Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

निरूप्य दोषं निजमङ्गनाजने विलोक्य भक्तिं च पुनर्विचारिभि: प्रबुद्धतत्त्वैस्त्वमभिष्टुतो द्विजै- र्मरुत्पुराधीश निरुन्धि मे गदान् ॥१०॥ निरूप्य realising दोषं निजम्- mistake (their) own अङ्गनाजने (and) in the women folk विलोक्य भक्तिं seeing devotion च पुन:- and again विचारिभि: by the thinking ones प्रबुद्ध-तत्त्वै:- who had understood the reality त्वम्-अभिष्टुत: Thou were praised द्विजै:- by the Br...

आदाय भोज्यान्यनुगृह्य ता: पुन- स्त्वदङ्गसङ्गस्पृहयोज्झतीर्गृहम् । विलोक्य यज्ञाय विसर्जयन्निमा- श्चकर्थ भर्तृनपि तास्वगर्हणान् ॥९॥ आदाय भोज्यानि- taking food offerings अनुगृह्य ता: blessing them (the women) पुन: again त्वत्-अङ्ग- Thy physical सङ्ग-स्पृहया- contact desiring उज्झती: गृहम् (and so) abandoning the house विलोक्य यज्ञाय seeing, for the rituals विसर्जयन्- sending back इमा:-चकर्थ these wo...

तदा च काचित्त्वदुपागमोद्यता गृहीतहस्ता दयितेन यज्वना । तदैव सञ्चिन्त्य भवन्तमञ्जसा विवेश कैवल्यमहो कृतिन्यसौ ॥८॥ तदा च काचित्- and then one of them त्वत्-उपागम- Thee coming near to उद्यता गृहीत-हस्ता eager, caught by the hand दयितेन यज्वना by (her) husband (who was) a ritualistic Braahmin तदा-एव then only सञ्चिन्त्य meditated deeply भवन्तम्-अञ्जसा on Thee, easily विवेश कैवल्यम्- entered oneness (w...

विलोलपिञ्छं चिकुरे कपोलयो: समुल्लसत्कुण्डलमार्द्रमीक्षिते । निधाय बाहुं सुहृदंससीमनि स्थितं भवन्तं समलोकयन्त ता: ॥७॥ विलोल-पिञ्छं quivering peacock feather चिकुरे कपोलयो: in the hair, on the two cheeks समुल्लसत्- glowing कुण्डलम्- earrings आर्द्रम्-ईक्षिते kindly glance निधाय बाहुं placing hand सुहृत्-अंस-सीमनि on friend's shoulder स्थितं भवन्तं standing (thus) Thee समलोकयन्त ता: joyfully saw they...

गृहीतनाम्नि त्वयि सम्भ्रमाकुला- श्चतुर्विधं भोज्यरसं प्रगृह्य ता: । चिरंधृतत्वत्प्रविलोकनाग्रहा: स्वकैर्निरुद्धा अपि तूर्णमाययु: ॥६॥ गृहीत-नाम्नि त्वयि (when) Thy name was taken सम्भ्रम-आकुला:- in great excitement (and) who were eager (to see Thee) चतुर्विधं भोज्य-रसं four types of food प्रगृह्य-ता: taking they चिरं-धृत-त्वत्- for long holding Thy प्रविलोकन-आग्रहा: sight's desire स्वकै:-निरुद्धा:...

निवेदयध्वं गृहिणीजनाय मां दिशेयुरन्नं करुणाकुला इमा: । इति स्मितार्द्रं भवतेरिता गता- स्ते दारका दारजनं ययाचिरे ॥५॥ निवेदयध्वं announce गृहिणीजनाय to the housewives माम् me दिशेयु:-अन्नं will give food करुणाकुला:-इमा: compassion driven these (women) इति स्मित-आर्द्रम् thus smiling softly भवता-ईरिता: by Thee being said गता:-ते दारका: went they (those) boys दारजनं ययाचिरे the wives requested Thou to...

अनादरात् खिन्नधियो हि बालका: । समाययुर्युक्तमिदं हि यज्वसु । चिरादभक्ता: खलु ते महीसुरा: कथं हि भक्तं त्वयि तै: समर्प्यते ॥४॥ अनादरात् ignored खिन्नधिय: sad at heart हि बालका: indeed the boys समाययु:- came back युक्तम्-इदं हि befitting this (behaviour) indeed यज्वसु for ritualists चिरात्-अभक्ता: for long being undevoted खलु ते महीसुरा: indeed they the Braahmins कथं हि how indeed भक्तं त्वयि food t...

गतेष्वथो तेष्वभिधाय तेऽभिधां कुमारकेष्वोदनयाचिषु प्रभो । श्रुतिस्थिरा अप्यभिनिन्युरश्रुतिं न किञ्चिदूचुश्च महीसुरोत्तमा: ॥३॥ गतेषु-अथ: तेषु- they had gone ,then they अभिधाय mentioning ते-अभिधां Thy name कुमारकेषु- the boys ओदन-याचिषु for food had asked प्रभो O Lord! श्रुति-स्थिरा अपि- (they) in Srutis firmly established even (though) अभिनिन्यु:-अश्रुतिं took to not hearing न किञ्चित्- anything ऊचु...

ततो निरीक्ष्याशरणे वनान्तरे किशोरलोकं क्षुधितं तृषाकुलम् । अदूरतो यज्ञपरान् द्विजान् प्रति व्यसर्जयो दीदिवियाचनाय तान् ॥२॥ तत: निरीक्ष्य- then seeing अशरणे वनान्तरे without shelter, inside the forest किशोर-लोकं the boys क्षुधितं तृषा-आकुलं hungry (and) with thirst tormented अदूरत: not very far away यज्ञपरान् performing yagya द्विजान् प्रति Braahmins towards व्यसर्जय: sent दीदिवि-याचनाय boiled rice...

ततश्च वृन्दावनतोऽतिदूरतो वनं गतस्त्वं खलु गोपगोकुलै: । हृदन्तरे भक्ततरद्विजाङ्गना- कदम्बकानुग्रहणाग्रहं वहन् ॥१॥ तत:-च and then वृन्दावनत:- from Vrindaavana अतिदूरत: far away वनं गत:-त्वं (when) to the forest went Thou खलु गोप-गोकुलै: indeed (with) the cowherds and cows हृदन्तरे in (Thy) heart भक्ततर- (to) the very devoted द्विजाङ्गना:- Braahmin women कदम्बक- group अनुग्रहण- blessing आग्रहं वहन् d...

इति नन्वनुगृह्य वल्लवीर्विपिनान्तेषु पुरेव सञ्चरन् । करुणाशिशिरो हरे हर त्वरया मे सकलामयावलिम् ॥११॥ इति ननु- thus indeed अनुगृह्य blessing वल्लवी:- the Gopikaas विपिन-अन्तेषु in the forests पुरा-इव सञ्चरन् before like moving about करुणाशिशिर: O Compassionate and cool हरे O Hari! हर त्वरया put an end to, soon मे सकल- my all आमयावलिम् host of ailments Thus Thou blessed the Gopikaas and continued to...

उपकर्ण्य भवन्मुखच्युतं मधुनिष्यन्दि वचो मृगीदृश: । प्रणयादयि वीक्ष्य वीक्ष्य ते वदनाब्जं शनकैर्गृहं गता: ॥१०॥ उपकर्ण्य hearing भवत्-मुख-च्युतं from Thy mouth flowing मधु-निष्यन्दि वच: honey dripping words मृगीदृश: the doe-eyed (girls) प्रणयात्-अयि with love, O Lord! वीक्ष्य वीक्ष्य seeing again and again ते वदन्-आब्जं Thy lotus face शनकै:-गृहं गता: slowly home went O Lord! The doe eyed girls heard...

विदितं ननु वो मनीषितं वदितारस्त्विह योग्यमुत्तरम् । यमुनापुलिने सचन्द्रिका: क्षणदा इत्यबलास्त्वमूचिवान् ॥९॥ विदितं ननु known indeed व: मनीषितं (is) your desire वदितार:- (I) will respond तु-इह surely here योग्यम्-उत्तरम् proper (befitting) answer यमुना-पुलिने on the Yamunaa banks सचन्द्रिका: (in) moon lit क्षणदा: इति- nights, thus अबला:- to the girls त्वम्-ऊचिवान् Thou said Known indeed is your des...

अधिरुह्य तटं कृताञ्जली: परिशुद्धा: स्वगतीर्निरीक्ष्य ता: । वसनान्यखिलान्यनुग्रहं पुनरेवं गिरमप्यदा मुदा ॥८॥ अधिरुह्य तटं climbing up the bank कृताञ्जली: with joined palms परिशुद्धा: purified (at heart) स्वगती:- (in Thee) as the sole resort निरीक्ष्य ता: seeing, them (as such) वसनानि- clothes अखिलानि- all अनुग्रहं blessings पुन:-एवं again also गिरम्-अपि- words (promise) also अदा मुदा gave (to them)...

अयि जीव चिरं किशोर नस्तव दासीरवशीकरोषि किम् । प्रदिशाम्बरमम्बुजेक्षणेत्युदितस्त्वं स्मितमेव दत्तवान् ॥७॥ अयि जीव चिरं O may you live long किशोर dear boy न:-तव दासी:- we (are) Thy servants अवशी-करोषि किम् teasing us why प्रदिश-अम्बरम्- give the clothes अम्बुजेक्षण- O Lotus eyed one! इति-उदित:- thus being told त्वं स्मितम्-एव Thou smile only दत्तवान् gave O dear boy! May you live long. We are your h...

इह तावदुपेत्य नीयतां वसनं व: सुदृशो यथायथम् । इति नर्ममृदुस्मिते त्वयि ब्रुवति व्यामुमुहे वधूजनै: ॥६॥ इह तावत्- here then उपेत्य नीयतां coming take वसनं व: clothes you people सुदृश: O beautiful eyed ones यथायथम् इति each her own, thus नर्म-मृदु-स्मिते (with) a soft sweet smile त्वयि ब्रुवति (when) Thou said व्यमुमुहे they were confused वधूजनै: the girls Come here, O beautiful eyed ones! Take each...

त्रपया नमिताननास्वथो वनितास्वम्बरजालमन्तिके । निहितं परिगृह्य भूरुहो विटपं त्वं तरसाऽधिरूढवान् ॥५॥ त्रपया out of shame नमित-आननासु- with hung heads अथ: वनितासु- then (when) the girls अम्बर-जालम्- the heap of clothes अन्तिके निहितं near by kept परिगृह्य taking away भूरुह: विटपम् a tree's branch त्वं तरसा- Thou quickly अधिरूढवान् climbed up The girls stood with their heads hung in shame. Thou took a...

नियमावसितौ निजाम्बरं तटसीमन्यवमुच्य तास्तदा । यमुनाजलखेलनाकुला: पुरतस्त्वामवलोक्य लज्जिता: ॥४॥ नियम-अवसितौ vows/observances being completed निज-अम्बरं their clothes तट-सीमनि- on the river bank अवमुच्य ता:- leaving they तदा यमुना-जल- then in the Yamunaa waters खेलन-आकुला: to sport eager पुरत:-त्वाम्- in front Thee अवलोक्य seeing लज्जिता: felt ashamed The observances of the vows being completed, the...

इति मासमुपाहितव्रतास्तरलाक्षीरभिवीक्ष्य ता भवान् । करुणामृदुलो नदीतटं समयासीत्तदनुग्रहेच्छया ॥३॥ इति मासम्- thus for one month उपाहित-व्रता:- having performed the vows तरलाक्षी:- the beautiful eyed (girls) अभिवीक्ष्य ता: seeing them भवान् Thou करुणा-मृदुल: by compassion moved नदीतटं समयासीत्- to the river bank went तत्-अनुग्रह- to bless them इच्छया desiring Thou were moved by compassion when Thou...

तव नामकथारता: समं सुदृश: प्रातरुपागता नदीम् । उपहारशतैरपूजयन् दयितो नन्दसुतो भवेदिति ॥२॥ तव Thy नाम-कथा-रता: name and deeds always immersed in समं सुदृश: (they) all beautiful eyed (girls) प्रात:-उपागता in the morning reaching नदीम् the river उपहार्-शतै:- with hundreds of offerings अपूजयन् worshipping (prayed) दयित: नन्दसुत: (that) husband, the son of Nanda भवेत्-इति may become, thus All the beauti...

मदनातुरचेतसोऽन्वहं भवदङ्घ्रिद्वयदास्यकाम्यया । यमुनातटसीम्नि सैकतीं तरलाक्ष्यो गिरिजां समार्चिचन् ॥१॥ मदन-आतुर-चेतस:- with minds overcome by the god of love अन्वहं everyday भवत्-अङ्घ्रि-द्वय- Thy two feet दास्य-काम्यया to serve desiring यमुना-तट-सीम्नि on the Yamunaa banks nearby सैकतीं made of sand (an image) तरल-आक्ष्य: the beautiful eyed ones (girls) गिरिजां the goddess Kaatyaayini समार्चिचन् w...

रागस्तावज्जायते हि स्वभावा- न्मोक्षोपायो यत्नत: स्यान्न वा स्यात् । तासां त्वेकं तद्द्वयं लब्धमासीत् भाग्यं भाग्यं पाहि मां मारुतेश ॥१०॥ राग:-तावत्- attachment indeed जायते हि comes स्वभावात्- in the natural course मोक्ष-उपाय: the means of liberation यत्नत: स्यात्- even with effort may be न वा स्यात् or may not be तासां तु- for them (the Gopikaas) indeed एकं तत्-द्वयं one that (served as) both लब्...

प्रत्यहं च पुनरित्थमङ्गनाश्चित्तयोनिजनितादनुग्रहात् । बद्धरागविवशास्त्वयि प्रभो नित्यमापुरिह कृत्यमूढताम् ॥९॥ प्रत्यहं च पुन:- every day and again इत्थम्-अङ्गना:- thus the women चित्तयोनि-जनितात्- the Cupid's caused अनुग्रहात् blessings बद्ध-राग-विवशा:- bonding into attachment and so helpless त्वयि प्रभो towards Thee O Lord! नित्यम्-आपु:- always attained इह कृत्य-मूढताम् here (in the worldly) conc...

आपिबेयमधरामृतं कदा वेणुभुक्तरसशेषमेकदा । दूरतो बत कृतं दुराशयेत्याकुला मुहुरिमा: समामुहन् ॥८॥ आपिबेयम्- (will) imbibe अधर-अमृतं कदा the nectar of the lips, when वेणु-मुक्त- by the flute left over रस-शेषम्- the last of the nectar एकदा even once दूरत: बत far fetched indeed कृतं दुराशय- is made this greed इति-आकुला thus lamenting मुहु:-इमा: again and again, these (Gopikaas) समामुहन् were in great dis...

निर्विशङ्कभवदङ्गदर्शिनी: खेचरी: खगमृगान् पशूनपि । त्वत्पदप्रणयि काननं च ता: धन्यधन्यमिति नन्वमानयन् ॥७॥ निर्विशङ्क- without any restrictions भवत्-अङ्ग- Thy form दर्शिनी: खेचरी: being able to see, the celestial damsels खग-मृगान् birds पशून्-अपि and animals also त्वत्-पद-प्रणयि (with) Thy feet having contact काननं च ता: and the forest, they (the Gopikaas) धन्य-धन्यम्-इति blessed blessed (they are) t...