Het Beslissende Kwartier

Op 7 juli 1974 betreedt Johan Cruijff de middencirkel van het Olympiastadion in München voor de WK-finale tegen West-Duitsland. Wat volgt is de meest dominante opening die een WK-finale ooit heeft gezien: zestien passes zonder dat de Duitsers de bal raken, een penalty, een voorsprong na negentig seconden. Nederland speelt Totaalvoetbal, de tactische revolutie die de wereld versteld doet staan. Spe...

Op 4 oktober 1957 staat in de Kazachse steppe een raket te dampen in de nachtlucht. In de commandobunker wacht Sergei Korolev, de man die voor de buitenwereld niet bestaat: de Hoofdontwerper, ooit gevangene van Stalins strafkampen, nu de machtigste raketingenieur ter wereld. Om 19:28 wereldtijd ontvlammen de motoren van de R-7. Vijf minuten later glijdt een metalen bol van achtenvijftig centimeter...

Het is negen november negentiennegenentachtig. De DDR staat op het punt van instorten. Al maanden vluchten honderdduizenden Oost-Duitsers via Hongarije en Tsjechoslowakije naar het Westen. In de steden groeien de demonstraties. Partijleider Erich Honecker is afgetreden, zijn opvolger Egon Krenz probeert de druk te verlichten met nieuwe reisregels. Om zeven minuten voor zeven geeft Günter Schabowsk...

Het is zaterdagnacht, dertien augustus negentienéénenzestig. Berlijn slaapt. Aan de oostkant liggen de arbeidersbuurten stil in het donker. Aan de westkant gaan de laatste cafés dicht. Niemand weet dat honderden soldaten in de schemerige opslagplaatsen van Oost-Berlijn gereedstaan. Rolletjes prikkeldraad liggen opgestapeld in vrachtwagens. Betonnen palen staan klaar om de grond in gedreven te word...

Het is zeven uur achtenvijftig op zondag zesentwintig december tweeduizendvier. De Indische Oceaan is een spiegel van rust. Hotels langs de kusten van Thailand, Sri Lanka en de Malediven zitten vol met toeristen. Kinderen spelen op de stranden. Niemand kijkt met argwaan naar de zee. Dan, honderdzestig kilometer uit de kust van Noord-Sumatra, breekt de aarde. Een megathrust aardbeving met magnitude...

Langs de A9 bij Beverwijk, 23 maart 1997. Een grijs zondag in Noord-Holland. Aan de ene kant van de snelweg de zwarte markt, vol koopjesjagers. Aan de andere kant een weiland. Vlak, open, onopvallend. Op dat veld staan honderden mannen tegenover elkaar. Geen voetbalwedstrijd in de buurt. Wel honkbalknuppels, ijzeren staven, kettingen en messen. De F-Side van Ajax en de S.C.F. van Feyenoord, klaar...

Dinsdagochtend 2 december 1975. Een gewone stoptrein rijdt over de enkelsporige lijn van Groningen naar Zwolle, door de weilanden van Drenthe. Aan boord forensen, scholieren, mensen op weg naar hun werk. Dan gaat de noodrem erop. Zeven zwaarbewapende Molukse jongeren kapen de trein midden tussen de akkers bij het dorp Wijster. Als machinist Hans Braam, dertig jaar, zijn cabine verlaat om te kijken...

Jakarta, 17 augustus 1945. Op de veranda van zijn huis aan Pegangsaan Timur 56 leest Soekarno, met Mohammed Hatta aan zijn zijde, een paar regels van een vel papier. Twee dagen na de Japanse capitulatie, in het machtsvacuüm tussen de oude bezetter en de terugkerende kolonisator, roept hij de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Geen leger, geen verdrag, geen erkenning. Alleen een huis, een menigte...

Hiroshima, 6 augustus 1945, vijftien minuten over acht in de ochtend. Op tienduizend meter hoogte opent de Enola Gay zijn bomluiken. Drieënveertig seconden later detoneert Little Boy boven de stad, en de wereld stapt het atoomtijdperk binnen. In deze aflevering reconstrueren we het beslissende kwartier waarin kolonel Paul Tibbets en bommenrichter Thomas Ferebee de eerste atoombom op een stad afwer...

Bethel, New York, 18 augustus 1969. Het is vroeg in de ochtend en het Woodstock-festival ligt op sterven na dood. Van de half miljoen bezoekers zijn er nog dertig- tot veertigduizend over, moe en bemodderd. Dan beklimt een zesentwintigjarige Jimi Hendrix het podium met zijn witte Stratocaster. Wat volgt is misschien wel het beroemdste protest uit de muziekgeschiedenis. Geen leus, geen toespraak, a...

De 'vader van Wi-Fi' en de standaard die niemand kent.

Even na vijf uur in de ochtend van 19 november 2012 schrikt heel Nederland wakker van vijf woorden in hoofdletters: honderd procent DNA-match. Dertien jaar eerder, in de meinacht van 1999, werd de zestienjarige Marianne Vaatstra vermoord teruggevonden in een Fries weiland. De dader liet één spoor na: zijn DNA. Maar dat paste op niemand. Terwijl de zaak koud werd, vergiftigde de verdenking een hele...

Het is 5 juni 1944, vier uur 's ochtends. In een Georgian landhuis bij Portsmouth zitten negen mannen rond een tafel. Buiten beukt een storm. Op het Kanaal varen al duizenden schepen met honderdvijftigduizend soldaten richting Frankrijk. Maar de bevrijding van West-Europa hangt niet aan een militair plan. Ze hangt aan de weersvoorspelling van één Schotse meteoroloog: Group Captain James Stagg. Wat...

3 maart 1980, Amsterdam. Gemeentelijke ME-eenheden bestormen het kraakpand Vondelstraat 72. Krakers en sympathisanten brengen tanks de binnenstad in. Het is een van de heftigste straatgevechten in de naoorlogse Nederlandse geschiedenis, en een keerpunt voor de kraakbeweging.

17 augustus 1982, 09:00. PolyGram fabriek, Langenhagen, Duitsland. In een onopvallende cleanroom aan de rand van Hannover staan de persen klaar. Technici in witte jassen controleren machines die eruitzien alsof ze uit een sciencefictionfilm komen. Ze bereiden zich voor op een handeling die de wereld nog nooit heeft gezien: de massaproductie van muziek op licht. Geen naald die over groeven krast. G...

28 februari 1953. Cambridge, Engeland. Rond het middaguur staat een vierentwintigjarige Amerikaan in een rommelig laboratorium aan Free School Lane, gebogen over kartonnen uitknipsels die hij zelf heeft geknipt. Achter hem ijsbeert een zesendertigjarige Brit die hardop denkt. James Watson en Francis Crick puzzelen al wekenlang. Ze hebben gespeculeerd, gerekend, modellen gebouwd en weer afgebroken....

De geldzuivering die oorlogsprofiteurs moest raken.

Toen Nederland ontdekte dat olie niet vanzelfsprekend is.

Het beslissende kwartier waarin David Ben-Gurion in Tel Aviv de onafhankelijkheid uitriep en een conflict begon dat tot vandaag voortduurt.

Rotterdam, 14 mei 1940. Het is half elf in de ochtend als een Duits ultimatum de stad bereikt

Atlanta, Georgia. 5 juni 1981. Het is acht uur dertig in de ochtend. In een onopvallend kantoorgebouw van de Centers for Disease Control draait de drukpers. Een routinedag. Stapels van de Morbidity and Mortality Weekly Report rollen warm van de machines.

Milaan, 6 mei 1970. In het San Siro staat Feyenoord in de finale van de Europacup I tegen Celtic uit Glasgow. Voor het eerst in de geschiedenis bereikt een Nederlandse club de finale van het belangrijkste clubtoernooi van Europa.

Oekraïense SSR, 26 april 1986. Om 01

9 november 1983. Amsterdam. Tweede Weteringplantsoen. Het is zes minuten voor zeven wanneer Freddy Heineken zijn kantoor verlaat. Zestig jaar oud, een van de rijkste mannen van Nederland, en hij weigert een lijfwacht. Naast hem loopt zijn chauffeur Ab Doderer. Op de hoek staat al een uur een oranje bestelbus.

20 februari 1991. Amsterdam. Op een kamer van het Centrum Wiskunde & Informatica zit een vijfendertigjarige programmeur achter zijn terminal. Zijn naam is Guido van Rossum. Op zijn scherm staan duizenden regels code — de vrucht van veertien maanden werk in avonden, weekenden, en een kerstvakantie die hem niet losliet.