Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

पृष्टा वरं पुनरसाववृणोद्वराकी भूयस्त्वया सुरतमेव निशान्तरेषु । सायुज्यमस्त्विति वदेत् बुध एव कामं सामीप्यमस्त्वनिशमित्यपि नाब्रवीत् किम् ॥३॥ पृष्टा वरं asked what boon she wanted पुन:-असौ- then at that time, this (pitiable woman) अवृणोत्-वराकी asked for, the pitiable one भूय:-त्वया again with Thee सुरतम्-एव enjoyment only निशा-अन्तरेषु on other nights सायुज्यम्-अस्तु- let me have union with Thee इ...

उपगते त्वयि पूर्णमनोरथां प्रमदसम्भ्रमकम्प्रपयोधराम् । विविधमाननमादधतीं मुदा रहसि तां रमयाञ्चकृषे सुखम् ॥२॥ उपगते त्वयि at Thy arrival पूर्णमनोरथाम् her wish fulfilled प्रमद-सम्भ्रम- with joy and excitement कम्प्र-पयोधराम् whose breasts were quivering विविध-माननम्- various honours आदधतीं मुदा who was offering joyfully रहसि तां secretly to her रमयान्-चकृषे (Thou) delighted her सुखम् happily At Thy a...

सैरन्ध्र्यास्तदनु चिरं स्मरातुराया यातोऽभू: सुललितमुद्धवेन सार्धम् । आवासं त्वदुपगमोत्सवं सदैव ध्यायन्त्या: प्रतिदिनवाससज्जिकाया: ॥१॥ सैरन्ध्र्या:- of Sairandhree (the female who gave Thee unguents) तदनु चिरं thereafter, since long स्मर-आतुराया by Kaama Deva who was afflicted यात:-अभू: (Thou) went सुललितम्- well adorned उद्धवेन सार्धम् with Uddhava आवासं to (her) house त्वत्-उपगम-उत्सवं Thy arrivi...

एवं भक्ति सकलभुवने नेक्षिता न श्रुता वा किं शास्त्रौघै: किमिह तपसा गोपिकाभ्यो नमोऽस्तु । इत्यानन्दाकुलमुपगतं गोकुलादुद्धवं तं दृष्ट्वा हृष्टो गुरुपुरपते पाहि मामामयौघात् ॥११॥ एवं भक्ति: such devotion सकल-भुवने in the whole world न-ईक्षिता is not seen न श्रुता वा or is not heard of किं शास्त्र-औघै: of what use are so many scriptures किम्-इह तपसा of what use here is penance गोपिकाभ्य: नम:-अस्तु for...

एष्यामि द्रागनुपगमनं केवलं कार्यभारा- द्विश्लेषेऽपि स्मरणदृढतासम्भवान्मास्तु खेद: । ब्रह्मानन्दे मिलति नचिरात् सङ्गमो वा वियोग- स्तुल्यो व: स्यादिति तव गिरा सोऽकरोन्निर्व्यथास्ता: ॥१०॥ एष्यामि द्राक्- I will come soon अनुपगमनं (my) not coming is केवलं कार्यभारात्- only due to work pressure विश्लेषे-अपि in separation also स्मरण-दृढता-सम्भवात्- because of firm remembrance मा-अस्तु खेद: let there be...

राधाया मे प्रियतममिदं मत्प्रियैवं ब्रवीति त्वं किं मौनं कलयसि सखे मानिनीमत्प्रियेव। इत्याद्येव प्रवदति सखि त्वत्प्रियो निर्जने मा- मित्थंवादैररमदयं त्वत्प्रियामुत्पलाक्षीम् ॥९॥ राधाया: मे for Raadhaa of Mine प्रियतमम्-इदं this is the favourite मत्-प्रिया-एवं ब्रवीति my dear one speaks like this त्वं किं मौनं कलयसि you are why silence maintaining सखे Oh! Friend मानिनी-मत्-प्रिया-इव like my dear and...

त्वत्प्रोद्गानै: सहितमनिशं सर्वतो गेहकृत्यं त्वद्वार्तैव प्रसरति मिथ: सैव चोत्स्वापलापा: । चेष्टा: प्रायस्त्वदनुकृतयस्त्वन्मयं सर्वमेवं दृष्ट्वा तत्र व्यमुहदधिकं विस्मयादुद्धवोऽयम् ॥८॥ त्वत्-प्रोद्गानै: सहितम्- with songs about Thee अनिशं सर्वत: always everywhere गेह-कृत्यं household chores त्वत्-वार्ता-एव Thy tale alone प्रसरति goes on मिथ: सा-एव amongst them that alone च-उत्स्व-अपलापा: in dreams...

एवंप्रायैर्विवशवचनैराकुला गोपिकास्ता- स्त्वत्सन्देशै: प्रकृतिमनयत् सोऽथ विज्ञानगर्भै: । भूयस्ताभिर्मुदितमतिभिस्त्वन्मयीभिर्वधूभि- स्तत्तद्वार्तासरसमनयत् कानिचिद्वासराणि ॥७॥ एवं-प्रायै:- of such kind विवश-वचनै:- of despairful words आकुला: गोपिका:-ता:- overwhelmed with grief, those Gopikaas त्वत्-सन्देशै: with Thy messages (of deep knowledge) प्रकृतिम्-अनयत् came to their own selves (became normal)...

रासक्रीडालुलितललितं विश्लथत्केशपाशं मन्दोद्भिन्नश्रमजलकणं लोभनीयं त्वदङ्गम् । कारुण्याब्धे सकृदपि समालिङ्गितुं दर्शयेति प्रेमोन्मादाद्भुवनमदन त्वत्प्रियास्त्वां विलेपु: ॥६॥ रास-क्रीडा during the Raasa dance लुलित-ललितं which was done up, the beautiful विश्लथत्-केश-पाशं dishevelled untied (loosened) hair मन्द-उद्भिन्न- the slight appearance (of) श्रमजल-कणं of the sweat drops due to exertion लोभनीयं...

श्रीमान् किं त्वं पितृजनकृते प्रेषितो निर्दयेन क्वासौ कान्तो नगरसुदृशां हा हरे नाथ पाया: । आश्लेषाणाममृतवपुषो हन्त ते चुम्बनाना- मुन्मादानां कुहकवचसां विस्मरेत् कान्त का वा ॥५॥ श्रीमान् किं त्वं O Sir! Is it (that) you पितृजन-कृते for the sake of the parents प्रेषित: निर्दयेन are sent by the heart-less one क्व-असौ कान्त: where is that (Krishna) beloved नगर-सुदृशां of the city beauties हा हरे नाथ प...

दृष्ट्वा चैनं त्वदुपमलसद्वेषभूषाभिरामं स्मृत्वा स्मृत्वा तव विलसितान्युच्चकैस्तानि तानि । रुद्धालापा: कथमपि पुनर्गद्गदां वाचमूचु: सौजन्यादीन् निजपरभिदामप्यलं विस्मरन्त्य: ॥४॥ दृष्ट्वा च-एनं and seeing him त्वत्-उपम- similar to Thee लसत्-वेष-भूषा-अभिरामं donning clothes and ornaments charming स्मृत्वा स्मृत्वा remembering again and again तव विलसितानि- Thy various deeds उच्चकै:-तानि तानि thoroughly...

त्वन्माहात्म्यप्रथिमपिशुनं गोकुलं प्राप्य सायं त्वद्वार्ताभिर्बहु स रमयामास नन्दं यशोदाम् । प्रातर्द्दृष्ट्वा मणिमयरथं शङ्किता: पङ्कजाक्ष्य: श्रुत्वा प्राप्तं भवदनुचरं त्यक्तकार्या: समीयु: ॥३॥ त्वत्-माहात्म्य- Thy greatness (and) प्रथिम-पिशुनं magnitude indicating गोकुलं प्राप्य सायं to Gokula reaching in the evening त्वत्-वार्ताभि:-बहु with Thy many news स रमयामास he (Uddhava) delighted नन्दं यशो...

स्मृत्वा स्मृत्वा पशुपसुदृश: प्रेमभारप्रणुन्ना: कारुण्येन त्वमपि विवश: प्राहिणोरुद्धवं तम् । किञ्चामुष्मै परमसुहृदे भक्तवर्याय तासां भक्त्युद्रेकं सकलभुवने दुर्लभं दर्शयिष्यन् ॥२॥ स्मृत्वा स्मृत्वा remembering again and again पशुप-सुदृश: the beautiful Gopikas प्रेम-भार-प्रणुन्ना: who were overwhelmed with love for Thee कारुण्येन with compassion त्वम्-अपि विवश: Thou also were overcome प्राहिणो:-उद्...

गत्वा सान्दीपनिमथ चतुष्षष्टिमात्रैरहोभि: सर्वज्ञस्त्वं सह मुसलिना सर्वविद्या गृहीत्वा । पुत्रं नष्टं यमनिलयनादाहृतं दक्षिणार्थं दत्वा तस्मै निजपुरमगा नादयन् पाञ्चजन्यम् ॥१॥ गत्वा सान्दीपनिम्-अथ going to the sage Saandipani, then चतु:-षष्टि-मात्रै:-अहोभि: in 64 days only सर्वज्ञ:-त्वं Omniscient Thou सह मुसलिना along with Balaraama सर्व-विद्या गृहीत्वा all knowledge mastering पुत्रं नष्टं the dead...

तद्भ्रातृनष्ट पिष्ट्वा द्रुतमथ पितरौ सन्नमन्नुग्रसेनं कृत्वा राजानमुच्चैर्यदुकुलमखिलं मोदयन् कामदानै: । भक्तानामुत्तमं चोद्धवममरगुरोराप्तनीतिं सखायं लब्ध्वा तुष्टो नगर्यां पवनपुरपते रुन्धि मे सर्वरोगान् ॥१०॥ तत्-भ्रातृन्-अष्ट पिष्ट्वा his eight brothers killing द्रुतम्-अथ quickly then पितरौ सन्नमन्- prostrating before the parents उग्रसेनं कृत्वा राजानम्- Ugrasena making the king उच्चै:-यदुकुलम्-अख...

सद्यो निष्पिष्टसन्धिं भुवि नरपतिमापात्य तस्योपरिष्टा- त्त्वय्यापात्ये तदैव त्वदुपरि पतिता नाकिनां पुष्पवृष्टि: । किं किं ब्रूमस्तदानीं सततमपि भिया त्वद्गतात्मा स भेजे सायुज्यं त्वद्वधोत्था परम परमियं वासना कालनेमे: ॥९॥ सद्य: निष्पिष्ट-सन्धिं immediately crushing his joints भुवि नरपतिम्-आपात्य on the ground the king hurling तस्य-उपरिष्टात्- on top of him त्वयि-आपात्ये तदा-एव Thou falling at that ve...

कंस संवार्य तूर्यं खलमतिरविदन् कार्यमार्यान् पितृंस्ता- नाहन्तुं व्याप्तमूर्तेस्तव च समशिषद्दूरमुत्सारणाय । रुष्टो दुष्टोक्तिभिस्त्वं गरुड इव गिरिं मञ्चमञ्चन्नुदञ्चत्- खड्गव्यावल्गदुस्संग्रहमपि च हठात् प्राग्रहीरौग्रसेनिम् ॥८॥ कंस संवार्य तूर्यं Kansa, stopping the drums खल-मति:-अविदन् (he) the wicked not knowing कार्यम्- what to do आर्यान्-पितॄन्-तान्-आहन्तुं those respected parents to be killed...

हा धिक् कष्टं कुमारौ सुललितवपुषौ मल्लवीरौ कठोरौ न द्रक्ष्यामो व्रजामस्त्वरितमिति जने भाषमाणे तदानीम् । चाणूरं तं करोद्भ्रामणविगलदसुं पोथयामासिथोर्व्यां पिष्टोऽभून्मुष्टिकोऽपि द्रुतमथ हलिना नष्टशिष्टैर्दधावे ॥७॥ हा धिक् कष्टं alas! How bad! कुमारौ सुललित-वपुषौ the two boys, tender bodied मल्लवीरौ कठोरौ the (two) wrestlers are tough न द्रक्ष्याम: (we will) not see (this fight) व्रजाम:-त्वरितम्- will...

चाणूरो मल्लवीरस्तदनु नृपगिरा मुष्टिको मुष्टिशाली त्वां रामं चाभिपेदे झटझटिति मिथो मुष्टिपातातिरूक्षम् । उत्पातापातनाकर्षणविविधरणान्यासतां तत्र चित्रं मृत्यो: प्रागेव मल्लप्रभुरगमदयं भूरिशो बन्धमोक्षान् ॥६॥ चाणूर: मल्लवीर:- Chaanoora, the champion wrestler तदनु नृप-गिरा thereafter, at the king's command मुष्टिक: मुष्टिशाली Mushtika, the boxer त्वां रामं च-अभिपेदे Thee and Balaraama attacked झटझटिति...

पूर्णं ब्रह्मैव साक्षान्निरवधि परमानन्दसान्द्रप्रकाशं गोपेशु त्वं व्यलासीर्न खलु बहुजनैस्तावदावेदितोऽभू: । दृष्ट्वाऽथ त्वां तदेदंप्रथममुपगते पुण्यकाले जनौघा: पूर्णानन्दा विपापा: सरसमभिजगुस्त्वत्कृतानि स्मृतानि ॥५॥ पूर्णं ब्रह्म-एव The Complete Brahman Itself That Thou are साक्षात्-निरवधि right in front, free from all limitations परम-आनन्द-सान्द्र-प्रकाशं of the nature of supreme bliss and pure con...

गृह्णानं दन्तमंसे युतमथ हलिना रङ्गमङ्गाविशन्तं त्वां मङ्गल्याङ्गभङ्गीरभसहृतमनोलोचना वीक्ष्य लोका: । हंहो धन्यो हि नन्दो नहि नहि पशुपालाङ्गना नो यशोदा नो नो धन्येक्षणा: स्मस्त्रिजगति वयमेवेति सर्वे शशंसु: ॥४॥ गृह्णानं दन्तम्-अंसे carrying the tusk on the shoulder युतम्-अथ हलिना with Balaraam then रङ्गम्-अङ्ग- the arena, O Lord! आविशन्तम् entering त्वां मङ्गल्य-अङ्ग-भङ्गी- Thee with auspicious beaut...

हस्तप्राप्योऽप्यगम्यो झटिति मुनिजनस्येव धावन् गजेन्द्रं क्रीडन्नापात्य भूमौ पुनरभिपततस्तस्य दन्तं सजीवम् । मूलादुन्मूल्य तन्मूलगमहितमहामौक्तिकान्यात्ममित्रे प्रादास्त्वं हारमेभिर्ललितविरचितं राधिकायै दिशेति ॥३॥ हस्त-प्राप्य:-अपि- in the hands grasped also अगम्य: झटिति unattainable hastily मुनिजनस्य- of the sages इव धावन् in the same manner, the running गजेन्द्रं क्रीडन्- elephant playfully आपात्य...

पापिष्ठापेहि मार्गाद्द्रुतमिति वचसा निष्ठुरक्रुद्धबुद्धे- रम्बष्ठस्य प्रणोदादधिकजवजुषा हस्तिना गृह्यमाण: । केलीमुक्तोऽथ गोपीकुचकलशचिरस्पर्धिनं कुम्भमस्य व्याहत्यालीयथास्त्वं चरणभुवि पुनर्निर्गतो वल्गुहासी ॥२॥ पापिष्ठ-अपेहि O wicked one, move away मार्गात्-द्रुतम्- from the way quickly इति वचसा thus saying निष्ठुर-क्रुद्ध-बुद्धे- the cruel and angry minded अम्बष्ठस्य प्रणोदात्- mahout's prompting अ...

प्रात: सन्त्रस्तभोजक्षितिपतिवचसा प्रस्तुते मल्लतूर्ये सङ्घे राज्ञां च मञ्चानभिययुषि गते नन्दगोपेऽपि हर्म्यम् । कंसे सौधाधिरूढे त्वमपि सहबल: सानुगश्चारुवेषो रङ्गद्वारं गतोऽभू: कुपितकुवलयापीडनागावलीढम् ॥१॥ प्रात: early next morning सन्त्रस्त-भोज- at the frightened Kansa क्षितिपति-वचसा king's command प्रस्तुते मल्ल-तूर्ये was commenced the wrestling by the beating of the drums सङ्घे राज्ञां च and the...

शिष्टैर्दुष्टजनैश्च दृष्टमहिमा प्रीत्या च भीत्या तत: सम्पश्यन् पुरसम्पदं प्रविचरन् सायं गतो वाटिकाम् । श्रीदाम्ना सह राधिकाविरहजं खेदं वदन् प्रस्वप- न्नानन्दन्नवतारकार्यघटनाद्वातेश संरक्ष माम् ॥१०॥ शिष्टै:- by the good people दुष्ट-जनै:-च and by the wicked people दृष्ट-महिमा was realised the greatness प्रीत्या च भीत्या with love and with fear तत: सम्पश्यन् then seeing पुर-सम्पदं प्रविचरन् the city...