Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

जिष्णोस्त्वं कृष्ण सूत: खलु समरमुखे बन्धुघाते दयालुं खिन्नं तं वीक्ष्य वीरं किमिदमयि सखे नित्य एकोऽयमात्मा । को वध्य: कोऽत्र हन्ता तदिह वधभियं प्रोज्झ्य मय्यर्पितात्मा धर्म्यं युद्धं चरेति प्रकृतिमनयथा दर्शयन् विश्वरूपम् ॥६॥ जिष्णो:-त्वं of Arjun Thou कृष्ण सूत: खलु O Krishna! Charioteer indeed समर-मुखे in the face of the battle बन्धु-घाते दयालुं in the relations' killing pitiful खिन्नं तं वीक्ष्य...

युद्धोद्योगेऽथ मन्त्रे मिलति सति वृत: फल्गुनेन त्वमेक: कौरव्ये दत्तसैन्य: करिपुरमगमो दूत्यकृत् पाण्डवार्थम् । भीष्मद्रोणादिमान्ये तव खलु वचने धिक्कृते कौरवेण व्यावृण्वन् विश्वरूपं मुनिसदसि पुरीं क्षोभयित्वागतोऽभू: ॥५॥ युद्ध-उद्योगे-अथ for the war preparations, then मन्त्रे मिलति सति strategies were being made वृत: फल्गुनेन त्वम्-एक: desired by Arjun Thou alone कौरव्ये दत्त-सैन्य: to Duryodhana gav...

त्वय्यायातेऽथ जाते किल कुरुसदसि द्यूतके संयताया: क्रन्दन्त्या याज्ञसेन्या: सकरुणमकृथाश्चेलमालामनन्ताम् । अन्नान्तप्राप्तशर्वांशजमुनिचकितद्रौपदीचिन्तितोऽथ प्राप्त: शाकान्नमश्नन् मुनिगणमकृथास्तृप्तिमन्तं वनान्ते ॥४॥ त्वयि-आयाते-अथ (when) Thou went back (to Dwaarika) जाते किल कुरुसदसि took place indeed (then) in the Kuru assembly द्यूतके संयताया: in the (fraudulent) game of dice was dragged क्रन्दन्त...

क्षिप्त्वा सौभं गदाचूर्णितमुदकनिधौ मङ्क्षु साल्वेऽपि चक्रे- णोत्कृत्ते दन्तवक्त्र: प्रसभमभिपतन्नभ्यमुञ्चद्गदां ते । कौमोदक्या हतोऽसावपि सुकृतनिधिश्चैद्यवत्प्रापदैक्यं सर्वेषामेष पूर्वं त्वयि धृतमनसां मोक्षणार्थोऽवतार: ॥३॥ क्षिप्त्वा सौभं throwing Saubha गदा-चूर्णितम्- by the mace smashed to powder उदकनिधौ मङ्क्षु in the ocean, immediately साल्वे-अपि-चक्रेण- (when) Saalva also by (Sudarshana discus...

तावत्त्वं रामशाली त्वरितमुपगत: खण्डितप्रायसैन्यं सौभेशं तं न्यरुन्धा: स च किल गदया शार्ङ्गमभ्रंशयत्ते । मायातातं व्यहिंसीदपि तव पुरतस्तत्त्वयापि क्षणार्धं नाज्ञायीत्याहुरेके तदिदमवमतं व्यास एव न्यषेधीत् ॥२॥ तावत्-त्वम् रामशाली then Thou with Balaraam त्वरितम्-उपगत: quickly reaching खण्डित-प्राय-सैन्यं almost destroying army सौभेशं तं न्यरुन्धा: the owner of Saubh, him, confronted स च किल गदया and...

साल्वो भैष्मीविवाहे यदुबलविजितश्चन्द्रचूडाद्विमानं विन्दन् सौभं स मायी त्वयि वसति कुरुंस्त्वत्पुरीमभ्यभाङ्क्षीत् । प्रद्युम्नस्तं निरुन्धन्निखिलयदुभटैर्न्यग्रहीदुग्रवीर्यं तस्यामात्यं द्युमन्तं व्यजनि च समर: सप्तविंशत्यहान्त: ॥१॥ साल्व: भैष्मी-विवाहे Saalva, in Rukmini's wedding यदु-बल-विजित:- by the Yaadava army conquered चन्द्रचूडात्-विमानं from Shankara the aerial car विन्दन् सौभं getting the S...

तदा हसितमुत्थितं द्रुपदनन्दनाभीमयो- रपाङ्गकलया विभो किमपि तावदुज्जृम्भयन् । धराभरनिराकृतौ सपदि नाम बीजं वपन् जनार्दन मरुत्पुरीनिलय पाहि मामामयात् ॥११॥ तदा हसितम्-उत्थितं then the laughter which arose द्रुपदनन्दना-भीमयो:- of Draupadi and Bheema अपाङ्ग-कलया by the corner of the eyes glancing विभो किमपि तावत- O Lord! A little then उज्जृम्भयन् encouraging दधरा-भर-निराकृतौ the earth's burden to remove...

तत: सुमहिते त्वया क्रतुवरे निरूढे जनो ययौ जयति धर्मजो जयति कृष्ण इत्यालपन्। खल: स तु सुयोधनो धुतमनास्सपत्नश्रिया मयार्पितसभामुखे स्थलजलभ्रमादभ्रमीत् ॥१०॥ तत: सुमहिते then the great त्वया क्रतुवरे by Thee the highest sacrifice निरूढे जन:-ययौ being completed, people went away जयति धर्मज: victory to Dharmaputra जयति कृष्ण victory to Krishna इति-आलपन् thus proclaiming खल: स तु wicked he indeed सुयोधन...

निवार्य निजपक्षगानभिमुखस्यविद्वेषिण- स्त्वमेव जहृषे शिरो दनुजदारिणा स्वारिणा । जनुस्त्रितयलब्धया सततचिन्तया शुद्धधी- स्त्वया स परमेकतामधृत योगिनां दुर्लभाम् ॥९॥ निवार्य निज-पक्षगान् deterring Thy allies अभिमुखस्य विद्वेषिण:- confronting the adversary त्वम्-एव जहृषे शिर: Thou alone cut off head दनुज-दारिणा स्व-अरिणा the Asura's cutting Thy discus जनु:-त्रितय-लब्धया in births three gaining सतत-चिन्त...

तत: सपदि चेदिपो मुनिनृपेषु तिष्ठत्स्वहो सभाजयति को जड: पशुपदुर्दुरूटं वटुम् । इति त्वयि स दुर्वचोविततिमुद्वमन्नासना- दुदापतदुदायुध: समपतन्नमुं पाण्डवा: ॥८॥ तत: सपदि चेदिप: then at once, the king of Chedi मुनि-नृपेषु the sages and kings तिष्ठत्सु-अहो being present, strangely सभा-जयति the assembly is honouring क: जड: which fool पशुप-दुर्दुरूटं वटुम् a cowherd corrupt boy इति त्वयि स thus to Thee he...

तत: सवनकर्मणि प्रवरमग्र्यपूजाविधिं विचार्य सहदेववागनुगत: स धर्मात्मज: । व्यधत्त भवते मुदा सदसि विश्वभूतात्मने तदा ससुरमानुषं भुवनमेव तृप्तिं दधौ ॥७॥ तत: सवन-कर्मणि then in the sacrificial rite प्रवरर्म्-अग्र्य-पूजा-विधिं the important person's worship system विचार्य foremost considering सहदेव-वाक्-अनुगत: Sahadeva's advice following स धर्मात्मज: that Dharmaputra Yudhishthira व्यधत्त भवते performed...

चक्रुषि युधिष्ठिरे तदनु राजसूयाध्वरं प्रसन्नभृतकीभवत्सकलराजकव्याकुलम् । त्वमप्ययि जगत्पते द्विजपदावनेजादिकं चकर्थ किमु कथ्यते नृपवरस्य भाग्योन्नति: ॥६॥ प्रचक्रुषि when performing युधिष्ठिरे Yudhishthira तदनु then राजसूय-अध्वरं the Raajasooya Yagna प्रसन्न-भृतकी-भवत्- happily as servants becoming all the kings सकल-राजक-व्याकुलम् all the kings व्यकुलम्-त्वम्-अपि- eagerly Thou also अयि जगत्पते O Thou...

अशान्तसमरोद्धतं बिटपपाटनासंज्ञया निपात्य जररस्सुतं पवनजेन निष्पाटितम् । विमुच्य नृपतीन् मुदा समनुगृह्य भक्तिं परां दिदेशिथ गतस्पृहानपि च धर्मगुप्त्यै भुव: ॥५॥ अशान्त्-समर-उद्धतं in the fierce fight (who had become) arrogant विटप-पाटना-संज्ञया twig splitting hinting at निपात्य जरस:-सुतं felling down Jaraa's son (Jaraasandh) पवनजेन निष्पाटितम् by Bheem was split up विमुच्य नृपतीन् releasing the king...

गिरिव्रजपुरं गतास्तदनु देव यूयं त्रयो ययाच समरोत्सवं द्विजमिषेण तं मागधम् । अपूर्णसुकृतं त्वमुं पवनजेन संग्रामयन् निरीक्ष्य सह जिष्णुना त्वमपि राजयुद्ध्वा स्थित: ॥४॥ गिरिव्रजपुरं to the city of Girivraja गता:-तदनु went then देव यूयं त्रय: O Lord Thou three ययाच समर-उत्सवं asked for a duel festival द्विज-मिषेण in a Braahmina's guise तं मागधं to that king of Magadha अपूर्ण-सुकृतं short of good deeds...

अशेषदयितायुते त्वयि समागते धर्मजो विजित्य सहजैर्महीं भवदपाङ्गसंवर्धितै: । श्रियं निरुपमां वहन्नहह भक्तदासायितं भवन्तमयि मागधे प्रहितवान् सभीमार्जुनम् ॥३॥ अशेष-दयिता-युते all the wives along with त्वयि समागते Thou having reached धर्मज: विजित्य Dharmaputra having conquered सहजै:-महीं with the brothers the earth भवत्-अपाङ्ग-संवर्धितै: by Thy gracious glances (who had) grown in strength श्रियं निरुपमा...

यियासुरभिमागधं तदनु नारदोदीरिता- द्युधिष्ठिरमखोद्यमादुभयकार्यपर्याकुल: । विरुद्धजयिनोऽध्वरादुभयसिद्धिरित्युद्धवे शशंसुषि निजै: समं पुरमियेथ यौधिष्ठिरीम् ॥२॥ यियासु:- desiring to attack अभिमागधं against the king of Magadha तदनु नारद-उदीरितात्- after that, by Naarada's saying युधिष्ठिर-मख-उद्यमात्- Yudhishthiraa's sacrifice preparations उभय-कार्य-पर्याकुल: both the jobs priority (thinking) विरुद्ध-ज...

ततो मगधभूभृता चिरनिरोधसंक्लेशितं शताष्टकयुतायुतद्वितयमीश भूमीभृताम् । अनाथशरणाय ते कमपि पूरुषं प्राहिणो- दयाचत स मागधक्षपणमेव किं भूयसा ॥१॥ तत: मगध-भूभृता then by the Magadh king चिर-निरोध-संक्लेशितं for long detained (and so) tormented शत-अष्टक-युत-अयुत-द्वितयम्- hundred eights along with ten thousand twice (20800) ईश O Lord! भूमीभृताम् of kings अनाथ-शरणाय ते for the helpless the only refuge, The...

व्यपगमसमये समेत्य राधां दृढमुपगूह्य निरीक्ष्य वीतखेदाम् । प्रमुदितहृदय: पुरं प्रयात: पवनपुरेश्वर पाहि मां गदेभ्य: ॥११॥ व्यपगम-समये at the departing time समेत्य राधाम् approaching Raadhaa दृढम्-उपगूह्य tightly embracing निरीक्ष्य वीत-खेदाम् seeing (her) free from sorrow प्रमुदित-हृदय: with a happy heart पुरम्-प्रयात: Thou went back (to Dwaarika) पवनपुरेश्वर O Lord of Guruvaayur! पाहि मां गदेभ्य: sa...

सुमहति यजने वितायमाने प्रमुदितमित्रजने सहैव गोपा: । यदुजनमहितास्त्रिमासमात्रं भवदनुषङ्गरसं पुरेव भेजु : ॥१०॥ सुमहति यजने during the very big sacrifice वितायमाने which was being performed प्रमुदित-मित्र-जने with the delighted friends सह-एव गोपा: also along with the gopas यदु-जन-महिता: by the Yaadavas honoured त्रि-मास-मात्रं for three months भवत्-अनुषङ्ग-रसं Thy company's pleasure पुरा-एव भेजु: lik...

मुनिवरनिवहैस्तवाथ पित्रा दुरितशमाय शुभानि पृच्छ्यमानै: । त्वयि सति किमिदं शुभान्तरै: रित्युरुहसितैरपि याजितस्तदाऽसौ ॥९॥ मुनि-वर-निवहै:- by the great sages groups तव-अथ पित्रा Thy then father दुरित-शमाय for son's atonement शुभानि auspicious rites पृच्छ्यमानै: were being asked त्वयि सति Thou being there किम्-इदम्-शुभ-अन्तरै:- what this auspicious rite others इति-उरु-हसितै:-अपि thus loudly laughing a...

सुखरसपरिमिश्रितो वियोग: किमपि पुराऽभवदुद्धवोपदेशै: । समभवदमुत: परं तु तासां परमसुखैक्यमयी भवद्विचिन्ता ॥८॥ सुख-रस-परिमिश्रित: with joy mixed वियोग: किम्-अपि separation somehow पुरा-अभवत्- formerly happened उद्धव-उपदेशै: by Uddhava's preachings समभवत्-अमुत: (but) happened by this परं तु तासाम् after (this) indeed to them परम्-सुख-ऐक्यमयी Supreme Blissful Union भवत्-विचिन्ता (with Thee by) Thy (mere...

अपगतविरहव्यथास्तदा ता रहसि विधाय ददाथ तत्त्वबोधम् । परमसुखचिदात्मकोऽहमात्मेत्युदयतु व: स्फुटमेव चेतसीति ॥७॥ अपगत-विरह-व्यथा:- (who were) free of the separation pangs तदा ता: then they (the gopikas) रहसि विधाय privately making ददाथ तत्त्व-बोधम् gave the knowledge of Reality परम-सुख-चित्- Supreme Bliss Consciousness आत्मक:-अहम्-आत्मा- Brahamana am I, the self इति-उदयतु व: thus may dawn in you स्फुटम...

रिपुजनकलहै: पुन: पुनर्मे समुपगतैरियती विलम्बनाऽभूत् । इति कृतपरिरम्भणेत्वयि द्राक् अतिविवशा खलु राधिका निलिल्ये ॥६॥ रिपु-जन-कलहै: enemies in conflict पुन: पुन:- again and again मे समुपगतै:- my, by happening इयती विलम्बना- so much delay अभूत् became इति कृत-परिरम्भणे- thus making embrace त्वयि द्राक् by Thee immediately अतिविवशा very overwhelmed खलु राधिका indeed Raadhika निलिल्ये became absorbed R...

सपदि च भवदीक्षणोत्सवेन प्रमुषितमानहृदां नितम्बिनीनाम् । अतिरसपरिमुक्तकञ्चुलीके परिचयहृद्यतरे कुचे न्यलैषी: ॥५॥ सपदि च and soon भवत्-ईक्षण-उत्सवेन Thee seeing celebration प्रमुषित-मान-हृदाम् wiped away the complaints from their hearts नितम्बिनीनाम् of the beautiful women अति-रस-परिमुक्त- intense love giving away कञ्चुलीके their bodices परिचय-हृद्यतरे in the familiar and very dear कुचे न्यलैषी: brea...

तदनु च भगवन् निरीक्ष्य गोपानतिकुतुकादुपगम्य मानयित्वा। चिरतरविरहातुराङ्गरेखा: पशुपवधू: सरसं त्वमन्वयासी: ॥४॥ तदनु च भगवन् and after that O Lord! निरीक्ष्य गोपान्- seeing the gopas अति-कुतुकात्- with great joy उपगम्य मानयित्वा approaching and honoring them चिरतर-विरह-आतुर- for very long separation (from Thee) suffering अङ्ग-रेखा: body frailed पशुप-वधू: the gopikas सरसं त्वम्-अन्वयासी: joyfully Thee...