دغدغه ایران

این آخرین بخش از شرح کتاب «بر لبه تنهایی: روایت کلان‌راهبرد امنیت ملی ایران» نوشته ولی نصر است. نویسنده از سه فصل پایانی کتابش، هزینه‌های موفقیت محور مقاومت، روند و عواقب پرونده هسته‌ای، وقایع بعد از هفت اکتبر 2023 و معماهایی را تحلیل می‌کند که پیش روی امنیت ملی ایران قرار دارد. این سه فصل انتقادی‌ترین بخش‌های کتاب نسبت به کلان‌راهبرد امنیت ملی ایران هستند و پرسش‌های مهمی را پیش روی رهبران و متخصص...

پنجمین قسمت از شرح کتاب «بر لبه تنهایی: روایت کلان‌راهبرد امنیت ملی ایران» نوشته ولی نصر، چگونگی تکوین و پیشرفت دکترین «دفاع رو به جلو» و شکل‌گیری «محور مقاومت» را ارائه می‌کند. ولی نصر نشان می‌دهد که چگونه «دفاع رو به جلو» و «محور مقاومت» بر اثر نیازهای امنیتی تهران و در واکنش به اقداماتی که آمریکا در منطقه و بالاخص در عراق انجام داد پدید آمدند. نصر کماکان بر واقعیت ژئوپلتیک اقدامات ایران و روکش...

این چهارمین قسمت از شرح کتاب «بر لبه تنهایی: روایت کلان‌راهبرد امنیت ملی ایران» نوشته ولی نصر است که در سال 2025 منتشر شده، و در آن بررسی تاریخی عمیقی درباره ریشه‌های شکل‌گیری راهبرد کلان امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام می‌دهد. در این قسمت شرح ولی نصر درباره چگونگی تأثیر جنگ بر جامعه و دولت ایران، برآمدن هاشمی رفسنجانی و سیدعلی خامنه‌ای در سپهر سیاسی ایران بعد از جنگ، دوران سیدمحمد خاتمی و شکل...

ولی نصر در کتاب «بر لبه تنهایی: روایت کلان‌راهبرد امنیت ملی ایران» که در سال 2025 منتشر شده، بررسی تاریخی عمیقی درباره ریشه‌های شکل‌گیری راهبرد کلان امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام می‌دهد. این راهبرد که به روایت او بر فرسودن آمریکا در خاورمیانه و بیرون راندن آن بنا شده، پیروزی‌ها، شکست‌ها و هزینه‌هایی داشته است. اما فراتر از همه این‌ها، در لحظه کنونی و بعد از تحمیل دو جنگ بر ایران، شناخت و باز...

راهبرد کلان امنیت ملی ایران – بخش دوم در قسمت صدوپنجاه‌ونه پادکست بخش اول شرح کتاب «بر لبه تنهایی: روایت کلان‌راهبرد امنیت ملی ایران» نوشته ولی نصر، متخصص روابط و اقتصاد سیاسی بین‌الملل را ارائه کردیم. بخش اول زمینه‌های تاریخی دورتر شکل‌گیری راهبرد امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را تشریح می‌کرد. بخش دوم به تشریح چگونگی تأثیرگذاری انقلاب اسلامی، بحران اشغال سفارت آمریکا و تحولات سیاست داخلی ایران ان...

ایران چرا به نقطه‌ای رسیده است که امروز آمریکا به این کشور مستقیم حمله می‌کند؟ تخاصم بین ایران، آمریکا و اسرائیل چگونه تکوین یافته و به نقطه فعلی رسیده است؟ رهبران، نظامیان و استراتژیست‌های ایرانی چگونه راهبرد کلان امنیت ملی ایران را شکل داده‌اند؟ این سؤالات مهم برای شناخت جمهوری اسلامی ایران و وضعیتی که در آن قرار داریم حیاتی است. ولی نصر، متخصص روابط و اقتصاد سیاسی بین‌الملل در کتاب «بر لبه تنها...

جنگ‌ها جوامع را تغییر می‌دهند. جنگ آن‌قدر عظیم و تغییردهنده است که شاید هیچ جنبه‌ای از جامعه نیست که بر جنگ اثر نگذارد و از آن اثر نپذیرد. سخن گفتن از توسعه یا هر طرحی برای آینده ایران بدون درک کردن اثری که جنگ با آمریکا و اسرائیل بر ایران می‌گذارد، بی‌معنی است. این قسمت بر اساس روایت مارگارت مک‌میلان در کتاب «جنگ‌ها چگونه ما را تغییر دادند؟» ابعاد مختلف تأثیرات جنگ را بررسی کرده و متناسب با آن‌ها...

آیا نظام‌های سیاسی که از دل #انقلاب_اجتماعی بیرون می‌آیند با بقیه نظام‌های اقتدارگرا فرق دارند یا می‌توان آن‌ها را مثل بقیه اقتدارگرایی‌ها دانست؟ استیون لویتسکی و لوکان وی در کتاب «انقلاب و استبداد» استدلال می‌کنند که نظام‌های برآمده از انقلاب‌های اجتماعی به دلیل رادیکالیسم و تغییراتی بنیادینی که ایجاد می‌کنند، و زنجیره‌ای از واکنش‌های ضدانقلابی که برمی‌انگیزند، به سازمان‌دهی و کیفیت کاملاً متمایز...

محمد یونس، اقتصاددان بنگلادشی، بعد از بنیان‌گذاری بانک گرامین در دهه ۱۹۷۰ میلادی (که در بخش اول شرح کردیم) توانست دامنه فعالیت این بانک را در دهه ۱۹۸۰ گسترش دهد و از دهه ۱۹۹۰ به مؤسسه بزرگی در زمینه فقرزدایی در کشور بنگلادش تبدیل کند. او فعالیت بانک گرامین را در قالب مجموعه‌ای از شرکت‌ها گسترش داد و نقش مهمی در توسعه ظرفیت‌های سازمانی بنگلادش ایفا کرد. این قسمت از پادکست، شرحی بر فعالیت‌های او در...

محمد یونس، اقتصاددان بنگلادشی، در پنجاه سال گذشته توانسته با توسعه مدلی از بانکداری و هم‌چنین استفاده از روش کسب‌وکار اجتماعی، اقدامات مؤثری برای کاهش فقر در بنگلادش انجام دهد. موفقیت‌های او علاوه بر کاهش فقرای این کشور، جایزه صلح نوبل را نیز برای او به همراه داشته است. مدل بانکداری یونس به ده‌ها کشور دیگر نیز توسعه یافته است. این قسمت، بخش اول از شرح شیوه‌ای از بانکداری است که او برای فقرزدایی در...

کشورهایی که در آن‌ها حاکمیت قانون وجود ندارد، بازارهای مناسبی به‌وجود نیامده، و فاقد نهادهای خوب هستند چگونه باید به توسعه دست یابند؟ این سؤال بدان جهت که نظریه‌های بازارگرا و حکمرانی خوب بر اهمیت بازارها و نهادها به عنوان پیش‌شرط‌های توسعه تأکید می‌کنند بسیار اهمیت دارد. محسن یزدان‌پناه در این گفت‌وگو، مشکلات نظریه‌های بازارگرا و نهادگرا را تشریح کرده و گذار بر مبنای «استقرار سیاسی» به سوی توسعه...

قسمت صد‌وپنجاه‌وسه پادکست دغدغه ایرانچین: شورش تایپینگ (۱۸۶۴-۱۸۵۰ میلادی)چین در میانه قرن نوزدهم، در زمانی که بر اثر جنگ‌های تریاک ضعیف و هم‌زمان فساد و زوال امپراتوری سلسله چینگ باعث بحران در درون حکومت شده بود، با شورش اجتماعی گسترده‌ای مواجه شد که طی چهارده سال بعدی امپراتوری را با جنگ داخلی مواجه کرد و به بزرگ‌ترین خشونت سیاسی قرن نوزدهم در جهان بدل شد. #شورش_تایپینگ در زمان پیدایش و پس از آن،...

قسمت صد‌وپنجاه‌ودو پادکست دغدغه ایرانچین: جنگ‌های تریاک (۱۸۶۰-۱۸۳۹ میلادی) چین درست در میانه دوران سلسله چینگ (۱۹۱۲-۱۶۴۴) و در فاصله سال‌های ۱۸۳۹ تا ۱۸۶۰ دو بار با تهاجمغربیان مواجه شد. محوریت تجارت تریاک در این جنگ‌ها باعث شد تا این دو تهاجم به جنگ‌های تریاک معروفشوند. جنگ‌های تریاک معلول فرایندهای سیاسی و اقتصادی زیادی بودند و اثرات سهمگینی بر جامعه وحکومت چین باقی گذاشتند. این قسمت، زمینه‌های پ...

چین: سلسله چینگ (۱۹۱۲-۱۶۴۴ میلادی)سلسله چینگ (یا منچو) آخرین دودمان پادشاهی در تاریخ چین است. این سلسله که بین ۱۶۴۴ تا ۱۹۱۲ بر این کشور حاکم شد، واسطه گذار چین به دوران مدرن نیز هست. چین در این دوران با فشارهای خارجی و زوال درونی مواجه شده و نتیجه آن به قرن تحقیر معروف شد. این قسمت از پادکست، مروری مختصر بر وقایع مهم دوران این سلسله از جمله جنگ تریاک و شورش تای‌پینگ دارد.  حامی مالی توسعه مهارت هو...

قسمت صد‌وپنجاه پادکست دغدغه ایرانجغرافیای اقتصادی جنگ ایران و اسرائیل آیا جنگ دوازده روزه اسرائیل علیه ایران فقط به خاطر مسأله توان هسته‌ای ایران بوده است؟ دلایل اقتصادی در این جنگ نقشی داشته‌اند؟ آیا تحولی در نظام اقتصاد جهانی رخ داده که اسرائیل و آمریکا را به این جنگ سوق داده است؟ دکتر آریابرزن محمدی در گفت‌وگویی درباره جغرافیای اقتصادی این جنگ، دیدگاه‌ها، منافع و راهبردهای هر کدام از بازیگران م...

قسمت صد‌وچهل‌ونه پادکست دغدغه ایرانناترازی انرژی (بخش دوم) بخش اول این گفت‌وگو (قسمت 148) بیشتر بر تشریح پایین بودن بهره‌وری انرژی، دنبال نشدن مدیریت تقاضا و مصرف انرژی، و برشمردن دلایل این امر متمرکز بود. بخش دوم، دشواری‌های تأمین مالی، پیچیدگی‌های اقتصادی و سیاسی گذار به مدیریت تقاضا و مصرف، و آن دسته ویژگی‌ها که مانع حکمرانی کارآمد انرژی هستند را بررسی می‌کند. این گفت‌وگو بین دکتر داود منظور و...

قسمت صد‌وچهل‌وهشت پادکست دغدغه ایرانناترازی انرژی (بخش اول) مدت‌هاست که زنگ خطر ناترازی انرژی به صدا درآمده است. قطعی برق به رویه معمول در بخش‌های خانگی و صنعتی تبدیل شده و خسارات عظیمی به اقتصاد و جامعه ایران وارد می‌کند. داود منظور و محمد فاضلی در این گفت‌وگو، ابعادی از ناترازی انرژی و علل آن‌را بررسی می‌کنند. این بخش اول گفت‌وگویی درباره علل ناترازی برق است.  حامی مالی توسعه مهارت هوشمند کارساز...

قسمت صد‌وچهل‌وهفت پادکست دغدغه ایران ناگفته‌های بحران آب (بخش دوم) این دومین بخش از گفت‌وگویی میان دکتر حجت میان‌آبادی و محمد فاضلی درباره پیچیدگی‌ها و مشکلات حکمرانی آب در ایران است. این گفت‌وگو واقعیت‌های مهمی درباره تعارضات موجود در ساختار مدیریت منابع آب، تعریف پروژه‌های آبی، چرایی تأکید بر تأمین آب بیشتر بدون اصرار بر مدیریت مصرف و تقاضا، و روندهای منجر به زوال و نابودی ظرفیت زیست‌پذیری سرزمی...

قسمت صد‌وچهل‌وشش پادکست دغدغه ایرانناگفته‌های بحران آب (بخش اول) منتقدان سال‌هاست که درباره مشکلات حکمرانی و مدیریت منابع آب در ایران گفته، نوشته و عمل کرده‌اند. اما هیچ‌گاه اعداد و ارقام آب به دقت بررسی نشده و ظرفیت‌های اعداد آبی برای واقع‌پوشی یا فریب دادن افکار عمومی درباره مسائل آبی، معلوم نشده است. دکتر حجت میان‌آبادی و محمد فاضلی در گفت‌وگویی درباره بحران آب، ناگفته‌ها و پیچیدگی‌های این مشکل...

قسمت صد‌وچهل‌وپنج پادکست دغدغه ایران روز صفر آب: گفت‌وگو با بنفشه زهرایی ایران در تابستان ۱۴۰۴ با یکی از خشک‌ترین سال‌های خود مواجه شده و تنش آبی به شهرها از جمله تهران رسیده است. دکتر بنفشه زهرایی در این گفت‌وگو وضعیت آب کشور را تشریح کرده و مردم را به مدیریت و کاهش مصرف آب فرامی‌خواند. چنین فراخوانی، پرسش‌هایی برای شهروند ایرانی ایجاد می‌کند که گاه او را عصبانی هم می‌سازد. بعد از گفت‌وگوی خانم ز...

قسمت صد‌وچهل‌وچهار پادکست دغدغه ایران بحران و خروج از بحران: ایران از زاویه اندونزی اندونزی برخلاف ایران کشوری نوظهور است و توانسته در نیم قرن، از وضعیتی نامناسب به یکی از قدرت‌های اقتصادی آسیا تبدیل شده و یکی از قدرت‌های اقتصادی آینده باشد. اندونزی از بحران‌های بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۸ با موفقیت عبور کرده است. این قسمت، تجربه اندونزی را بر اساس چارچوبی که جِرد دایموند در کتاب «آشوب: نقاط عطف برای...

قسمت صد‌وچهل‌وسه پادکست دغدغه ایران بحران و خروج از بحران: ایران از زاویه شیلی ایران تنها کشور جهان نیست که تجربه‌های سیاسی ناخوشایند داشته و با دوره‌های مختلفی از افراطی‌گری، اقتدارگرایی یا تلاش برای اصلاحات معطوف به توسعه و تقویت دموکراسی مواجه است. کشوری نظیر شیلی هم تجربه‌های گوناگونی در عرصه این نوع بحران‌ها دارد. جِرد دایموند در کتاب «آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده» چارچوبی برای تحلیل...

قسمت صد‌وچهل‌ودو پادکست دغدغه ایران بحران و خروج از بحران: ایران از زاویه فنلاند ایران تنها کشور جهان نیست که مجبور به زیستن در کنار ابرقدرتی با قابلیت‌های نظامی و سیاسی ویرانگر شده است. فنلاند هم دهه‌ها در کنار شوروی و روسیه چنین وضعیتی داشته است. جِرد دایموند در کتاب «آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده» چارچوبی برای تحلیل عوامل مؤثر بر خروج از بحران ارائه کرده و فنلاند را در این چارچوب بررسی...

قسمت صد‌وچهل‌ویک پادکست دغدغه ایران عادی‌سازی رابطه با آمریکا؟ روابط ایران و آمریکا در 47 سال گذشته پرتنش و خصمانه بوده است. ایران و آمریکا بارها بر سر مسائل مختلف مذاکره کرده‌اند ولی هیچ‌گاه توافقی جامع و پایدار حاصل نشده است. #ناصر_هادیان که در همه این سال‌ها درگیر تحلیل و کنشگر مذاکرات ایران و آمریکا بوده، در این گفت‌وگو ابعاد مختلف این رابطه و نقش اسرائیل در آن‌را بررسی می‌کند. حامیان مالی میس...

قسمت صد‌وچهل پادکست دغدغه ایران چین: سلسله‌های یوآن و مینگ (۱۶۴۴-۱۲۷۱ میلادی) چین بعد از فروپاشی سلسله سونگ، به مدت ۹۶ سال تحت حاکمیت سلسله یوآن قرار گرفت که از نوادگان چنگیزخان بودند. سپس سلسله مینگ بر این کشور حاکم شد. عصر مینگ، دوران شروع زوال نسبی چین در برابر غرب، و هم‌چنین شروع و پایان یافتن یکی از مهم‌ترین سفرهای دریایی جهان پیشامدرن است. این قسمت، روایتی از دو سلسله یوآن و مینگ، و اثرات‌شا...