Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

त्वयि दत्तहृदे तदैव देव्यै त्रिदशेन्द्रो मणिपीठिकां व्यतारीत् । सकलोपहृताभिषेचनीयै: ऋषयस्तां श्रुतिगीर्भिरभ्यषिञ्चन् ॥४॥ त्वयि दत्तहृदये having set her heart on Thee तदा-एव देव्यै then alone, by the goddess त्रिदशेन्द्र: Indra मणिपीठिकां a bejewelled throne व्यतारीत् gave सकल-उपहृत-अभिषेचनीयै: with the objects of consecration which were brought by all ऋषय:- the Rishis तां श्रुति-गीर्भि:-अभ्यषिञ्चन...

वरणस्रजमात्तभृङ्गनादां दधती सा कुचकुम्भमन्दयाना । पदशिञ्जितमञ्जुनूपुरा त्वां कलितव्रीलविलासमाससाद ॥६॥ वरण-स्रजम्- the wedding garland आत्त-भृङ्ग-नादाम् having humming bees on it दधती सा holding she (Lakshmi Devi) कुच-कुम्भ-मन्द-याना with a gait slowed by the weight of the pot like breasts पद-शिञ्जित-मञ्जु-नूपुरा with beautiful anklets making a pleasant sound त्वाम् (towards) Thee कलित-व्रील-विलासम...

अभिषेकजलानुपातिमुग्ध- त्वदपाङ्गैरवभूषिताङ्गवल्लीम् । मणिकुण्डलपीतचेलहार- प्रमुखैस्ताममरादयोऽन्वभूषन् ॥५॥ अभिषेक-जल-अनुपाति- with the holy waters pouring मुग्ध-त्वत्-अपाङ्गै:- followed by Thy enamoured side glances अवभूषिता-अङ्ग-वल्लीम् her creeper like body was adorned मणि-कुण्डल-पीत-चेल-हार-प्रमुखै:- (and with) gem studded earrings, yellow silk robe and necklaces ताम्-अमर-आदय:-अन्वभूषन् the gods...

जगदीश भवत्परा तदानीं कमनीया कमला बभूव देवी । अमलामवलोक्य यां विलोल: सकलोऽपि स्पृहयाम्बभूव लोक: ॥३॥ जगदीश O Lord of the Worlds! भवत्परा devoted to Thee तदानीं then कमनीया enchanting कमला बभूव देवी Lakshmi Devi emerged अमलाम्-अवलोक्य यां by seeing her pure form विलोल: सकल:-अपि fascinated everyone was स्पृहयाम्-बभूव लोक: and agitated with desire became the whole world O Lord of the worlds! Devoted to...

विमथत्सु सुरासुरेषु जाता सुरभिस्तामृषिषु न्यधास्त्रिधामन् । हयरत्नमभूदथेभरत्नं द्युतरुश्चाप्सरस: सुरेषु तानि ॥२॥ विमथत्सु सुर-असुरेषु as were churning, the Devas and Asuras जाता सुरभि:- was born (came out) Kaamadhenu (the divine cow) ताम्-ऋषिषु न्यधा:- to the rishis (Thou) gave her त्रिधामन् O Lord of the three worlds! हय-रत्नम्-अभूत्- the jewel of a horse (Uchchaishrava) emerged अथ-इभ-रत्नम् then...

गरलं तरलानलं पुरस्ता- ज्जलधेरुद्विजगाल कालकूटम् । अमरस्तुतिवादमोदनिघ्नो गिरिशस्तन्निपपौ भवत्प्रियार्थम् ॥१॥ गरलं poison तरल-अनलं as molten fire पुरस्तात्- first and foremost जलधे:- from the ocean उद्विजगाल emerged कालकूटम् (which was ) the Kaalkoota poison अमर-स्तुतिवाद्-मोदनिघ्न: pleased by the praises sung by the Devas गिरिश:- Shiva तत्-निपपौ drank that भवत्-प्रियार्थम् to please Thee First and...

Narayaneeyam Dasakam 27

उद्भ्राम्यद्बहुतिमिनक्रचक्रवाले तत्राब्धौ चिरमथितेऽपि निर्विकारे । एकस्त्वं करयुगकृष्टसर्पराज: संराजन् पवनपुरेश पाहि रोगात् ॥११॥ उद्भ्राम्यत् ejecting up बहु-तिमि-नक्र-चक्रवाले many fish crocodiles and other aquatic creatures तत्र-अब्धौ there (when) the ocean चिर-मथिते-अपि in spite being churned for long निर्विकारे remained unchanged एक:-त्वं Thou alone कर-युग-कृष्ट-सर्पराज: with (Thy) two hands p...

दैत्यौघे भुजगमुखानिलेन तप्ते तेनैव त्रिदशकुलेऽपि किञ्चिदार्ते । कारुण्यात्तव किल देव वारिवाहा: प्रावर्षन्नमरगणान्न दैत्यसङ्घान् ॥१०॥ दैत्यौघे (when) the group of Asuras भुजग-मुख-अनिलेन by the fire from the mouth of the serpent (the poisonous breath) तप्ते were scorched (tormented) तेन-एव by that even त्रिदशकुले-अपि the Devas also किञ्चित्-आर्ते were troubled a little कारुण्यात्-तव by Thy compassio...

उद्दामभ्रमणजवोन्नमद्गिरीन्द्र- न्यस्तैकस्थिरतरहस्तपङ्कजं त्वाम् । अभ्रान्ते विधिगिरिशादय: प्रमोदा- दुद्भ्रान्ता नुनुवुरुपात्तपुष्पवर्षा: ॥९॥ उद्दाम-भ्रमण-जव- by the powerful speed of the whirling उन्नमत्-गिरीन्द्र- the mountain having come up न्यस्त-एक-स्थिरतर-हस्त-पङ्कजम् placed one strong lotus hand firmly त्वाम् Thou अभ्रान्ते in the heavens विधि-गिरिश-आदय: Brahmaa Shiva and other gods प्रमोदात...

उन्मग्ने झटिति तदा धराधरेन्द्रे निर्मेथुर्दृढमिह सम्मदेन सर्वे । आविश्य द्वितयगणेऽपि सर्पराजे वैवश्यं परिशमयन्नवीवृधस्तान् ॥८॥ उन्मग्ने (the mountain) having come up झटिति तदा quickly then धराधरेन्द्रे the mountain, निर्मेथु:-दृढम्-इह they churned with great force, here सम्मदेन सर्वे (and) with enthusiasm all of them (the Asuras and the Devas) आविश्य (Thou) entering द्वितयगणे- into both the partie...

वज्रातिस्थिरतरकर्परेण विष्णो विस्तारात्परिगतलक्षयोजनेन । अम्भोधे: कुहरगतेन वर्ष्मणा त्वं निर्मग्नं क्षितिधरनाथमुन्निनेथ ॥७॥ वज्र-अति-स्थिर-कर्परेण with the back more hard than the thunderbolt विष्णो O All Pervading being! विस्तारात्- and in extent (width) परिगत-लक्ष-योजनेन exceeding a lakh of Yojanas अम्भोधे: कुहर-गतेन (the rod) which had sunk deep into the ocean वर्ष्मणा त्वं with such a body Tho...

क्षुब्धाद्रौ क्षुभितजलोदरे तदानीं दुग्धाब्धौ गुरुतरभारतो निमग्ने । देवेषु व्यथिततमेषु तत्प्रियैषी प्राणैषी: कमठतनुं कठोरपृष्ठाम् ॥६॥ क्षुब्ध-आद्रौ (when) the mountain (used as) a churning rod क्षुभित-जल-उदरे in the waters fully stirred तदानीं then दुग्ध-अब्धौ of the milk ocean गुरुतर-भारत: because of its (mountain's) heavy weight निमग्ने sank देवेषु व्यथिततमेषु the Devas becoming very worried तत्-...

आधाय द्रुतमथ वासुकिं वरत्रां पाथोधौ विनिहितसर्वबीजजाले । प्रारब्धे मथनविधौ सुरासुरैस्तै- र्व्याजात्त्वं भुजगमुखेऽकरोस्सुरारीन् ॥५॥ आधाय द्रुतम्-अथ placing quickly then वासुकिं वरत्रां Vaasuki (snake) (as the ) churning rope पाथोधौ in that milk ocean विनिहित-सर्व-बीज-जाले (in which) had been put all kinds of seeds and herbs प्रारब्धे मथन-विधौ having started the process of churning सुर्-असुरै:-तै:-...

सन्धानं कृतवति दानवै: सुरौघे मन्थानं नयति मदेन मन्दराद्रिम् । भ्रष्टेऽस्मिन् बदरमिवोद्वहन् खगेन्द्रे सद्यस्त्वं विनिहितवान् पय:पयोधौ ॥४॥ सन्धानं कृतवति having made peace दानवै: सुरौघे with the Asuras by the gods मन्थानं नयति when carrying the churning rod मदेन मन्दर-अद्रिम् with great pride, the Mandara mountain भ्रष्टे-अस्मिन् (when) it fell down बदरम्-इव-उद्वहन् as a berry picking it up खगेन्द्र...

ब्रह्माद्यै: स्तुतमहिमा चिरं तदानीं प्रादुष्षन् वरद पुर: परेण धाम्ना । हे देवा दितिजकुलैर्विधाय सन्धिं पीयूषं परिमथतेति पर्यशास्त्वम् ॥३॥ ब्रह्मा-आद्यै: by Brahmaa and other gods स्तुत-महिमा चिरं being sung Thy excellences for long तदानीं at that time प्रादुष्षन् appearing वरद O Bestower of Boons! पुर: in front (of them) परेण धाम्ना with supreme glory (commanded) हे देवा O Gods! दितिज-कुलै:- with...

शापेन प्रथितजरेऽथ निर्जरेन्द्रे देवेष्वप्यसुरजितेषु निष्प्रभेषु । शर्वाद्या: कमलजमेत्य सर्वदेवा निर्वाणप्रभव समं भवन्तमापु: ॥२॥ शापेन प्रथित-जरे-अथ due to the curse Indra became aged, then निर्जर-इन्द्रे Indra, who was ageless देवेषु-अपि-असुर-जितेषु when the Devas also were defeated by the Asuras निष्प्रभेषु (and so) had lost their glory शर्व-आद्या: beginning with Shiva कमलजम्-एत्य approaching Bra...

दर्वासास्सुरवनिताप्तदिव्यमाल्यं शक्राय स्वयमुपदाय तत्र भूय: । नागेन्द्रप्रतिमृदिते शशाप शक्रं का क्षान्तिस्त्वदितरदेवतांशजानाम् ॥१॥ दुर्वासा:- the sage Durvaasaa सुर-वनिता-आप्त-दिव्य-माल्यं from heavenly nymphs had obtained a divine garland शुक्राय स्वयम्-उपदाय तत्र भूय: to Indra,having personally given it there then नागेन्द्र-प्रतिमृदिते by Indra's elephant it being trampled शशाप शक्रं cursed Ind...

Narayaneeyam Whole Dasakam

एतद्वृत्तं त्वां च मां च प्रगे यो गायेत्सोऽयं भूयसे श्रेयसे स्यात् । इत्युक्त्वैनं तेन सार्धं गतस्त्वं धिष्ण्यं विष्णो पाहि वातालयेश ॥१०॥ एतत्-वृत्तं this incident त्वां च मां च to you and to me प्रगे य: गायेत् at dawn, he who sings स:-अयं भूयसे श्रेयसे स्यात् he will attain the greatest good -i.e., liberation इति-उक्त्वा-एनं saying thus to him तेन सार्धं गत:-त्वं धिष्ण्यं with him Thou went away...

हस्तीन्द्रं तं हस्तपद्मेन धृत्वा चक्रेण त्वं नक्रवर्यं व्यदारी: । गन्धर्वेऽस्मिन् मुक्तशापे स हस्ती त्वत्सारूप्यं प्राप्य देदीप्यते स्म ॥९॥ हस्ती-इन्द्रं तं that elephant king हस्त-पद्मेन धृत्वा with Thy lotus hands catching hold of चक्रेण त्वं नक्रवर्यं व्यदारी: with the discus,Thou, the great crocodile, tore asunder गन्धर्वे-अस्मिन् मुक्त-शापे (when) the Gandarva was released from the curse स हस...

श्रुत्वा स्तोत्रं निर्गुणस्थं समस्तं ब्रह्मेशाद्यैर्नाहमित्यप्रयाते । सर्वात्मा त्वं भूरिकारुण्यवेगात् तार्क्ष्यारूढ: प्रेक्षितोऽभू: पुरस्तात् ॥८॥ श्रुत्वा स्तोत्रं hearing the hymn निर्गुणस्थं समस्तं to the attributeless Aatman relating fully ब्रह्म-ईश-आद्यै: by Brahmaa Shiva and others (deciding) न-अहम्-इति-अप्रयाते (this) is not for me, and so not responding सर्व-आत्मा त्वं who are the soul of...

आर्तिव्यक्तप्राक्तनज्ञानभक्ति: शुण्डोत्क्षिप्तै: पुण्डरीकै: समर्चन् । पूर्वाभ्यस्तं निर्विशेषात्मनिष्ठं स्तोत्रं श्रेष्ठं सोऽन्वगादीत् परात्मन् ॥७॥ आर्ति-व्यक्त- under the stress of suffering, unfolded प्राक्तन-ज्ञान-भक्ति: the knowledge and devotion which he attained in previous life शुण्ड-उत्क्षिप्तै: plucked with his trunk पुण्डरीकै: समर्चन् with white lotus flowers he worshipped Thee पूर्व-अभ्...

त्वत्सेवाया वैभवात् दुर्निरोधं युध्यन्तं तं वत्सराणां सहस्रम् । प्राप्ते काले त्वत्पदैकाग्र्यसिध्यै नक्राक्रान्तं हस्तिवर्यं व्यधास्त्वम् ॥६॥ त्वत्-सेवाया: वैभवात् by Thy worship's glory दुर्निरोधं युध्यन्तं तं continuously fighting him (who was) वत्सराणां सहस्रम् for a thousand years प्राप्ते काले when the time had come (for his redemption) त्वत्-पद-एकाग्र्य-सिध्यै to Thy feet for attaining one-p...

हूहूस्तावद्देवलस्यापि शापात् ग्राहीभूतस्तज्जले बर्तमान: । जग्राहैनं हस्तिनं पाददेशे शान्त्यर्थं हि श्रान्तिदोऽसि स्वकानाम् ॥५॥ हूहू:-तावत्- then Huhu (the Gandarva) देवलस्य-अपि शापात् by sage Devala's curse, also ग्राहीभूत:- a crocodile having become तत्-जले वर्तमान: in the waters of the same ( lake) living जग्राह-एनं हस्तिनम् (he) caught this elephant पाद्-देशे by the leg शान्ति-अर्थं हि for the...