فلسفه علم

اپیزود بیستم پادکست فلسفه علم درباره موضوع مناقشه‌برانگیز و جذاب تکامل است. مهمان این اپیزود دکتر هادی صمدی یکی از استادان برجسته فلسفه علم در ایران است. او کارشناسی را میکروبیولوژی و ارشد و دکترا را فلسفه علم خوانده و سال‌هاست که پژوهش‌ها و مقالاتش بر حوزه تکامل متمرکز است. گفت‌وگو با دکتر صمدی دو بخشی است؛ در بخش اول که همین اپیزود پیش‌روست، تکامل را از منظر فنی بررسی کردیم؛ انتخاب طبیعی و تکامل...

تفکر نقادانه یا سنجشگرایانه اندیشیدن میلی است به جست‌وجوگری، کنار آمدن با عدم‌قطعیت، احتیاط و آهستگی در اظهارنظر و ادعا، آمادگی همیشگی برای تامل کردن و مواجه شدن با اندیشه‌های جدید، ‏احتیاط در تعمیم‌دادن شتابزده و نظم ساختگی برقرار کردن میان پدیده‌ها و دوری جستن از هرگونه فریب خود یا دیگران. عبارت تفکر نقادانه در بسیاری از اپیزودهای پادکست فلسفه علم اشاره شده و با مفاهیمی مانند تفکر علمی و روش‌های...

«فبک» یا «فلسفه برای کودکان» عنوان برنامه‌ای است که در برنامه درسی بسیاری از کشورها با نظام آموزشی توسعه‌یافته یکی از ارکان اساسی است. برنامه‌ای که در تلاش است در قالب داستان، نگرش‌های عقلانی، روحیه جست‌وجوگری و نحوه فکر کردن را در کودکان ارتقا دهد با تاکید بر چهار مهارت تفکر خلاقانه، تفکر نقادانه، تفکر مراقبتی و تفکر مشارکتی. بخش مهمی از فرآیند آموزش که فقدان آن سبب شده در نظام آموزشی کشور ما فرد...

علم چیست؟ پاسخ این سوال به ظاهر ساده، تعیین کننده‌ی چیزهای سرنوشت‌سازی در دنیای ماست؛ از اینکه چرا باید واکسن بزنیم یا نزنیم یا چرا باید به علم اعتماد کنیم یا نکنیم تا اینکه چرا طالع‌بینی شبه‌علم است و شیادی. پاسخ به این سوال، نسبت ما را با عقلانیت، متافیزیک، تکامل، مه‌بانگ، پزشکی، علوم انسانی، تکنولوژی و حتی توسعه و پیشرفت و مدرنیته هم مشخص می‌کند. از این‌رو «فلسفه‌ی علم» شاید تنها یک شاخه تخصصی...

در اپیزود پانزدهم از پادکست فلسفه علم، پ ژمان نوروزی و ا میرحسن موسوی درباره فلسفه تکنولوژی ، صحبت می‌کنند. تکنولوژی و فلسفه ‌پشت سر آن می‌تواند نقش بسیار مهمی در تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری‌های کلان یک کشور یا یک جامعه داشته باشد؛ از انرژی هسته‌ای، اینترنت، موشک‌های فضایی، پتروشمی میانکاله، سد گتوند تا شیوه‌های حکمرانی، شیوه‌های مدیریت، پزشکی و شیوه‌های درمان، نهادها، سازمان‌ها و شرکت‌ها، قانون‌گذار...

در این اپیزود به سراغ فلسفه پزشکی رفته‌ایم، یکی از بارورترین شاخه‌های مطالعاتی فلسفه علم که در ذیل علوم انسانی سلامت جای دارد و در تقاطع پزشکی، علوم زیست‌-پزشکی و فلسفه جای دارد. مهمان ما در این اپیزود دکتر علیرضا منجمی است، پزشک و فیلسوف ایرانی که برای بسیاری از پزشکان و دانشجویان پزشکی نامی آشناست. در این اپیزود از مفاهیمی مانند سلامت و بیماری و طبی‌سازی تا هوش مصنوعی و سایبورگ گفت‌وگو کرده‌ایم...

«حقیقت نسبی است» «هرکس قدرت دارد، واقعیت و اخلاق را می سازد» «اینشتین ثابت کرده است که همه چیز نسبی است» «درست و غلطی وجود ندارد و آنچه که ما به آن اخلاق می گوییم برساخته فرهنگ‌ها، سنت‌ها و زمینه‌ها است» و جملات مشابه گزاره‌های بسیار آشنایی است که همه کم‌وبیش شنیده‌ایم و برای بسیاری از تحصیل‌کردگان ایرانی باورهای نسبتا جاافتاده‌ای است. «فلسفه اخلاق» اگرچه شاخه مستقلی از فلسفه علم است، اما ارتباطات...

اخلاق پزشکی/زیستی و به طور کلی فلسفه پزشکی یکی از شاخه‌های بسیار پراهمیت فلسفه علم است که در دهه اخیر بسیار بارور بوده و بعد از مواجهه انسان با کرونا، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و به عرصه عمومی وارد شده است. در این اپیزود درباره سازوکارهای پزشکی مبتنی بر شواهد، کارآزمایی‌های بالینی و آزمایش‌های دوسوکور گفت‌وگو کرده‌ایم. آیا باید به پزشکی مدرن، محصولات و نتایج آن اعتماد کنیم؟ آیا واکسن‌ها واقع...

در نخستین برنامه از فصل دوم پادکست فلسفه علم به این مشغول شدیم که اصلا چرا باید به علم اعتماد کنیم؟ مگر نه اینکه علم مملو از شکیات است و گزاره های یقینی ندارد؟ مگر نه اینکه علم میتواند در ظول زمان تغییر کند و نظرات پیشین خود را تصحیح کند و یا از آن بیشتر، نقض کند؟ پس پرسش نخست، چرا باید به علم اطمینان کنیم؟ حمایت مالی: پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسسولیت اخلاقی، قانونی یا عرفی برای...

این شماره آخرین شماره از فصل نخست پادکست فلسفه علم است. با ساختاری . متفاوت و غیررسمی در یک کافه ضبط شده است.در این شماره از چرایی و چیستی پادکست فلسفه علم گفتیم و از آینده‌ای که برایش در نظر داریم گفتیم. . تا شروعی دیگر در فصلی تازه از "فلسفه علم"بدرود. پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسسولیت اخلاقی، قانونی یا عرفی برای پرداخت هزینه ندارند. اگر خواستید لطف کنید و به ارتقای کیفیت و بقای...

در آخرین شماره از فصل اول فلسفه علم،به یکی دیگر از قله های تاریخ و فلسفه علم پرداختیم. از داروین و انتخاب طبیعی اش گفتیم و در نهایت به نحله های فکری فلسفه علم اشاره کردیم. این شماره "فلسفه علم" پایان فصل نخست است و تخته پرش ما به فصل دوم که به زودی مهیا شده و منتشر میشود. حمایت مالی: پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسسولیت اخلاقی، قانونی یا عرفی برای پرداخت هزینه ندارند. اگر خواستید لطف...

در شماره هشت از "فلسفه علم" گفتیم که گالیله چه ها نکرده و به نامش سکه خورده. اما اینکه گالیله چه نقشی در دنیای علم و فلسفه علم داشته موضوع تاکیدی ما در این شماره است.فلسفه علم را از تاریخ علم نمیتوان جدا کرد. این شماره فلسفه علم مثل باقی شماره ها موید این نکته ی مهم است. پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسسولیت اخلاقی، قانونی یا عرفی برای پرداخت هزینه ندارند. اگر خواستید لطف کنید و به ار...

اسطوره زدایی از یک اسطوره- این همه‌ی داستان این شماره از پادکست فلسفه علم است. در این برنامه با گالیله آشنا میشوید و بیشتر از آنکه بدانیم گالیله چه کرده،میشنویم که چه کارهایی نکرده. این شماره به خصوص با توجه به علاقه‌ای که امیرحسن موسوی به گالیله دارد محتوایی شنیدنی و جذابتر از باقی شماره ها دارد. شاید هم چون کالیله برای بیشتر ما شنوندگان "فلسفه علم" آغازگر علم جدید محسوب میشود. شاید: پادکست فلسفه...

نیوتن را دانشمند همه‌ی اعصار،بزرگترین دانشمند همه ‌ی اعصار نامیده اند.عموم مردم اورا بیشتر از نظریات و آثارش در دنیای فیزیک(نور شناخت و مکانیک) و شاید ریاضی(دیفرانسیل و انتگرال) می‌شناسند. اما او چه تاثیری در حوزه‌ی فلسفه داشته است؟ این پرسشی است که در این شماره از پادکست فلسفه علم ، امیر حسن موسوی،کاندیدای دکتری فلسفه علم به آن پاسخ می‌دهد. فلسفه علم برای آنهاست که دانستن را دوست دارند. پادکست فل...

در "فلسفه علم" ششم یکی از معروفترین "تغییر پارادایم" های تاریخ را مرور میکنیم. از "نظریه زمین مرکزی" و "کپرنیک" میگوییم و نقشی که در تاریخ و فلسفه علم داشته است.. پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسسولیت اخلاقی، قانونی یا عرفی برای پرداخت هزینه ندارند. اگر خواستید لطف کنید و به ارتقای کیفیت و بقای این پادکست کمک کنید، از لینک زیر می‌توانید از پادکست فلسفه علم حمایت مالی کنید.: https://ch...

مساله یا معما؟ این موضوعی است که تامس کون برایمان گفته. همانطور که از «پارادایم» گفته. و البته از همه مهمتر اینکه تامس کون برایمان از ساختار انقلابهای علمی گفته است. در شماره پنجم فلسفه علم امیر حسن موسوی، به نظرات تامس کون پرداخته و پژمان نوروزی پرسش‌هایش را از او پرسیده و سیاوش صفاریان پور راهبری این شماره از فلسه علم را بر عهده داشته است. متن پیاده شده این اپیزود در آدرس زیر در دسترس است: https...

شماره چهارم فلسفه علم قصه‌ی علم و شبه‌علم را همچنان دنبال می‌کند. فرق میان نظرات داروین و فون دنیکن چیست که یکی اعتباری و اسم و رسمی دارد و دیگری با اینکه اسم و رسم دارد، چندان معتبر نیست؟ فلسفه‌ی علم از سری پادکست‌های جایزه چراغ است . پادکستی برای آنهایی که دغدغه‌ی دانستن دارند. متن پیاده شده این اپیزود در آدرس زیر در دسترس است: https://cheraghprize.com/pos-ep4/ حمایت مالی: پادکست فلسفه علم رایگا...

درسومین قسمت از فلسفه علم از علم و شبهه علم گفتیم. از اینکه آیا هر چیزی که علم نیست ،شبه علم است؟ یا شاید بهتر است روشهای دیگر معرفتی را به نام «ناعلم» بشناسیم ودر جای خودش از آنها بهره ببریم. اگر چنین است، آیا شبه‌علم هم یکی از ابزارهای معرفتی معتتبر است؟ اگر نه چرا؟ . فلسفه علم پادکستی است از مجموعه‌ی پادکستهای "جایزه چراغ متن پیاده شده این اپیزود در آدرس زیر در دسترس است: https://cheraghprize.c...

در اپیزود دوم فلسفه علم امیرحسن موسوی درباره رویکردهای متفاوت به علم در طول تاریخ صحبت کرده است. فلسفه علم پادکستی‌ست برای دانستن و شیوه‌ی دانستن که از سوی جایزه چراغ تولید و منتشر می‌شود. متن پیاده شده این اپیزود در آدرس زیر در دسترس است: https://cheraghprize.com/pos-ep2/ حمایت مالی: پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسئولیت اخلاقی، قانونی یا عرفی برای پرداخت هزینه ندارند. اگر خواستید لط...

در اپیزود نخست از پادکست «فلسفه علم» به اجمال درباره مفهوم «فلسفه» و«علم» گفتیم و در نهایت ترکیب این دو مفهوم را که دانشی جدید است و «فلسفه علم» نام دارد را تعریف کردیم. پادکست فلسفه علم تلاشی است کوچک برای درک مفاهیم بزرگ و ارزشمند فلسفه علم. م تن پیاده شده این اپیزود در آدرس زیر در دسترس است: https://cheraghprize.com/pos-ep1/ حمایت مالی: پادکست فلسفه علم رایگان است و شنوندگان هیچ مسئولیت اخلاقی،...