Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

कस्को नु कौतस्कुत एष विस्मयो विशङ्कटं यच्छकटं विपाटितम् । न कारणं किञ्चिदिहेति ते स्थिता: स्वनासिकादत्तकरास्त्वदीक्षका: ॥५॥ क:-क: नु कौत:-कुत: what! What, indeed how? Where? (did it happen) एष विस्मय: विशङ्कटम् this is a wonder, this huge यत्-शकटम् विपाटितम् that (this) cart is shattered to pieces न कारणम् no reason किञ्चित्-इह-इति at all is here, thus ते स्थिता: they stood स्व-नासिका-दत्त-करा:- o...

शिशोरहो किं किमभूदिति द्रुतं प्रधाव्य नन्द: पशुपाश्च भूसुरा: । भवन्तमालोक्य यशोदया धृतं समाश्वसन्नश्रुजलार्द्रलोचना: ॥४॥ शिशो:-अहो to the child, Alas! किं किम्-अभूत्- what! What has happened इति द्रुतं प्रधाव्य thus (saying),swiftly running नन्द: पशुपा:-च Nanda Gopa, the cowherds भूसुरा: भवन्तम्-आलोक्य and the Braahmins, Thee seeing यशोदया धृतं (who was) by Yashoda held समाश्वसन्- felt relieved अश...

ततस्तदाकर्णनसम्भ्रमश्रमप्रकम्पिवक्षोजभरा व्रजाङ्गना: । भवन्तमन्तर्ददृशुस्समन्ततो विनिष्पतद्दारुणदारुमध्यगम् ॥३॥ तत:-तत्-आकर्णन- then that hearing सम्भ्रम-श्रम- (with) the fear and the effort प्रकम्पि-वक्षोज-भरा: heaving with the heavy breasts व्रजाङ्गना: the Gopikas भवन्तम्-अन्त:-ददृशु:- Thee saw amongst सम्न्तत: विनिष्पतत्- all around strewn दारुण-दारु-मध्यगम् big pieces of wood, in the midst lyi...

ततो भवत्त्राणनियुक्तबालकप्रभीतिसङ्क्रन्दनसङ्कुलारवै: । विमिश्रमश्रावि भवत्समीपत: परिस्फुटद्दारुचटच्चटारव: ॥२॥ तत: भवत्- then, for Thy त्राण-नियुक्त- to protect appointed बालक-प्रभीति- the boys सङ्क्रन्दन- fearfully crying सङ्कुला-रवै: the confused voices विमिश्रम्-अश्रावि which were mingled (with) , were heard भवत्-समीपत: from near Thee परिस्फुटत्-दारु- cracking and breaking of wood चटत्-चटा-रव: w...

कदापि जन्मर्क्षदिने तव प्रभो निमन्त्रितज्ञातिवधूमहीसुरा । महानसस्त्वां सविधे निधाय सा महानसादौ ववृते व्रजेश्वरी ॥१॥ कदापि जन्म-ऋक्ष-दिने once, on the birth star day तव प्रभो of Thee, O Lord! निमन्त्रित- having invited ज्ञाति-वधू-महीसुरा: relatives, their wives and Braahmins महा-अनस:-त्वां सविधे a big cart, Thee near it निधाय सा placing, she (Yashodaa) महान-सादौ in the kitchen ववृते व्रजेश्वरी got...

निपाययन्ती स्तनमङ्कगं त्वां विलोकयन्ती वदनं हसन्ती । दशां यशोदा कतमां न भेजे स तादृश: पाहि हरे गदान्माम् ॥१०॥ निपाययन्ती स्तनम्- feeding the breasts अङ्कगं त्वाम् to who were in the lap, Thee विलोकयन्ती वदनम् admiring the face हसन्ती (and) smiling दशां यशोदा कतमां states (of joy), Yashodaa, what all न भेजे did not attain स तादृश: पाहि That (Thee) who are such, save हरे गदान्-माम् O Lord Hari! Me f...

भवद्वपु:स्पर्शनकौतुकेन करात्करं गोपवधूजनेन । नीतस्त्वमाताम्रसरोजमालाव्यालम्बिलोलम्बतुलामलासी: ॥९॥ भवत्-वपु:- Thy body स्पर्शन-कौतुकेन in the eagerness to touch करात्-करं from hand to hand गोप-वधू-जनेन by the Gopika women नीत:-त्वम्- were taken Thou आताम्र-सरोज-माला- very red lotus garland व्यालम्बि-लोलम्ब- (as though on it) moving about, a beetle तुलाम्-अलासी: resemblance Thou took on They passed...

अहो कुमारो मयि दत्तदृष्टि: स्मितं कृतं मां प्रति वत्सकेन । एह्येहि मामित्युपसार्य पाणी त्वयीश किं किं न कृतं वधूभि: ॥८॥ अहो कुमार: O! the boy मयि दत्त-दृष्टि: at me looked स्मितं कृतं मां प्रति smile was made in my direction वत्सकेन by the child एहि-एहि माम्-इति come come to me, thus उपसार्य पाणी stretching out the hands त्वयि-ईश towards Thee O Lord! किं किं न कृतं वधूभि: what all was not done by...

गृहेषु ते कोमलरूपहासमिथ:कथासङ्कुलिता: कमन्य: । वृत्तेषु कृत्येषु भवन्निरीक्षासमागता: प्रत्यहमत्यनन्दन् ॥७॥ गृहेषु in (their) house ते कोमल-रूप-हास- Thy delicate form and smile मिथ:-कथा-सङ्कुलिता: mutually narrated, gathering together कमन्य: the beautiful (Gopikas) वृत्तेषु कृत्येषु having completed their daily chores भवत्-निरीक्षा-समागता: to watch Thee, assembled प्रति-अहन्-अति-अनन्दन् every day,...

दिनेदिनेऽथ प्रतिवृद्धलक्ष्मीरक्षीणमाङ्गल्यशतो व्रजोऽयम् । भवन्निवासादयि वासुदेव प्रमोदसान्द्र: परितो विरेजे ॥६॥ दिने-दिने-अथ day by day then प्रति-वृद्ध-लक्ष्मी:- increasing in prosperity अक्षीण-माङ्गल्य-शत: (and) undiminished in numerous auspiciousness व्रज:-अयम् Gokul this भवत्-निवासात्- by Thy living there अयि वासुदेव O Vaasudeva! प्रमोद-सान्द्र: full of happiness परित: विरेजे every where shone...

चित्रं पिशाच्या न हत: कुमार: चित्रं पुरैवाकथि शौरिणेदम् । इति प्रशंसन् किल गोपलोको भवन्मुखालोकरसे न्यमाङ्क्षीत् ॥५॥ चित्रं पिशाच्या what a wonder, by the demoness न हत: कुमार: was not killed the boy चित्रं पुरा-एव- what a wonder earlier itself अकथि शौरिणा-इदम् it was said by Shauri (Vasudeva), this इति प्रशंसन् thus praising किल गोपलोक: the cowherd people भवत्-मुख-आलोक-रसे in the joy of looking at...

मदङ्गसङ्गस्य फलं न दूरे क्षणेन तावत् भवतामपि स्यात् । इत्युल्लपन् वल्लवतल्लजेभ्य: त्वं पूतनामातनुथा: सुगन्धिम् ॥४॥ मत्-अङ्ग-सङ्गस्य of my body's contact फलं न दूरे the fruit is not far क्षणेन तावत् in no time then भवताम्-अपि स्यात् to you also will be (given) इति-उल्लपन् thus saying (declaring) वल्लव-तल्लजेभ्य: to the higher ones of the cow-herds त्वम् Thou पूतनाम्-अतनुथा: on Pootanaa conferred सु...

त्वत्पीतपूतस्तनतच्छरीरात् समुच्चलन्नुच्चतरो हि धूम: । शङ्कामधादागरव: किमेष किं चान्दनो गौल्गुलवोऽथवेति ॥३॥ त्वत्-पीत-पूत-स्तन- by Thee sucked, the purified breasts, from (them) तत्-शरीरात् समुच्चलन्- (from that body) rising up profusely उच्चतर: हि धूम: high up indeed the smoke शङ्काम्-अधात्- (made) doubt to arise अगरव: किम्-एष (smell) of agaru is this, किम् चान्दन: (or) is it sandalwood गौल्गुलव:-...

निशम्य गोपीवचनादुदन्तं सर्वेऽपि गोपा भयविस्मयान्धा: । त्वत्पातितं घोरपिशाचदेहं देहुर्विदूरेऽथ कुठारकृत्तम् ॥२॥ निशम्य गोपी-वचनात् hearing, by the words of the Gopikas उदन्तम् the news (story of Pootanaa) सर्वे-अपि गोपा: all the Gopas भय-विस्मय-अन्धा: by fear and wonder dumbfounded त्वत्-पातितम् felled by Thee घोर-पिशाच-देहम् the terrible monster's (Pootanaa's) body देहु:-विदूरे-अथ burnt far away,...

व्रजेश्वरै: शौरिवचो निशम्य समाव्रजन्नध्वनि भीतचेता: । निष्पिष्टनिश्शेषतरुं निरीक्ष्य कञ्चित्पदार्थं शरणं गतस्वाम् ॥१॥ व्रजेश्वर: the chieftain of Vraja (Nanda Gopa) शौरि-वच: निशम्य the words of Vasudeva having heard समाव्रजन्-अध्वनि returning on the way भीत-चेता: in utter fear (seeing) निष्पिष्ट-निश्शेष-तरुम् crushed all the trees निरीक्ष्य किञ्चित्-पदार्थम् seeing (by) some indescribable object श...

भुवनमङ्गलनामभिरेव ते युवतिभिर्बहुधा कृतरक्षण: । त्वमयि वातनिकेतननाथ मामगदयन् कुरु तावकसेवकम् ॥१०॥ भुवन-मङ्गल- O Thou who confers auspiciousness on the world! नामभि:-एव ते by Thy name alone युवतिभि:-बहुधा by the young women, in various ways कृतरक्षण: त्वम्-अयि Thou were protected, O Thou! वातनिकेतननाथ Lord of Guruvaayur! माम्-अगदयन् making me devoid of ailments कुरु तावक-सेवकम् make me Thy devotee...

भयदघोषणभीषणविग्रहश्रवणदर्शनमोहितवल्लवे । व्रजपदे तदुर:स्थलखेलनं ननु भवन्तमगृह्णत गोपिका: ।।९॥ भयद-घोषण- the terrifying sound भीषण-विग्रह- and the frightful form श्रवण-दर्शन- hearing and seeing मोहित-वल्लवे (which) stunned the gopas व्रजपदे and (the whole of) Gokul तत्-उदर:-स्थल- on her chest खेलनं ननु playing indeed भवन्तम्-अगृह्णत Thee picked up गोपिका: the Gopis The whole of Gokul stood stunned...

असुभिरेव समं धयति त्वयि स्तनमसौ स्तनितोपमनिस्वना । निरपतद्भयदायि निजं वपु: प्रतिगता प्रविसार्य भुजावुभौ ॥८॥ असुभि:-एव समम् her life breath along with धयति त्वयि स्तनम्- sucking (when) Thou were the breast असौ स्तनित-उपम-निस्वना this Pootanaa, with thunder like noise निरपतत्- fell down भयदायि निजं वपु: ferocious her own body प्रतिगता reverting to प्रविसार्य भुजौ-उभौ out stretching both the hands Th...

समधिरुह्य तदङ्कमशङ्कितस्त्वमथ बालकलोपनरोषित: । महदिवाम्रफलं कुचमण्डलं प्रतिचुचूषिथ दुर्विषदूषितम् ॥७॥ समधिरुह्य तत्-अङ्कम्- climbing in her lap अशङ्कित:-त्वम्-अथ unhesitatingly Thou then बालक-लोपन-रोषित: by the children' killing angered महत्-इव-आम्र-फलम् huge, as if it were a mango fruit कुच-मण्डलं प्रति-चुचूषिथ the breast, sucked well दुर्विष-दूषितम् with strong poison smeared Thou who were anger...

ललितभावविलासहृतात्मभिर्युवतिभि: प्रतिरोद्धुमपारिता । स्तनमसौ भवनान्तनिषेदुषी प्रददुषी भवते कपटात्मने ॥५॥ ललित-भाव-विलास- by her charming appearance and graceful movements हृत-आत्मभि:-युवतिभि: with captivated minds, the young women प्रतिरोद्धुम्-अपारिता to deter (stop) not being able स्तनम्-असौ her breasts this (Pootanaa) भवन-अन्त-निषेदुषी inside the house sitting प्रददुषी भवते gave (her breasts) t...

सपदि सा हृतबालकचेतना निशिचरान्वयजा किल पूतना । व्रजवधूष्विह केयमिति क्षणं विमृशतीषु भवन्तमुपाददे ॥५॥ सपदि सा quickly she हृत-बालक-चेतना who had taken the children' lives निशिचर-अन्वय-जा of demon clan born किल पूतना indeed Pootanaa व्रज-वधूषु-इह among the Vraja women here का-इयम्-इति who is this, thus क्षणं विमृशतीषु for a moment wondering भवन्तम्-उपाददे Thee lifted up (in her arms) Quickly she, Po...

अवसरे खलु तत्र च काचन व्रजपदे मधुराकृतिरङ्गना । तरलषट्पदलालितकुन्तला कपटपोतक ते निकटं गता ॥४॥ अवसरे खलु तत्र च at that time, indeed, and there काचन व्रजपदे some (female) in Gokula मधुर-आकृति:-अङ्गना beautiful looking woman तरल-षट्पद- (with) hovering bees लालित-कुन्तला around (her) locks of hair (due to the sweet smell) कपट-पोतक (O Thou) in the guise of a child! ते निकटं गता went near Thee Just the...

इह च सन्त्यनिमित्तशतानि ते कटकसीम्नि ततो लघु गम्यताम् । इति च तद्वचसा व्रजनायको भवदपायभिया द्रुतमाययौ ॥३॥ इह च सन्ति- and here there are अनिमित्त-शतानि bad omens in hundreds ते कटक-सीम्नि at your residence तत: लघु गम्यताम् therefore soon (you) should go इति च तत्-वचसा and thus, by his (Vaudeva's) words व्रजनायक: the cowherd chieftain (Nandagopa) भवत्-अपाय-भिया to Thee danger apprehending द्रुतम्-आ...

अयि सखे तव बालकजन्म मां सुखयतेऽद्य निजात्मजजन्मवत् । इति भवत्पितृतां व्रजनायके समधिरोप्य शशंस तमादरात् ॥२॥ अयि सखे O friend! तव बालक जन्म to you a son's birth मां-सुखयते-अद्य gives me pleasure now निज-आत्मज-जन्मवत् my own son's birth like इति भवत्-पितृतां thus Thy fatherhood व्रजनायके समधिरोप्य to the cowherd chief, (he cleverly) attributed शशंस तम्-आदरात् and praised him with affection "O Friend!...

तदनु नन्दममन्दशुभास्पदं नृपपुरीं करदानकृते गतम्। समवलोक्य जगाद भवत्पिता विदितकंससहायजनोद्यम: ॥१॥ तदनु नन्दम्- after that to Nanda अमन्द-शुभ-आस्पदम् (who is) of non dimmed virtues the abode नृप-पुरीम् to the king's city कर-दान-कृते गतम् to pay his tributes (taxes), who had gone समवलोक्य seeing (meeting) जगाद भवत्-पिता said (to Nanda), Thy father (Vasudeva) विदित-कंस- who knew of Kansa's सहायजन-उद्य...