Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

वत्सानवीक्ष्य विवशे पशुपोत्करे ता- नानेतुकाम इव धातृमतानुवर्ती । त्वं सामिभुक्तकबलो गतवांस्तदानीं भुक्तांस्तिरोऽधित सरोजभव: कुमारान् ॥२॥ वत्सान्-अनवीक्ष्य the calves not seeing विवशे पशुप-उत्करे worried, when the group of gopa boys were तान्-आनेतुकाम इव them trying to bring back as though धातृ-मत-अनुवर्ती (but in reality) Brahmaa's intention following त्वं सामिभुक्त-कबल: Thou having a half eaten b...

अन्यावतारनिकरेष्वनिरीक्षितं ते भूमातिरेकमभिवीक्ष्य तदाघमोक्षे । ब्रह्मा परीक्षितुमना: स परोक्षभावं निन्येऽथ वत्सकगणान् प्रवितत्य मायाम् ॥१॥ अन्य-अवतार-निकरेषु- in the other lot of incarnations अनिरीक्षितं ते not having seen Thy भूमातिरेकम्-अभिवीक्ष्य divine majesties (now) seeing तदा-अघ-मोक्षे then (that) in Aghaasura's salvation ब्रह्मा परीक्षितु-मना: Brahmaa to test (Thee) deciding स परोक्षभावं...

सुखाशनं त्विह तव गोपमण्डले मखाशनात् प्रियमिव देवमण्डले । इति स्तुतस्त्रिदशवरैर्जगत्पते मरुत्पुरीनिलय गदात् प्रपाहि माम् ॥१०॥ सुख-अशनम् तु -इह the happy meal indeed here तव गोप-मण्डले to Thee amidst the Gopas मख-अशनात् than the offerings of the sacrifices प्रियम्-इव is more pleasing देव-मण्डले amidst the gods इति स्तुत:-त्रिदशवरै:- thus praised by the great gods जगत्पते O Lord of the universe! मरुत...

विषाणिकामपि मुरलीं नितम्बके निवेशयन् कबलधर: कराम्बुजे । प्रहासयन् कलवचनै: कुमारकान् बुभोजिथ त्रिदशगणैर्मुदा नुत: ॥९॥ विषाणिकाम्-अपि the horn and also मुरलीं नितम्बके the flute, in the waist band निवेशयन् tucking कबलधर: कराम्बुजे a ball of rice holding in the lotus like hand प्रहासयन् making (them) laugh कलवचनै: by humorous talks कुमारकान् बुभोजिथ the boys, (Thou) ate त्रिदशगणै: by the gods मुदा नु...

सविस्मयै: कमलभवादिभि: सुरै- रनुद्रुतस्तदनु गत: कुमारकै: । दिने पुनस्तरुणदशामुपेयुषि स्वकैर्भवानतनुत भोजनोत्सवम् ॥८॥ सविस्मयै: wonderstruck कमलभव-आदिभि: Brahamaa and other सुरै:-अनुद्रुत: gods (watching and) following (Thee) तदनु गत: after that (Thou) went कुमारकै: दिने पुन:- with the Gopa boys (when) the day again तरुण-दशाम्-उपेयुषि youthful state attained (it became noon) स्वकै: भवान्- with (Thy)...

क्षणं दिवि त्वदुपगमार्थमास्थितं महासुरप्रभवमहो महो महत् । विनिर्गते त्वयि तु निलीनमञ्जसा नभ:स्थले ननृतुरथो जगु: सुरा: ॥७॥ क्षणं दिवि for an instant, in the sky त्वत्-उपगम-अर्थम्-आस्थितं Thy emergence awaiting महा-असुर-प्रभवम्- from the great Asura emerging अहो मह: महत् Oh! A brilliance great विनिर्गते त्वयि तु came out as Thou निलीनम्-अञ्जसा merged immediately (into Thee only) नभ:-स्थले in the ski...

गलोदरे विपुलितवर्ष्मणा त्वया महोरगे लुठति निरुद्धमारुते । द्रुतं भवान् विदलितकण्ठमण्डलो विमोचयन् पशुपपशून् विनिर्ययौ ॥६॥ गल-उदरे in the throat's cavity विपुलित-वर्ष्मणा with (Thy) increased body त्वया by Thee महोरगे लुठति (when) the python was wreathing निरुद्ध-मारुते because of the obstruction of the breath द्रुतं भवान् quickly Thou विदलित-कण्ठ-मण्डल: tearing asunder the neck portion विमोचयन् पशु...

प्रमादत: प्रविशति पन्नगोदरं क्वथत्तनौ पशुपकुले सवात्सके । विदन्निदं त्वमपि विवेशिथ प्रभो सुहृज्जनं विशरणमाशु रक्षितुम् ॥५॥ प्रमादत: प्रविशति by mistake, had entered पन्नग-उदरं the snake's belly क्वथत्-तनौ (they) felt heat on their bodies पशुपकुले सवात्सके the Gopa boys along with the calves विदन्-इदम् त्वम्-अपि knowing this, Thou also विवेशिथ प्रभो entered O Lord! सुहृत्-जनं the friend folk विशरणम...

महाचलप्रतिमतनोर्गुहानिभ- प्रसारितप्रथितमुखस्य कानने । मुखोदरं विहरणकौतुकाद्गता: कुमारका: किमपि विदूरगे त्वयि ॥४॥ महाचल-प्रतिम-तनो:- with a mountain like body गुहा-निभ-प्रसारित- cave like spread out प्रथित-मुखस्य extended mouth कानने in the forest मुख-उदरं in the mouth cavity विहरण-कौतुकात्- to explore in eagerness गता: कुमारका: entered the lads किम्-अपि (when) somewhat विदूरगे त्वयि ahead had gone...

प्रचारयत्यविरलशाद्वले तले पशून् विभो भवति समं कुमारकै: । अघासुरो न्यरुणदघाय वर्तनी भयानक: सपदि शयानकाकृति: ॥३॥ प्रचारयति- grazing अविरल-शाद्वले तले on the thick grass land पशून् विभो the cattle, O Lord! भवति समं कुमारकै: Thee with the lads अघासुर: न्यरुणत्- Aghaasura blocked अघाय वर्तनी for an evil deed the path भयानक: सपदि most terrifying, suddenly शयानक-आकृति: in a python form Thou and the lads...

विनिर्यतस्तव चरणाम्बुजद्वया- दुदञ्चितं त्रिभुवनपावनं रज: । महर्षय: पुलकधरै: कलेबरै- रुदूहिरे धृतभवदीक्षणोत्सवा: ॥२॥ विनिर्यत: तव Thy having set out चरण-अम्बुज-द्वयात्- from Thy two lotus like feet उदञ्चितं risen up त्रिभुवन-पावनं रज: (that which) sanctifies the three worlds, dust महर्षय: पुलकधरै: the great sages with horripilation कलेबरै:-उदूहिरे on their bodies received धृत-भवत्-ईक्षण- holding Th...

कदाचन व्रजशिशुभि: समं भवान् वनाशने विहितमति: प्रगेतराम् । समावृतो बहुतरवत्समण्डलै: सतेमनैर्निरगमदीश जेमनै: ॥१॥ कदाचन once व्रजशिशुभि: समं along with the children of Gokul भवान् वन-अशने Thou, eating in the woods (picnic) विहित-मति: making up the mind प्रगेतराम् समावृत: early in the morning surrounded by बहुतर-वत्स-मण्डलै: many herds of calves सतेमनै:-निरगमत्- with eatables set out ईश जेमनै: O Lord!...

ललितमुरलीनादं दूरान्निशम्य वधूजनै- स्त्वरितमुपगम्यारादारूढमोदमुदीक्षित: । जनितजननीनन्दानन्द: समीरणमन्दिर- प्रथितवसते शौरे दूरीकुरुष्व ममामयान् ॥१०॥ ललित-मुरली-नादं the sweet sound of the flute दूरात्-निशम्य from far hearing वधूजनै:- by the Gopikas त्वरितम्-उपगम्य-आरात्- hastily approaching near आरूढ-मोदम्-उदीक्षित: in extreme joy (they) saw (Thee) जनित-जननी-नन्द-आनन्द: causing joy to (Thy) mother...

सपदि सहजां सन्द्रष्टुं वा मृतां खलु पूतना- मनुजमघमप्यग्रे गत्वा प्रतीक्षितुमेव वा । शमननिलयं याते तस्मिन् बके सुमनोगणे किरति सुमनोवृन्दं वृन्दावनात् गृहमैयथा: ॥९॥ सपदि सहजां hastily, (his) sister सन्द्रष्टुं वा मृतां to see or the dead खलु पूतनाम्- indeed Pootanaa अनुजम्-अघम्-अपि- (Or) the younger brother Agha also अग्रे गत्वा ahead going प्रतीक्षितुम्-एव वा or awaiting him only शमन-निलयं to the a...

पिबति सलिलं गोपव्राते भवन्तमभिद्रुत: स किल निगिलन्नग्निप्रख्यं पुनर्द्रुतमुद्वमन् । दलयितुमगात्त्रोट्या: कोट्या तदाऽऽशु भवान् विभो खलजनभिदाचुञ्चुश्चञ्चू प्रगृह्य ददार तम् ॥८॥ पिबति सलिलं drinking the water (when) गोपव्राते the cowherd boys were, भवन्तम्-अभिद्रुत: towards Thee charging स किल निगिलन्- he indeed swallowing Thee अग्नि-प्रख्यम् fire-like (Thee) पुन:-द्रुतम्-उद्वमन् again hastily spitti...

क्वचन दिवसे भूयो भूयस्तरे परुषातपे तपनतनयापाथ: पातुं गता भवदादय: । चलितगरुतं प्रेक्षामासुर्बकं खलु विस्म्रृतं क्षितिधरगरुच्छेदे कैलासशैलमिवापरम् ॥७॥ क्वचन दिवसे on another day भूय: भूयस्तरे again, again very much परुष-आतपे (when) it was very hot तपन-तनया-पाथ: the sun daughter's waters (waters of Yamunaa) पातुं गता to drink went भवत्-आदय: Thou and others चलित-गरुतम् moving very quickly (the wings)...

सुरभिलतमा मूर्धन्यूर्ध्वं कुत: कुसुमावली निपतति तवेत्युक्तो बालै: सहेलमुदैरय: । झटिति दनुजक्षेपेणोर्ध्वं गतस्तरुमण्डलात् कुसुमनिकर: सोऽयं नूनं समेति शनैरिति ॥६॥ सुरभिलतमा most fragrant मूर्धनि-ऊर्ध्वं on top of (Thy) head कुत: कुसुमावली from where cluster of flowers निपतति तव- is falling (on) Thy (head) इति-उक्त: बालै: thus was said by the children सहेलम्-उदैरय: jokingly (Thou) said झटिति suddenly...

निपतति महादैत्ये जात्या दुरात्मनि तत्क्षणं निपतनजवक्षुण्णक्षोणीरुहक्षतकानने । दिवि परिमिलत् वृन्दा वृन्दारका: कुसुमोत्करै: शिरसि भवतो हर्षाद्वर्षन्ति नाम तदा हरे ॥५॥ निपतति महा-दैत्ये (when) killed was the mighty Asura जात्या दुरात्मनि (who) by birth was evil minded तत्-क्षणम् then at that time निपतन-जव- (because of) the falling force क्षुण्ण-क्षोणी:- by breaking of the top of उह-क्षत-कानने the tr...

रभसविलसत्पुच्छं विच्छायतोऽस्य विलोकयन् किमपि वलितस्कन्धं रन्ध्रप्रतीक्षमुदीक्षितम् । तमथ चरणे बिभ्रद्विभ्रामयन् मुहुरुच्चकै: कुहचन महावृक्षे चिक्षेपिथ क्षतजीवितम् ॥४॥ रभस-विलसत्-पुच्छं with force wagging the tail विच्छायत:- while walking अस्य विलोकयन् his (calf's) gaze किम्-अपि वलित-स्कन्धं with somewhat turning his neck रन्ध्र-प्रतीक्षम्-उदीक्षितम् for a loop hole waiting to see तम्-अथ चरणे him,...

विलसदुलपे कान्तारान्ते समीरणशीतले विपुलयमुनातीरे गोवर्धनाचलमूर्धसु । ललितमुरलीनाद: सञ्चारयन् खलु वात्सकं क्वचन दिवसे दैत्यं वत्साकृतिं त्वमुदैक्षथा: ॥३॥ विलसत्-उलपे in the lavish grass meadows कान्तार-अन्ते at the forests' end समीरण-शीतले with cool breeze (blowing) विपुल-यमुना-तीरे on the vast banks of Yamunaa गोवर्धन-अचल-मूर्धसु on the Govardhana mountain peaks ललित-मुरली-नाद: with the gentle flu...

विहितजगतीरक्षं लक्ष्मीकराम्बुजलालितं ददति चरणद्वन्द्वं वृन्दावने त्वयि पावने । किमिव न बभौ सम्पत्सम्पूरितं तरुवल्लरी- सलिलधरणीगोत्रक्षेत्रादिकं कमलापते ॥२॥ विहित-जगती-रक्षं infused with the protection of the world लक्ष्मी-कर-अम्बुज-लालितं by Laxmi's lotus like hands caressed ददति चरण-द्वन्द्वम् (when Thou) places (Thy) two feet वृन्दावने त्वयि पावने in Vrindaavana, by Thee, in the holy (Vrindaavan...

तरलमधुकृत् वृन्दे वृन्दावनेऽथ मनोहरे पशुपशिशुभि: साकं वत्सानुपालनलोलुप: । हलधरसखो देव श्रीमन् विचेरिथ धारयन् गवलमुरलीवेत्रं नेत्राभिरामतनुद्युति: ॥१॥ तरल-मधुकृत्-वृन्दे with fleeting honey bee swarms वृन्दावने-अथ in Vrindaavana, then मनोहरे the beautiful one पशुप-शिशुभि: साकं with the cowherd boys वत्स-अनुपालन-लोलुप: in tending the calves engrossed हलधर-सख: accompanied by Haladhara देव श्रीमन् O L...

तथाविधेऽस्मिन् विपिने पशव्ये समुत्सुको वत्सगणप्रचारे । चरन् सरामोऽथ कुमारकैस्त्वं समीरगेहाधिप पाहि रोगात् ॥१०॥ तथा-विधे- in that kind of अस्मिन् विपिने this forest पशव्ये suited for the cattle समुत्सुक: very excited वत्सगण-प्रचारे in the calves's tending चरन्-सराम:-अथ moving about with Balaraama, then कुमारकै:-त्वं and with the young boys, Thou समीरगेहाधिप O Lord of Guruvaayur! पाहि रोगात् protect...

समं ततो गोपकुमारकैस्त्वं समन्ततो यत्र वनान्तमागा: । ततस्ततस्तां कुटिलामपश्य: कलिन्दजां रागवतीमिवैकाम् ॥९॥ समं तत: with, then, गोपकुमारकै:- the Gopa boys त्वं समन्तत: यत्र Thou all around where ever वनान्तम्-आगा: to the end of the forest went तत:-तत:- there, there ताम् कुटिलाम्- her winding अपश्य: कलिन्दजाम् Thou saw the river Yamunaa रागवतीम्-इव-ऐकाम् love-lorn like, in solitude Then with the Gopa...

मयूरकेकाशतलोभनीयं मयूखमालाशबलं मणीनाम् । विरिञ्चलोकस्पृशमुच्चशृङ्गैर्गिरिं च गोवर्धनमैक्षथास्त्वम् ॥८॥ मयूर-केका-शत- with the peacocks' many calls लोभनीयं (which was) resonant मयूख-माला-शबलम् by the rays of light's multi colored radiance मणीनाम् of the gems विरिञ्च-लोक- Brahma's abode स्पृशम्-उच्च-शृङ्गै: as though touching with its high peaks गिरिम् च गोवर्धनम्- and such a mountain Govardhana ऐक्...