Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

पश्यन्नवन्दत भवद्विहृतिस्थलानि पांसुष्ववेष्टत भवच्चरणाङ्कितेषु । किं ब्रूमहे बहुजना हि तदापि जाता एवं तु भक्तितरला विरला: परात्मन् ॥६॥ पश्यन्-अवन्दत seeing, he prostrated भवत्-विहृति-स्थलानि Thy sporting places पांसुषु-अवेष्टत in the dust rolled भवत्-चरण-अङ्कितेषु by Thy feet (which was) marked किं ब्रूमहे what shall I say बहुजना हि many people indeed तदापि जाता at that time also were born एवं तु...

भूय: क्रमादभिविशन् भवदंघ्रिपूतं वृन्दावनं हरविरिञ्चसुराभिवन्द्यम् । आनन्दमग्न इव लग्न इव प्रमोहे किं किं दशान्तरमवाप न पङ्कजाक्ष ॥५॥ भूय: क्रमात्- again gradually अभिविशन् entering भवत्-अंघ्रि-पूतम् by Thy feet purified वृन्दावनम् Vrindaavana हर्-विरिञ्च-सुर- by Shiva Brahma and other gods अभिवन्द्यम् honoured आनन्द-मग्न इव in bliss immersed as if लग्न इव प्रमोहे under as if a spell किं किं what w...

द्रक्ष्यामि वेदशतगीतगतिं पुमांसं स्प्रक्ष्यामि किंस्विदपि नाम परिष्वजेयम् । किं वक्ष्यते स खलु मां क्वनु वीक्षित: स्या- दित्थं निनाय स भवन्मयमेव मार्गम् ॥४॥ द्रक्ष्यामि will see वेद-शत-गीत-गतिं in the Vedas (of whom) hundreds of hymns (are sung) that goal पुमांसं the Great One स्प्रक्ष्यामि will touch किंस्वित्-अपि slightly even नाम परिष्वजेयम् will at all embrace किं वक्ष्यते what will he say स ख...

सोऽयं रथेन सुकृती भवतो निवासं गच्छन् मनोरथगणांस्त्वयि धार्यमाणान् । आस्वादयन् मुहुरपायभयेन दैवं सम्प्रार्थयन् पथि न किञ्चिदपि व्यजानात् ॥३॥ स-अयं he this रथेन by a chariot सुकृती the doer of meritorious deeds भवत: निवासं to Thy abode गच्छन् (while) going मनोरथ-गणान्- thoughts innumerable त्वयि धार्यमाणान् in Thee placing आस्वादयन् मुहु:- (and) experiencing again and again अपाय-भयेन दैवं obstacles...

अक्रूर एष भवदंघ्रिपरश्चिराय त्वद्दर्शनाक्षममना: क्षितिपालभीत्या । तस्याज्ञयैव पुनरीक्षितुमुद्यतस्त्वा- मानन्दभारमतिभूरितरं बभार ॥२॥ अक्रूर एष this Akrura भवत्-अंघ्रि-पर:- Thy feet devoted to चिराय since long त्वत्-दर्शन-अक्षम-मना: Thy seeing impossible, thinking क्षितिपाल-भीत्या because of the king's (Kansa's) fear तस्य-आज्ञया-एव by his (king's) orders only पुन:- again ईक्षितुम्-उद्यत:-त्वाम्- to...

कंसोऽथ नारदगिरा व्रजवासिनं त्वा- माकर्ण्य दीर्णहृदय: स हि गान्दिनेयम् । आहूय कार्मुकमखच्छलतो भवन्त- मानेतुमेनमहिनोदहिनाथशायिन् ॥१॥ कंस:-अथ Kansa then नारद-गिरा from Naarada's speech व्रजवासिनं त्वां (who was) residing in Vraja, Thee आकर्ण्य hearing (to be Naaraayana) दीर्ण-हृदय: with a fearful heart स हि he (Kansa) indeed गान्दिनेयम् the son of Gaandini (Akrura) आहूय called कार्मुक-मख:-छलत: (and i...

एवं विधैश्चाद्भुतकेलिभेदैरानन्दमूर्च्छामतुलां व्रजस्य । पदे पदे नूतनयन्नसीमां परात्मरूपिन् पवनेश पाया: ॥१०॥ एवं विधै:-च- this and such like अद्भुत- strange केलि-भेदै:- sports of different kinds आनन्द-मूर्च्छाम्- in bliss swooning (happiness) अतुलां व्रजस्य extremely of Vraj पदे पदे every now and then नूतयन्- renewing असीमां unlimitedly परमात्मरूपिन् O Supreme Being पवनेश O Lord of Guruvaayur पाया:...

स चोरपालायितवल्लवेषु चोरायितो गोपशिशून् पशूंश्च गुहासु कृत्वा पिदधे शिलाभिस्त्वया च बुद्ध्वा परिमर्दितोऽभूत् ॥९॥ स he (Vyoma) चोर-पालायित-वल्लवेषु among the thieves and the policemen boys चोरायित: (acting) as a thief गोप-शिशून् the Gopa boys पशून्-च and the cows गुहासु कृत्वा in a cave doing (putting) पिदधे शिलाभि:- closed (the caves) with stones त्वया च बुद्ध्वा and by Thee, understanding (the si...

कदापि गोपै: सह काननान्ते निलायनक्रीडनलोलुपं त्वाम् । मयात्मज: प्राप दुरन्तमायो व्योमाभिधो व्योमचरोपरोधी ॥८॥ कदापि once गोपै: सह with the Gopas काननान्ते in the forest निलायन-क्रीडन-लोलुपं hide and seek game engaged in त्वाम् Thee मय-आत्मज: Maya's son प्राप approached दुरन्त-माय: (who had) immense magical powers व्योम-अभिध: Vyoma named व्योम-चर-उपरोधी the gods obstructing One day Thou were engaged...

कंसाय ते शौरिसुतत्वमुक्त्वा तं तद्वधोत्कं प्रतिरुध्य वाचा। प्राप्तेन केशिक्षपणावसाने श्रीनारदेन त्वमभिष्टुतोऽभू: ॥७॥ कंसाय ते to Kansa Thy शौरि-सुतत्वम्-उक्त्वा Vasudeva"s son having said तं तत्- him (Kansa), his (Vasudeva's) वध-उत्कं killing eagerness प्रतिरुध्य वाचा dissuading verbally प्राप्तेन who had come केशि-क्षपण-अवसाने at the end of Keshi's destruction श्री-नारदेन त्वम्- by Shri Naarada,...

आलम्भमात्रेण पशो: सुराणां प्रसादके नूत्न इवाश्वमेधे । कृते त्वया हर्षवशात् सुरेन्द्रास्त्वां तुष्टुवु: केशवनामधेयम् ॥६॥ आलम्भ- by killing मात्रेण पशो: merely, of the animal सुराणाम् प्रसादके to the god's pleasure (joy) नूत्न इव- new as if अश्वमेधे in the Ashvamedha sacrifice कृते त्वया done by Thee हर्षवशात् inspired by joy सुरेन्द्रा:-त्वां the gods Thee तुष्टुवु: hailed केशव-नाम-धेयम् Keshava na...

त्वं वाहदण्डे कृतधीश्च वाहादण्डं न्यधास्तस्य मुखे तदानीम् । तद् वृद्धिरुद्धश्वसनो गतासु: सप्तीभवन्नप्ययमैक्यमागात् ॥५॥ त्वं Thou वाह-दण्डे the horse punishing कृतधी:-च and deciding वाहा-दण्डं (Thy) arm, club (like) न्यधा:-तस्य placed into his मुखे तदानीम् mouth at that time तद्-वृद्धि- (by) its increasing (in size) रुद्ध-श्वसन: (by) choking of breath गतासु: (he) having died सप्तीभवन्-अपि- in a hor...

प्रवञ्चयन्नस्य खुराञ्चलं द्रागमुञ्च चिक्षेपिथ दूरदूरम् सम्मूर्च्छितोऽपि ह्यतिमूर्च्छितेन क्रोधोष्मणा खादितुमाद्रुतस्त्वाम् ॥४॥ प्रवञ्चयन्-अस्य dodging his खुराञ्चलं raised hoofs द्राक्-अमुं-च quickly,and him चिक्षेपिथ (Thou) flung दूर-दूरम् far far away सम्मूर्च्छित:-अपि fainting also हि-अतिमूर्च्छितेन indeed in much great क्रोध-उष्मणा rage burning खादितुम्-अद्रुत:- to consume (Thee) rushed त्वाम्...

तार्क्ष्यार्पिताङ्घ्रेस्तव तार्क्ष्य एष चिक्षेप वक्षोभुवि नाम पादम् । भृगो: पदाघातकथां निशम्य स्वेनापि शक्यं तदितीव मोहात् ॥३॥ तार्क्ष्य-अर्पित- on Garuda placed अङ्घ्रे:-तव feet of Thee तार्क्ष्य एष चिक्षेप horse this, threw (kicked) वक्षोभुवि on the chest area नाम पादम् indeed his foot भृगो: पद-आघात- of (sage) Bhrigu, with feet hitting कथां निशम्य story having heard स्वेन-अपि by himself also शक्...

गन्धर्वतामेष गतोऽपि रूक्षैर्नादै: समुद्वेजितसर्वलोक: । भवद्विलोकावधि गोपवाटीं प्रमर्द्य पाप: पुनरापतत्त्वाम् ॥२॥ गन्धर्वताम्- (though) the form of a Gandharva (celestial singer) एष गत:-अपि this (wicked one) assuming even रूक्षै:-नादै: by fierce noises (voices) समुद्वेजित-सर्व-लोक: frightening all the worlds भवत्-विलोक-अवधि Thee sighting until गोपवाटीं प्रमर्द्य Gokula destructing पाप: the wicked o...

यत्नेषु सर्वेष्वपि नावकेशी केशी स भोजेशितुरिष्टबन्धु: । त्वां सिन्धुजावाप्य इतीव मत्वा सम्प्राप्तवान् सिन्धुजवाजिरूप: ॥१॥ यत्नेषु in (even all his) attempts सर्वेषु-अपि all even न-अवकेशी not unsuccessful केशी स that Keshi भोज-ईशितु:- of the Bhoja king (Kansa's) इष्ट-बन्धु: a close friend त्वाम् Thee सिन्धुजा-अवाप्य by the ocean born Laxmi attainable इति-इव मत्वा thus as if thinking सम्प्राप्तवान्...

औक्षकाणि परिधावत दूरं वीक्ष्यतामयमिहोक्षविभेदी । इत्थमात्तहसितै: सह गोपैर्गेहगस्त्वमव वातपुरेश ॥१०॥ औक्षकाणि O bulls परिधावत दूरं run away far वीक्ष्यताम्- see अयम्-इह- this here उक्षविभेदी the bull slayer इत्थम्-आत्त-हसितै: thus making jokes सह गोपै:- with the Gopas गेहग:-त्वम्- went home Thou अव वातपुरेश save me O Lord of Guruvaayur O bulls! Run far away. See here is this slayer of bulls.' Thou...

चित्रमद्य भगवन् वृषघातात् सुस्थिराऽजनि वृषस्थितिरुर्व्याम् । वर्धते च वृषचेतसि भूयान् मोद इत्यभिनुतोऽसि सुरैस्त्वम् ॥९॥ चित्रम्-अद्य surprisingly now (today) भगवन् O Lord! वृष-घातात् by the bull's killing सुस्थिरा-अजनि very firm has become वृष-स्थिति:- the righteousness (Dharma's) status उर्व्याम् on the earth वर्धते च and is increasing वृष-चेतसि in Indra's mind भूयान् मोद great joy इति-अभिनुत:-अस...

तुङ्गशृङ्गमुखमाश्वभियन्तं संगृहय्य रभसादभियं तम् । भद्ररूपमपि दैत्यमभद्रं मर्दयन्नमदय: सुरलोकम् ॥८॥ तुङ्ग-शृङ्ग-मुखम्- raising the horns and head आशु-अभियन्तं hastily rushing संगृहय्य रभसात्- catching swiftly अभियं तम् fearlessly, him भद्र-रूपम्-अपि (who was) in an auspicious form, though दैत्यम्-अभद्रम् (he was) an Asura inauspicious मर्दयन्-अमदय: killing, (Thou) delighted सुरलोकम् the gods Raisi...

शाक्वरोऽथ जगतीधृतिहारी मूर्तिमेष बृहतीं प्रदधान: । पङ्क्तिमाशु परिघूर्ण्य पशूनां छन्दसां निधिमवाप भवन्तम् ॥७॥ शाक्वर:-अथ (this) bull then जगती-धृति-हारी (who was) the world's peace plunderer मूर्तिम्-एष in a form, he बृहतीं प्रदधान: (which was) huge assumed पङ्क्तिम्-आशु the herd soon परिघूर्ण्य driving away पशूनां of the cows छन्दसाम् निधिम्- of the Veda's repository (Thee) अवाप भवन्तम् approache...

भोजराजभृतकस्त्वथ कश्चित् कष्टदुष्टपथदृष्टिररिष्ट: । निष्ठुराकृतिरपष्ठुनिनादस्तिष्ठते स्म भवते वृषरूपी ॥६॥ भोजराज-भृतक:- Kamsaa's emissary तु-अथ कश्चित् then some one कष्ट-दुष्ट- cruel and evil पथ-दृष्टि:-अरिष्ट: ways looking for, (named) Arishta निष्ठुर-आकृति:- terrific in appearance अपष्ठु-निनाद:- (and) horrible bellowings तिष्ठते स्म भवते stood before Thee वृषरूपी in the form of a bull Once, som...

दिनेषु च सुहृज्जनैस्सह वनेषु लीलापरं मनोभवमनोहरं रसितवेणुनादामृतम् । भवन्तममरीदृशाममृतपारणादायिनं विचिन्त्य किमु नालपन् विरहतापिता गोपिका: ॥५॥ दिनेषु च and all during the day सुहृत्-जनै:-सह with the friends वनेषु लीलापरं in the forest engaged in play मनोभव-मनोहरं enchanting Cupid रसित-वेणु- lusciously, the flute's नाद-अमृतम् notes flowing like nectar भवन्तम्- Thee अमरी-दृशाम्- to the celestial dam...

कदापि खलु सीरिणा विहरति त्वयि स्त्रीजनै- र्जहार धनदानुग: स किल शङ्खचूडोऽबला: । अतिद्रुतमनुद्रुतस्तमथ मुक्तनारीजनं रुरोजिथ शिरोमणिं हलभृते च तस्याददा: ॥४॥ कदापि खलु once indeed सीरिणा विहरति with Balaraam strolling about त्वयि स्त्रीजनै:- when Thou were (and) with the women folk जहार धनद-अनुग: kidnapped, Kuber's emissary स किल he indeed शङ्खचूड:- Shankhachooda अबला: the women अतिद्रुतम्- very hasti...

सुदर्शनधर प्रभो ननु सुदर्शनाख्योऽस्म्यहं मुनीन् क्वचिदपाहसं त इह मां व्यधुर्वाहसम् । भवत्पदसमर्पणादमलतां गतोऽस्मीत्यसौ स्तुवन् निजपदं ययौ व्रजपदं च गोपा मुदा ॥३॥ सुदर्शनधर प्रभो Wielder of Sudarshana, O Lord! ननु सुदर्शन-आख्य:- indeed Sudarshana named अस्मि-अहं am I मुनीन् क्वचित्- the sages once अपाहसं (I) ridiculed ते-इह मां they here me व्यधु:-वाहसम् made a python भवत्-पद- Thy feet समर्पणात्- b...

समुन्मुखमथोल्मुकैरभिहतेऽपि तस्मिन् बला- दमुञ्चति भवत्पदे न्यपति पाहि पाहीति तै: । तदा खलु पदा भवान् समुपगम्य पस्पर्श तं बभौ स च निजां तनुं समुपसाद्य वैद्यधरीम् ॥२॥ समुन्मुखम्- who was looking up अथ-उल्मुकै:- then with burning logs of wood अभिहते-अपि-तस्मिन् being thrashed even, he बलात्-अमुञ्चति from his hold did not release भवत्-पदे न्यपति on Thy feet fell (the Gopas) पाहि पाहि-इति तै: save save,...