Leiderschap, Veranderkunde en Organisatieontwikkeling -- met Christian van den Berg

Van nature beweegt alles. Van de planeten, de aarde en de maan tot de kleinste atoomdeeltjes. In organisaties staat vaak van alles stil. Dat is onnatuurlijk. Vragen brengen dingen in beweging. En zijn dus van nature waardevol! Met Siets Bakker spreek ik over het stellen van rake vragen. En waarom je soms vragen op een andere manier moet stellen om antwoord te krijgen.

Niet denken in 'harkjes' of in verticaal organiseren, maar de macht teruggeven aan de professionals. Of dat nu de serveerster is in een restaurant, of de leraar voor de klas. Met Jaap Peters, schrijver van het boek Rijnlands organiseren, spreek ik over de gedachte hierachter, en over waarom het toch zo lastig is om er vorm aan te geven.

Een huzarenstukje was het. Het Deense voetbalelftal dat 2 weken voor de start van het EK in 1992 hoorde dat ze toch mochten spelen op het toernooi. Fysiek slecht voorbereid, mentaal al half op vakantie. En sommigen zelfs al letterlijk met 1 been in het vliegtuig. En toch werd dit verhaal een sprookje. De Denen wonnen het EK. Wat kun je als hedendaagse leider leren van Richard Møller Nielsen?

Het veranderkompas biedt houvast aan alle professionals met een veranderopgave , of ze nu projectleider, adviseur of manager zijn. Het veranderkompas is een handvat met  negen veranderkundige vragen. Met de bedenker van het veranderkompas, Jelger Spijkerboer, deel ik ervaringen, verbazingen en 'open deuren'.

Nikita Chroesjtsjov: Hij kwam aan de macht en durfde fundamentele veranderingen door te voeren. Maar kon alleen aan de macht komen door jarenlang mee te draaien in het systeem dat hij later hervormde. Dit keer in de leiderschapsnack geen tip, maar een overpeinzing. Hoe ver durf je mee te gaan in een systeem dat je wilt veranderen, om überhaupt in de positie te komen om het te veranderen?

Oprecht luisteren is een waardevolle tool om tot mooie inzichten te komen. En goed kunnen luisteren is gelukkig te leren. Met Karlien Vanderheijden, professor aan de Vlerick Business School, heb ik een prachtig gesprek over waarom mensen het soms zo lastig vinden om goed te luisteren. En wisselen we tips uit over wat je zelf kunt doen om beter te luisteren of hoe je anderen in een gesprek kunt hel...

Vasthouden aan je doel, vasthouden aan je methode, en durven leren van anderen. Sleutelwoorden in de aanpak van Martin Luther King. Die bij de start van zijn burgerrechtenbeweging een voor dan onmogelijk doel voor zich zag, maar dingen in gang heeft gezet en heeft bereikt die niemand voor mogelijk hield. Een onmisbaar hoofdpersoon in deze leiderschapsnacks.

" Tijdens een vergadering of overleg gebeurt het vaak dat mensen hun mening verpakken in een oordeel, verwijt of advies ", vertelt Remco Oosterhoff in deze boeiende aflevering over conflicten, 'tone of voice' en het kijken naar je eigen bijdrage in het ontstaan en voorkomen van conflicten.

Wat doe je als je een klein en onbeduidend eilandengroepje op duizenden kilometers van je hoofdstad door een vreemde natie wordt bezet? En als je besluit om keihard terug te slaan, is dat dan een principiële keuze? Of een beproefd middel om weer populair te worden na een reeks aan moeilijke maatregelen in eigen land? Luister naar een bijzonder boeiend hoofdstuk uit de veelbesproken regeerperiode v...

"De dingen gaan niet door voor wat ze zijn, maar voor wat zij lijken te zijn." Een uitspraak van Baltasar Gracian, een van intrigerendste praktsiche politiek filosofen in de stijl van Machiavelli. En bovendien een denklijn die als een rode draad door mijn gesprek met Sigrid Burg van het Instituut voor maatschappelijke verbeelding heen liep.

Als je aan het hoofd komt van een al bestaande organisatie (of in het geval van Filips een bestaand rijk), wat heb je dan te doen? Luister en leer van Filips de Stoute

Organisaties, teams en individuen gaan beter presteren en ervaren een betere werksfeer als er psychologische veiligheid is.  Het geeft medewerkers  het gevoel erbij te horen, moedigt hen aan hun mening te geven, gemaakte fouten openlijk te bespreken en veelbelovende ideeën aan te dragen. Het leidt tot  verbeteringen in eigenaarschap, samenwerking, leren, creativiteit en presteren. Met Joriene Beks...

Kun je luisteren naar wijze adviezen?  Durf je je koers te veranderen als dat nodig blijkt?  En kun je wijze lessen uit het verleden toepassen in een andere context? Mooie vragen die we behandelen vanuit het gezichtspunt van de Bijbelse figuur Mozes.

Taal doet er toe. Niet alleen wat je zelf zegt, maar ook hoe het overkomt op anderen is bepalend in onderlinge communicatie. Wat betekenen woorden als "simpel" of "complex"? Voor iedereen iets anders. En dat tekent hoe je omgaat met elkaar en met veranderingen.

Grondlegger van ons parlementaire systeem wordt hij genoemd. En zijn 'huis van Thorbecke' wordt nog een veel discussies over verdeling van macht tussen rijksoverheid en decentrale overheden aangehaald. Veel van zijn gedachten, zijn ruim anderhalve eeuw later nog steeds actueel. Een leider die dus in onze snacks niet mag ontbreken. Luister naar een geanimeerd gesprek tussen Boudewijn en m...

Met een ander perspectief kijken, samenwerken en uit de context stappen met altijd de belanghebbenden in het oog. Kijken naar menselijk gedrag, experimenteren, prototyperen, leren van fouten.  Allemaal termen die passen bij Design Thinking. Luister naar mijn gesprek met Meindert Willems en Robert Viegen. We zoeken naar paralellen met andere beproefde methodes, maar ook naar de unieke kenmerken van...

Als je eenheid moet zien te smeden in een situatie van grote verdeeldheid. Wat kun je dan leren van Henry VII, die koning werd in een land vol loyaliteitsconflicten. En aan de wieg stond van een van de bekendste Engelse dynastieën. 

Er zijn situaties die zo gaan knellen dat je met je oude interventies (of lapmiddelen) de oplossing niet meer kunt bereiken. Dan is het goed om eens te kijken naar het dierenrijk. Waarin kreeften hun belangrijkste bescherming afwerpen, een periode kwetsbaar door het leven gaan, om   daarna een nieuwe behuizing te laten groeien en uitharden. Ga mee in de wereld van de kreeft.

Als je een goed punt hebt. En je je tijd zelfs ver vooruit bent, lukt het niet altijd om succes te behalen. Simon van Slingelandt, secretaris van de Raad van State en later raadpensionaris van Holland, stelde na een grondige analyse voor om het besluitvormingsproces in de  Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden te moderniseren. Maar het goede voorstel op het verkeerde moment, maakte dat zijn ve...

"Individuen kunnen maar lastig veranderen, maar organisaties wel". Dat is een van de interessante stellingen in mijn gesprek met Sander Maathuis en Tom Koppelman. Samen ontdekken we waarom het soms zo lastig is om veranderingen in en aan organisaties voor elkaar te krijgen. Een mooie metafoor, met een raket naar de maan, helpt ons verder.

Hannibal, een briljant generaal en de grote tegenstander van de Romeinen. Bekend van de olifanten die hij over de Alpen leidde.  Maar ook bekend omdat hij nèt niet door pakte op de rand van de totale overwinning. Leerzaam voor hedendaagse leiders.

Als je weet waar je staat, kun je bepalen waar je naar toe wilt. "Veel leiders weten wel waar ze naar toe willen, maar niet zo goed waar ze staan" zo is de stelling van Walter Huith, directeur Bedrijfsvoering bij gemeente Amstelveen en Aalsmeer. Samen met hem en Mark Huijben begin ik een gesprek over een tool om bedrijfsvoering te vergelijken tussen organisaties. Een gesprek dat eindelij...

Ja, hij is een van de bekendste leiders van het oude Athene. En ja, dat is hij zeker om zijn daden. Maar Pericles was ook een van de eerste die oog had voor zijn publieke imago. Leer van Pericles in deze Leiderschap snack

Als leider, maar ook als veranderaar, zijn mediation skills soms essentieel. Hoe goed kun je écht luisteren naar de inbreng van anderen? En zie je het belang dat schuil gaat achter een ingenomen standpunt? Met Katalien Bollen, verbonden aan de KU Leuven en Deloitte België spreek ik over de waarde die mediation skills hebben voor managers en binnen verandertrajecten.

Het team laten gloreren door renners hun eigen kansen op te laten offeren. En daardoor een volgende keer  weer meer kans te maken op de winst. Dat is wat Patrick Lefevre voor elkaar krijgt met zijn wielerploeg. En mooi staaltje van leiderschap. Luister hier naar de leiderschap snack over Patrick Lefevre