shiva's devotee श्री-नारद-उक्त- by Shree Naarada told तत्-उदन्त- that news दुरन्त:-रोषै:-त्वं (in) unbounde...

योगिन्यतीव कुशला खलु चित्रलेखा तस्या: सखी विलिखती तरुणानशेषान् । तत्रानिरुद्धमुषया विदितं निशाया- मानेष्ट योगबलतो भवतो निकेतात् ॥३॥ योगिनी- a woman with yogic powers अतीव कुशला and very skilled खलु चित्रलेखा indeed Chitralekhaa तस्या: सखि her (Ushaa's) friend विलिखती draws (pictures) तरुणान्-अशेषान् of young men all तत्र-अनिरुद्धम्- from there, Aniruddha उषया विदितं by Ushaa was recognized निशायाम...

बाणस्य सा बलिसुतस्य सहस्रबाहो- र्माहेश्वरस्य महिता दुहिता किलोषा । त्वत्पौत्रमेनमनिरुद्धमदृष्टपूर्वं स्वप्नेऽनुभूय भगवन् विरहातुराऽभूत् ॥२॥ बाणस्य सा of Baana, she बलि-सुतस्य of Bali's son (Baan) सहस्र-बाहो:- of a thousand arms माहेश्वरस्य devotee of Shiva महिता दुहिता the esteemed daughter किल-उषा indeed Ushaa त्वत्-पौत्रम्-एनम्- Thy grandson this अनिरुद्धम्-अदृष्ट-पूर्वम् Aniruddha not seen befo...

प्रद्युम्नो रौक्मिणेय: स खलु तव कला शम्बरेणाहृतस्तं हत्वा रत्या सहाप्तो निजपुरमहरद्रुक्मिकन्यां च धन्याम् । तत्पुत्रोऽथानिरुद्धो गुणनिधिरवहद्रोचनां रुक्मिपौत्रीं तत्रोद्वाहे गतस्त्वं न्यवधि मुसलिना रुक्म्यपि द्यूतवैरात् ॥१॥ प्रद्युम्न: रौक्मिणेय: Pradyumna, Rukmini's son स खलु तव कला he indeed Thy part incarnation शम्बरेण-आहृत:- by Shambara was kidnapped तं हत्वा him killing रत्या सह-आप्त: with Ra...

कल्पद्रुं सत्यभामाभवनभुवि सृजन् द्व्यष्टसाहस्रयोषा: स्वीकृत्य प्रत्यगारं विहितबहुवपुर्लालयन् केलिभेदै: । आश्चर्यान्नारदालोकितविविधगतिस्तत्र तत्रापि गेहे भूय: सर्वासु कुर्वन् दश दश तनयान् पाहि वातालयेश ॥१०॥ कल्पद्रुं the Kalpa tree सत्यभामा-भवन-भुवि in Satyabhaamaa's palace courtyard सृजन् planting द्व्य-अष्ट-साहस्र- twice eight thousand योषा: स्वीकृत्य women accepting प्रति-आगारं in every house वि...

भौमापाहृतकुण्डलं तददितेर्दातुं प्रयातो दिवं शक्राद्यैर्महित: समं दयितया द्युस्त्रीषु दत्तह्रिया । हृत्वा कल्पतरुं रुषाभिपतितं जित्वेन्द्रमभ्यागम- स्तत्तु श्रीमददोष ईदृश इति व्याख्यातुमेवाकृथा: ॥९॥ भौम-अपाहृत-कुण्डलं by Bhauma taken away the earrings तत्-अदिते:-दातुं that to Aditi to give प्रयात: दिवम् went to the heaven शक्र-आद्यै:-महित: by Indra and others honoured समं दयितया with (Thy) wife द्यु...