Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

अज्ञात्वा ते महत्वं यदिह निगदितं विश्वनाथ क्षमेथा: स्तोत्रं चैतत्सहस्रोत्तरमधिकतरं त्वत्प्रसादाय भूयात् । द्वेधा नारायणीयं श्रुतिषु च जनुषा स्तुत्यतावर्णनेन स्फीतं लीलावतारैरिदमिह कुरुतामायुरारोग्यसौख्यम् ॥११॥ अज्ञात्वा ते महत्वं not knowing Thy greatness यत्-इह निगदितं what ever here is said विश्वनाथ क्षमेथा: O Lord of the Universe! Pardon me स्तोत्रम् च-एतत्- and this hymn सहस्र-उत्तरम्-अधिकतरं...

योगीन्द्राणां त्वदङ्गेष्वधिकसुमधुरं मुक्तिभाजां निवासो भक्तानां कामवर्षद्युतरुकिसलयं नाथ ते पादमूलम् । नित्यं चित्तस्थितं मे पवनपुरपते कृष्ण कारुण्यसिन्धो हृत्वा निश्शेषतापान् प्रदिशतु परमानन्दसन्दोहलक्ष्मीम् ॥१०॥ योगीन्द्राणां for the great yogis त्वत्-अङ्गेषु- among Thy body parts अधिक-सुमधुरं most beloved मुक्तिभाजां निवास: for the liberated ones, (they) are the residence भक्तानां काम-वर्ष- for...

मञ्जीरं मञ्जुनादैरिव पदभजनं श्रेय इत्यालपन्तं पादाग्रं भ्रान्तिमज्जत्प्रणतजनमनोमन्दरोद्धारकूर्मम् । उत्तुङ्गाताम्रराजन्नखरहिमकरज्योत्स्नया चाऽश्रितानां सन्तापध्वान्तहन्त्रीं ततिमनुकलये मङ्गलामङ्गुलीनाम् ॥९॥ मञ्जीरं मञ्जु-नादै:-इव the anklets, by their sweet sound, as if पद-भजनं श्रेय (Thy) feet worship is excellent इति-आलपन्तं thus saying पाद-अग्रं भ्रान्ति-मज्जत्- the forefeet, at the time of del...

ऊरू चारू तवोरू घनमसृणरुचौ चित्तचोरौ रमाया: विश्वक्षोभं विशङ्क्य ध्रुवमनिशमुभौ पीतचेलावृताङ्गौ । आनम्राणां पुरस्तान्न्यसनधृतसमस्तार्थपालीसमुद्ग- च्छायं जानुद्वयं च क्रमपृथुलमनोज्ञे च जङ्घे निषेवे ॥८॥ ऊरू चारू तव-ऊरू stout handsome Thy thighs घन-मसृण-रुचौ solid and soft and charming चित्त-चोरौ रमाया: stealing Ramaa's heart विश्व-क्षोभं विशङ्क्य the whole world excitement, fearing ध्रुवम्-अनिशम्-उभौ...

अङ्गे पञ्चाङ्गरागैरतिशयविकसत्सौरभाकृष्टलोकं लीनानेकत्रिलोकीविततिमपि कृशां बिभ्रतं मध्यवल्लीम् । शक्राश्मन्यस्ततप्तोज्ज्वलकनकनिभं पीतचेलं दधानं ध्यायामो दीप्तरश्मिस्फुटमणिरशनाकिङ्किणीमण्डितं त्वां ॥७॥ अङ्गे पञ्च-अङ्ग-रागै:- on Thy body, of five ingredients, the uguent अतिशय-विकसत्-सौरभ- very much spreading fragrance आकृष्ट-लोकं (and so) attracting the whole world लीन-अनेक-त्रिलोकी holding the whole...

उत्सर्पत्कौस्तुभश्रीततिभिररुणितं कोमलं कण्ठदेशं वक्ष: श्रीवत्सरम्यं तरलतरसमुद्दीप्रहारप्रतानम् । नानावर्णप्रसूनावलिकिसलयिनीं वन्यमालां विलोल- ल्लोलम्बां लम्बमानामुरसि तव तथा भावये रत्नमालाम् ॥६॥ उत्सर्पत्-कौस्तुभ- emitting (from the) Kaustubha श्री-ततिभि:-अरुणितं lustrous ray collection (by which) rendered red कोमलं कण्ठ-देशं delicate neck area वक्ष: श्रीवत्स-रम्यं chest with Shreevatsa mark beaut...

बाहुद्वन्द्वेन रत्नोज्ज्वलवलयभृता शोणपाणिप्रवाले- नोपात्तां वेणुनाली प्रसृतनखमयूखाङ्गुलीसङ्गशाराम् । कृत्वा वक्त्रारविन्दे सुमधुरविकसद्रागमुद्भाव्यमानै: शब्दब्रह्मामृतैस्त्वं शिशिरितभुवनै: सिञ्च मे कर्णवीथीम् ॥५॥ बाहु-द्वन्द्वेन by two hands रत्न-उज्ज्वल-वलय-भृता studded shining bangles wearing शोण-पाणि-प्रवालेन- red hands like corals उपात्तां वेणुनाली holding the flute प्रसृत-नख-मयूख- spreading f...

उत्तुङ्गोल्लासिनासं हरिमणिमुकुरप्रोल्लसद्गण्डपाली- व्यालोलत्कर्णपाशाञ्चितमकरमणीकुण्डलद्वन्द्वदीप्रम् । उन्मीलद्दन्तपङ्क्तिस्फुरदरुणतरच्छायबिम्बाधरान्त:- प्रीतिप्रस्यन्दिमन्दस्मितमधुरतरं वक्त्रमुद्भासतां मे ॥४॥ उत्तुङ्ग-उल्लासि-नासं high prominent beautiful nose हरि-मणि-मुकुर- emerald mirror प्रोल्लसत्-गण्ड-पाली- reflecting cheek area व्यालोलत्-कर्ण-पाश- dangling near the ears अञ्चित-मकर-मणी- marke...

हृद्यं पूर्णानुकम्पार्णवमृदुलहरीचञ्चलभ्रूविलासै- रानीलस्निग्धपक्ष्मावलिपरिलसितं नेत्रयुग्मं विभो ते । सान्द्रच्छायं विशालारुणकमलदलाकारमामुग्धतारं कारुण्यालोकलीलाशिशिरितभुवनं क्षिप्यतां मय्यनाथे ॥३॥ हृद्यं पूर्ण-अनुकम्पा- attractive, full of compassion's अर्णव-मृदु-लहरी- oceans' gentle waves चञ्चल-भ्रू-विलासै:- playful eyebrows tremulous play आनील-स्निग्ध-पक्ष्म- bluish glistening eyelashes आवलि-पर...

नीलाभं कुञ्चिताग्रं घनममलतरं संयतं चारुभङ्ग्या रत्नोत्तंसाभिरामं वलयितमुदयच्चन्द्रकै: पिञ्छजालै: । मन्दारस्रङ्निवीतं तव पृथुकबरीभारमालोकयेऽहं स्निग्धश्वेतोर्ध्वपुण्ड्रामपि च सुललितां फालबालेन्दुवीथीम् ॥२ नीलाभं कुञ्चिताग्रं dark and curly in front घनम्-अमलतरं thick and very clean संयतं चारु-भङ्ग्या held together in a beautiful manner रत्न-उत्तंस-अभिरामं bejewelled very beautifully वलयितम्-उदयत्-चन...

अग्रे पश्यामि तेजो निबिडतरकलायावलीलोभनीयं पीयूषाप्लावितोऽहं तदनु तदुदरे दिव्यकैशोरवेषम् । तारुण्यारम्भरम्यं परमसुखरसास्वादरोमाञ्चिताङ्गै- रावीतं नारदाद्यैर्विलसदुपनिषत्सुन्दरीमण्डलैश्च ॥१॥ अग्रे पश्यामि तेज: in front (of me) I see a radiance निबिडतर-कलाय- (like that of) very thick Kalaaya (blue lily) अवली-लोभनीयं array, charming पीयूष-आप्लावित:-अहं in the nectar bathed am I तत्-अनु तत्-उदरे then i...

अव्यक्तं ते स्वरूपं दुरधिगमतमं तत्तु शुद्धैकसत्त्वं व्यक्तं चाप्येतदेव स्फुटममृतरसाम्भोधिकल्लोलतुल्यम् । सर्वोत्कृष्टामभीष्टां तदिह गुणरसेनैव चित्तं हरन्तीं मूर्तिं ते संश्रयेऽहं पवनपुरपते पाहि मां कृष्ण रोगात् ॥१०॥ अव्यक्तं ते स्वरूपं non-manifested Thy nature (the Nirguna form) दुरधिगमतमं is very difficult to grasp तत्-तु शुद्ध-एक-सत्त्वं that also pure and Sattvic व्यक्तं च-अपि- graspable and a...

यत्तु त्रैलोक्यरूपं दधदपि च ततो निर्गतोऽनन्तशुद्ध- ज्ञानात्मा वर्तसे त्वं तव खलु महिमा सोऽपि तावान् किमन्यत् । स्तोकस्ते भाग एवाखिलभुवनतया दृश्यते त्र्यंशकल्पं भूयिष्ठं सान्द्रमोदात्मकमुपरि ततो भाति तस्मै नमस्ते ॥९॥ यत्-तु त्रैलोक्य-रूपं दधत्- because of, the three world's form, taking on अपि च तत: निर्गत:- and also from that transcending अनन्त-शुद्ध-ज्ञान-आत्मा Eternal Pure Knowledge Consciousnes...

मूर्ध्नामक्ष्णां पदानां वहसि खलु सहस्राणि सम्पूर्य विश्वं तत्प्रोत्क्रम्यापि तिष्ठन् परिमितविवरे भासि चित्तान्तरेऽपि । भूतं भव्यं च सर्वं परपुरुष भवान् किञ्च देहेन्द्रियादि- ष्वाविष्टोऽप्युद्गतत्वादमृतसुखरसं चानुभुङ्क्षे त्वमेव ॥८॥ मूर्ध्नाम्-अक्ष्णां of heads, of eyes पदानां वहसि खलु of feet, undertake indeed सहस्राणि thousands सम्पूर्य विश्वं filling the universe तत्-प्रोत्क्रम्य-अपि that transc...

हे लोका विष्णुरेतद्भुवनमजनयत्तन्न जानीथ यूयं युष्माकं ह्यन्तरस्थं किमपि तदपरं विद्यते विष्णुरूपम् । नीहारप्रख्यमायापरिवृतमनसो मोहिता नामरूपै: प्राणप्रीत्येकतृप्ताश्चरथ मखपरा हन्त नेच्छा मुकुन्दे ॥७॥ हे लोका O men! विष्णु:-एतत्-भुवनम्-अजनयत्- Vishnu this world created तत्-न जानीथ यूयं that do not know you all युष्माकं हि-अन्तरस्थं of you all inside resides किमपि तत्-परं another indescribable विद्यत...

आप: सृष्ट्यादिजन्या: प्रथममयि विभो गर्भदेशे दधुस्त्वां यत्र त्वय्येव जीवा जलशयन हरे सङ्गता ऐक्यमापन् । तस्याजस्य प्रभो ते विनिहितमभवत् पद्ममेकं हि नाभौ दिक्पत्रं यत् किलाहु: कनकधरणिभृत् कर्णिकं लोकरूपम् ॥६॥ आप: सृष्टि-आदि-जन्या: water, in the creations beginning was created प्रथमम्-अयि विभो at first, O Lord of the Universe! गर्भ-देशे दधु:-त्वां inside themselves held Thee यत्र त्वयि-एव जीवा: where...

नो जातो जायमानोऽपि च समधिगतस्त्वन्महिम्नोऽवसानं देव श्रेयांसि विद्वान् प्रतिमुहुरपि ते नाम शंसामि विष्णो । तं त्वां संस्तौमि नानाविधनुतिवचनैरस्य लोकत्रयस्या- प्यूर्ध्वं विभ्राजमाने विरचितवसतिं तत्र वैकुण्ठलोके ॥५॥ नो जात:-जायमान:-अपि च not,those born and also those being born now समधिगत:-त्वत्-महिम्न:- have understood Thy majesty (glory) अवसानं the limit (limitlessness) देव श्रेयांसि विद्वान् O Lo...

विष्णो: कर्माणि सम्पश्यत मनसि सदा यै: स धर्मानबध्नाद् यानीन्द्रस्यैष भृत्य: प्रियसख इव च व्यातनोत् क्षेमकारी । वीक्षन्ते योगसिद्धा: परपदमनिशं यस्य सम्यक्प्रकाशं विप्रेन्द्रा जागरूका: कृतबहुनुतयो यच्च निर्भासयन्ते ॥४॥ विष्णो: कर्माणि Mahaa Vishnu's deeds सम्पश्यत मनसि reflect on, in the mind सदा यै: स always, by which He धर्मान्-अबध्नात्- Dharma (righteousness) established यानि-इन्द्रस्य-एष which (...

हे स्तोतार: कवीन्द्रास्तमिह खलु यथा चेतयध्वे तथैव व्यक्तं वेदस्य सारं प्रणुवत जननोपात्तलीलाकथाभि: । जानन्तश्चास्य नामान्यखिलसुखकराणीति सङ्कीर्तयध्वं हे विष्णो कीर्तनाद्यैस्तव खलु महतस्तत्त्वबोधं भजेयम् ॥३॥ हे स्तोतार: कवीन्द्रा:- O you poet laudators तम्-इह खलु Him, here indeed यथा चेतयध्वे तथा-एव in which ever way you understand, in that way only व्यक्तं वेदस्य सारं प्रणुवत the clear essence of t...

आद्यायाशेषकर्त्रे प्रतिनिमिषनवीनाय भर्त्रे विभूते- र्भक्तात्मा विष्णवे य: प्रदिशति हविरादीनि यज्ञार्चनादौ । कृष्णाद्यं जन्म यो वा महदिह महतो वर्णयेत्सोऽयमेव प्रीत: पूर्णो यशोभिस्त्वरितमभिसरेत् प्राप्यमन्ते पदं ते ॥२॥ आद्याय-अशेष-कर्त्रे for the Eternal, (the one) who created everything प्रति-निमिष-नवीनाय (one who is) every moment new भर्त्रे विभूते:- (one who is) Lord of all majesties भक्तात्मा वि...

विष्णोर्वीर्याणि को वा कथयतु धरणे: कश्च रेणून्मिमीते यस्यैवाङ्घ्रित्रयेण त्रिजगदभिमितं मोदते पूर्णसम्पत् योसौ विश्वानि धत्ते प्रियमिह परमं धाम तस्याभियायां त्वद्भक्ता यत्र माद्यन्त्यमृतरसमरन्दस्य यत्र प्रवाह: ॥१॥ विष्णो:-वीर्याणि the glories of Vishnu क: वा कथयतु who can recount धरणे: क:-च रेणून्-मिमीते and of the earth, who, the sand particles, can count, यस्य-एव-अङ्घ्रि-त्रयेण by the three strid...

दुर्वारं द्वादशारं त्रिशतपरिमिलत्षष्टिपर्वाभिवीतं सम्भ्राम्यत् क्रूरवेगं क्षणमनु जगदाच्छिद्य सन्धावमानम् । चक्रं ते कालरूपं व्यथयतु न तु मां त्वत्पदैकावलम्बं विष्णो कारुण्यसिन्धो पवनपुरपते पाहि सर्वामयौघात् ॥११॥ दुर्वारं द्वादश-आरं irreversible, with twelve spokes (12 months) त्रिशत-परिमिलत्-षष्टि- with three hundred combined sixty पर्व-अभिवीतं limbs, (360 teeth or days) constituting सम्भ्राम्यत्...

सत्यं शुद्धं विबुद्धं जयति तव वपुर्नित्यमुक्तं निरीहं निर्द्वन्द्वं निर्विकारं निखिलगुणगणव्यञ्जनाधारभूतम् । निर्मूलं निर्मलं तन्निरवधिमहिमोल्लासि निर्लीनमन्त- र्निस्सङ्गानां मुनीनां निरुपमपरमानन्दसान्द्रप्रकाशम् ॥१०॥ सत्यं शुद्धं विबुद्धं eternal, pure, ever awake जयति तव वपु:- shines Thy form नित्य-मुक्तं निरीहं ever free, desireless निर्द्वन्द्वं निर्विकारं beyond opposites, changeless निखिल गुण...

त्रैलोक्यं भावयन्तं त्रिगुणमयमिदं त्र्यक्षरस्यैकवाच्यं त्रीशानामैक्यरूपं त्रिभिरपि निगमैर्गीयमानस्वरूपम् । तिस्रोवस्था विदन्तं त्रियुगजनिजुषं त्रिक्रमाक्रान्तविश्वं त्रैकाल्ये भेदहीनं त्रिभिरहमनिशं योगभेदैर्भजे त्वाम् ॥९॥ त्रैलोक्यं भावयन्तं the three worlds creating त्रिगुणमयम्-इदं comprising of three gunas, this त्र्यक्षरस्य-ऐकवाच्यं of the three letters one and only meaning त्रि-ईशानाम्-ऐक्यरूप...

यद्भीत्योदेति सूर्यो दहति च दहनो वाति वायुस्तथान्ये यद्भीता: पद्मजाद्या: पुनरुचितबलीनाहरन्तेऽनुकालम् । येनैवारोपिता: प्राङ्निजपदमपि ते च्यावितारश्च पश्चात् तस्मै विश्वं नियन्त्रे वयमपि भवते कृष्ण कुर्म: प्रणामम् ॥८॥ यत्-भीत्या-उदेति सूर्य: by whose fear rises the sun दहति च दहन: and burns fire वाति वायु:-तथा-अन्ये blows wind, and others यत्-भीता: पद्मज-आद्या: by fearing (whom) Brahmaa and others प...