Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

वेणुरन्ध्रतरलाङ्गुलीदलं तालसञ्चलितपादपल्लवम् । तत् स्थितं तव परोक्षमप्यहो संविचिन्त्य मुमुहुर्व्रजाङ्गना: ॥६॥ वेणु-रन्ध्र- (on) the stops of the flute तरल-अङ्गुली-दलं moving of the tender finger (tips) ताल-सञ्चलित- to keep time tapping पाद-पल्लवम् the tender feet तत् स्थितं तव that pose of Thee परोक्षम्-अपि- not directly seen, even though अहो what a wonder संविचिन्त्य thinking about again and agai...

मारबाणधुतखेचरीकुलं निर्विकारपशुपक्षिमण्डलम् । द्रावणं च दृषदामपि प्रभो तावकं व्यजनि वेणुकूजितम् ॥५॥ मार-बाण-धुत- by Cupid's arrows shaken खेचरी-कुलं the celestial damsels निर्विकार- motionless, पशु-पक्षि-मण्डलम् animals and birds multitudes द्रावणं च melting and दृषदाम्-अपि stones even प्रभो तावकं O Lord! Thy व्यजनि was born वेणु-कूजितम् flute music O Lord! The music born out of Thy flute shook th...

काननान्तमितवान् भवानपि स्निग्धपादपतले मनोरमे । व्यत्ययाकलितपादमास्थित: प्रत्यपूरयत वेणुनालिकाम् ॥४॥ कानन-अन्तम्- into the forest इतवान् भवान्-अपि having gone, Thou also स्निग्ध-पादप-तले under the cool tree मनोरमे (which was also) beautiful व्यत्यय-आकलित- by crossing placed पादम्-आस्थित: legs standing प्रत्यपूरयत kept filling वेणुनालिकाम् the flute pipe Having gone to the forest, Thou would stand c...

निर्गते भवति दत्तदृष्टयस्त्वद्गतेन मनसा मृगेक्षणा: । वेणुनादमुपकर्ण्य दूरतस्त्वद्विलासकथयाऽभिरेमिरे ॥३॥ निर्गते भवति (when) Thou had set out दत्त-दृष्टय:- with fixed gaze (on Thee) त्वत्-गतेन Thou unto मनसा with (such) minds मृगेक्षणा: the gazelle-eyed (women) वेणु-नादम्- the flute sound उपकर्ण्य दूरत:- hearing from far त्वत्- Thy विलास-कथया- sportive activities (narrating) अभिरेमिरे experienced g...

मन्मथोन्मथितमानसा: क्रमात्त्वद्विलोकनरतास्ततस्तत: । गोपिकास्तव न सेहिरे हरे काननोपगतिमप्यहर्मुखे ॥२॥ मन्मथ-उन्मथित- (by) Cupid churned मानसा: क्रमात्- minds, by and by त्वत्-विलोकन-रता:- Thee to see eager तत:-तत: again and again गोपिका:- the Gopikaas तव Thy न सेहिरे did not bear हरे O Lord कानन-उपगतिम्- the proceeding to the forest अपि-अह:-मुखे also at the beginning of the day O Lord! The minds of...

त्वद्वपुर्नवकलायकोमलं प्रेमदोहनमशेषमोहनम् । ब्रह्म तत्त्वपरचिन्मुदात्मकं वीक्ष्य सम्मुमुहुरन्वहं स्त्रिय: ॥१॥ त्वत्-वपु:- Thy form नव-कलाय-कोमलं fresh Kalaaya flower like soft प्रेम-दोहनम्- evoking love अशेष-मोहनम् (and) to everyone charming ब्रह्म तत्त्व- Brahman in essence परचित्-मुद्-आत्मकं Supreme Consciousness, Bliss personifying वीक्ष्य सम्मुमुहु:- seeing, were captivated अन्वहं स्त्रिय: day...

अथ शरदमुपेतां तां भवद्भक्तचेतो- विमलसलिलपूरां मानयन् काननेषु । तृणममलवनान्ते चारु सञ्चारयन् गा: पवनपुरपते त्वं देहि मे देहसौख्यम् ॥१०॥ अथ शरदम्-उपेतां then spring season approaching तां भवत्-भक्त-चेत:- that (season) (like) Thy devotees' mind विमल-सलिल-पूरां with pure water full मानयन् काननेषु enjoying in the forests तृणम्-अमल-वनान्ते grass in the pleasant forest चारु सञ्चारयन् गा: happily grazing...

कुहरतलनिविष्टं त्वां गरिष्ठं गिरीन्द्र: शिखिकुलनवकेकाकाकुभि: स्तोत्रकारी । स्फुटकुटजकदम्बस्तोमपुष्पाञ्जलिं च प्रविदधदनुभेजे देव गोवर्धनोऽसौ ॥९॥ कुहरतल-निविष्टं in the caves residing त्वां गरिष्ठं to Thee, the highly honoured गिरीन्द्र: the mountain शिखि-कुल- the peacocks' नव-केका- pleasant cooings काकुभि: स्तोत्रकारी as hymns praising स्फुट-कुटज-कदम्ब- blooming Kutaja and Kadamba स्तोम-पुष्पाञ्जलि...

तदनु जलदजालैस्त्वद्वपुस्तुल्यभाभि- र्विकसदमलविद्युत्पीतवासोविलासै: । सकलभुवनभाजां हर्षदां वर्षवेलां क्षितिधरकुहरेषु स्वैरवासी व्यनैषी: ॥८॥ तदनु जलद-जालै:- then with the cloud clusters त्वत्-वपु:- Thy body तुल्य-भाभि:- like splendorous विकसत्-अमल- shining pure विद्युत्-पीतवास:- lightening (like Thy) yellow garment विलासै: beautifully सकल-भुवन-भाजां (to) all the world's inhabitants हर्षदां वर्षवेलां...

त्वयि विमुखमिवोच्चैस्तापभारं वहन्तं तव भजनवदन्त: पङ्कमुच्छोषयन्तम् । तव भुजवदुदञ्चद्भूरितेज:प्रवाहं तपसमयमनैषीर्यामुनेषु स्थलेषु ॥७॥ त्वयि विमुखम्- (when) unto Thee, (one is) indifferent इव-उच्चै:- like that, very intense तापभारं वहन्तम् the weight of heat, carrying तव भजन-वदन्त: Thy praises speaking (worshipping) पङ्कम्- the mud/slush उच्छोषयन्तम् drying up तव भुज-वत्- Thy two arms like उदञ्चत्-...

जय जय तव माया केयमीशेति तेषां नुतिभिरुदितहासो बद्धनानाविलास: । पुनरपि विपिनान्ते प्राचर: पाटलादि- प्रसवनिकरमात्रग्राह्यघर्मानुभावे ॥६॥ जय जय hail hail तव माया Thy mysterious ways का-इयम् what is it ईश- O Lord इति तेषां thus by them (the cowherds) नुतिभि:-उदितहास: being praised, smilingly बद्ध-नाना-विलास: in various ways sporting पुन:-अपि again also विपिन-अन्ते in the forest's end प्राचर: पाटलादि-...

अलमलमतिभीत्या सर्वतो मीलयध्वं दृशमिति तव वाचा मीलिताक्षेषु तेषु । क्व नु दवदहनोऽसौ कुत्र मुञ्जाटवी सा सपदि ववृतिरे ते हन्त भाण्डीरदेशे ॥५॥ अलम्-अलम्- enough enough अति-भीत्या of so much fright सर्वत: मीलयध्वं all of you close दृशम्-इति the eyes, thus तव वाचा by Thy words मीलित-अक्षेषु (when they) had closed the eyes तेषु क्व नु when they, where indeed (was) दव-दहन:-असौ forest fire that कुत्र मुञ्ज...

सकलहरिति दीप्ते घोरभाङ्कारभीमे शिखिनि विहतमार्गा अर्धदग्धा इवार्ता: । अहह भुवनबन्धो पाहि पाहीति सर्वे शरणमुपगतास्त्वां तापहर्तारमेकम् ॥४॥ सकल-हरिति दीप्ते (when) all the directions were blazing घोर-भाङ्कार-भीमे (with) terrific roars frightening शिखिनि the fire विहत-मार्गा obstructed the ways अर्ध-दग्धा: half burnt इव-आर्ता: like tormented अहह भुवनबन्धो O Friend of all! पाहि पाहि-इति save, save us,...

तदनु सह सहायैर्दूरमन्विष्य शौरे गलितसरणिमुञ्जारण्यसञ्जातखेदम् । पशुकुलमभिवीक्ष्य क्षिप्रमानेतुमारा- त्त्वयि गतवति ही ही सर्वतोऽग्निर्जजृम्भे ॥३॥ तदनु सह सहायै:- then with Thy helpers दूरम्-अन्विष्य till far searching शौरे O Krishna गलित-सरणि- loosing the way मुञ्ज-अरण्य- (reaching) the Munja forest सञात-खेदम् overcome by exhaustion पशुकुलम्-अभिवीक्ष्य the cattle seeing क्षिप्रम्-आनेतुम्- quickly t...

अनधिगतनिदाघक्रौर्यवृन्दावनान्तात् बहिरिदमुपयाता: काननं धेनवस्ता: । तव विरहविषण्णा ऊष्मलग्रीष्मताप- प्रसरविसरदम्भस्याकुला: स्तम्भमापु: ॥२॥ अनधिगत (which was) not felt निदाघ-क्रौर्यं- the summer heat cruel (intensity) वृन्दावन-अन्तात् at Vrindaavana's outer end बहि:-इदम्-उपयाता: outside this (who had) reached काननं धेनव:-ता: the forest, those cows तव विरह-विषण्णा (by) Thy separation tormented ऊष्मल-...

त्वयि विहरणलोले बालजालै: प्रलम्ब- प्रमथनसविलम्बे धेनव: स्वैरचारा: । तृणकुतुकनिविष्टा दूरदूरं चरन्त्य: किमपि विपिनमैषीकाख्यमीषांबभूवु: ॥१॥ त्वयि विहरण-लोले (when) Thou (were) engaged in playing बाल-जालै: with the boys' group प्रलम्ब-प्रमथन- in the Pralambaasura killing सविलम्बे (and) were delayed धेनव: स्वैर-चारा: the cows of their own will तृण-कुतुक-निविष्टा eager to eat grass दूर-दूरं चरन्त्य: fa...

आलम्बो भुवनानां प्रालम्बं निधनमेवमारचयन् । कालं विहाय सद्यो लोलम्बरुचे हरे हरे: क्लेशान् ॥११॥ आलम्ब: भुवनानां the support of the worlds प्रालम्बं निधनम्- Pralambaasura's killing एवम्-आरचयन् carrying out कालं विहाय without delay सद्य: quickly लोलम्बरुचे a black bee like splendorous हरे O Hari हरे: eradicate क्लेशान् my sufferings O Hari! Thou who has the splendour of a black bee, who are the suppor...

हत्वा दानववीरं प्राप्तं बलमालिलिङ्गिथ प्रेम्णा । तावन्मिलतोर्युवयो: शिरसि कृता पुष्पवृष्टिरमरगणै: ॥१०॥ हत्वा दानव-वीरं killing the clever Asura प्राप्तं बलम्- returned Balaraam आलिलिङ्गिथ (Thou) embraced प्रेम्णा तावत- lovingly, at that time मिलतो:-युवयो: when Thou two were meeting शिरसि कृता on Thy heads was done पुष्पवृष्टि:- flower showering अमर-गणै: by the gods/ devas Balaraama returned after...

उच्चतया दैत्यतनोस्त्वन्मुखमालोक्य दूरतो राम: । विगतभयो दृढमुष्ट्या भृशदुष्टं सपदि पिष्टवानेनम् ॥९॥ उच्चतया दैत्य-तनो:- because of the height of the Asura's body त्वत्-मुखम्- Thy face आलोक्य seeing दूरत: राम: from a distance, Balaraam विगत-भय: overcoming the fear दृढ-मुष्ट्या by a fierce fist भृश-दुष्टम् सपदि the extremely wicked (him), quickly पिष्ट्वान् एनम् crushed him The Asura's height was gre...

त्वद्दूरं गमयन्तं तं दृष्ट्वा हलिनि विहितगरिमभरे । दैत्य: स्वरूपमागाद्यद्रूपात् स हि बलोऽपि चकितोऽभूत् ॥८॥ त्वत्-दूरं गमयन्तम् from Thee far going तं दृष्ट्वा हलिनि seeing him when Balaraama विहित-गरिम-भरे took on increased weight दैत्य: स्वरूपम्- the demon to his own form आगात्-यत्-रूपात् went to by which form स हि बल:-अपि he indeed Balaraama also चकित:-अभूत् wonderstruck became Balaraama saw tha...

एवं बहुषु विभूमन् बालेषु वहत्सु वाह्यमानेषु । रामविजित: प्रलम्बो जहार तं दूरतो भवद्भीत्या ॥७॥ एवं बहुषु thus in many विभूमन् O Infinite One! बालेषु वहत्सु when the children were carrying वाह्यमानेषु and were being carried राम-विजित: by Balaraama defeated प्रलम्ब: जहार तं Pralamba (the demon), took him दूरत: भवत्-भीत्या far away for Thy fear Thus the many cowherd boys were carrying and were being c...

कल्पितविजेतृवहने समरे परयूथगं स्वदयिततरम् । श्रीदामानमधत्था: पराजितो भक्तदासतां प्रथयन् ॥६॥ कल्पित- as per rules (arranged) विजेतृ-वहने the victorious be carried समरे परयूथगं in the fight, by one of the other team स्वदयिततरम् very dear to Thee श्रीदामानम्- Shridaamaa अधत्था: पराजित: Thou carried, (Thou) being defeated भक्त-दासतां (Thou) as a servant of Thy devotees प्रथयन् establishing /demonstrat...

गोपान् विभज्य तन्वन् सङ्घं बलभद्रकं भवत्कमपि । त्वद्बलभीरुं दैत्यं त्वद्बलगतमन्वमन्यथा भगवन् ॥५॥ गोपान् विभज्य the cowherd boys dividing तन्वन् सङ्घं into two teams बलभद्रकं of Balaraama भवत्कम्-अपि and of Thee also त्वत्-बल-भीरुं Thy strength afraid of दैत्यं the demon त्वद्-बल-गतम्- in Thy team joining अन्वमन्यथा (Thou) agreed भगवन् O Lord! O Lord! Thou divided the cowherd boys into two teams le...

जानन्नप्यविजानन्निव तेन समं निबद्धसौहार्द: । वटनिकटे पटुपशुपव्याबद्धं द्वन्द्वयुद्धमारब्धा: ॥४॥ जानन्-अपि knowing though अविजानन्-इव not knowing as though तेन समं with him निबद्ध-सौहार्द: cultivating friendship वट-निकटे near the banyan tree पटु-पशुप- by skilled cowherd boys व्याबद्धं formed द्वन्द्व-युद्धम्- wrestling आरब्धा: started (Thee) In spite of knowing fully well of his intention, seemingl...

तावत्तावकनिधनस्पृहयालुर्गोपमूर्तिरदयालु: । दैत्य: प्रलम्बनामा प्रलम्बबाहुं भवन्तमापेदे ॥३॥ तावत्- then तावक-निधन- Thy death स्पृहयालु:-गोपमूर्ति: desiring, in the disguise of a Gopa अदयालु: दैत्य: a pitiless demon प्रलम्ब-नामा Pralamba named प्रलम्ब-बाहुं भवन्तम्- the long armed Thee आपेदे approached Then, the pitiless demon, approached Thee in the disguise of a Gopa, desiring to kill Thee, who ar...