braincast | پادکست علوم شناختی و مغز

این اپیزود از برینکست در شهریور ۱۴۰۴ ضبط شده، اما به خاطر مشغله‌ها، انتشارش تا الان به تعویق افتاد. این روزها فضای اطراف‌مون بیشتر از همیشه تحت تأثیر موضوعات سیاسیه، و طبیعیه که هر کدوم از ما با حساسیت‌ها و تجربه‌های متفاوتی به این بحث‌ها نگاه کنیم. شاید شروع سال جدید، فرصت کوچیکی باشه برای اینکه بعضی از پیش‌فرض‌هامون رو دوباره مرور کنیم. توی این اپیزود درباره «مغز سیاسی» حرف می‌زنیم. اینکه چطور ب...

علوم شناختی با رویکردی میان‌رشته‌ای، فرآیندهای ذهنی مانند ادراک، یادگیری، حافظه، تصمیم‌گیری و حل مسئله را بررسی می‌کند و از یافته‌های علوم اعصاب، روان‌شناسی، زبان‌شناسی و علوم رایانه بهره می‌گیرد. روان‌شناسی سازمانی اما این شناخت را در بستر محیط کار و تعاملات شغلی به‌کار می‌گیرد؛ یعنی چگونگی تأثیر انگیزه، فرهنگ سازمان، سبک‌های رهبری، ارتباطات، رضایت شغلی و رفتار گروهی بر بهره‌وری و سلامت روان کارک...

امروزه ادغام یافته‌های علوم شناختی با رسانه‌های دیجیتال و بازاریابی، چشم‌انداز نوینی برای تأثیرگذاری بر رفتار و انتخاب‌های انسانی گشوده است؛ اما این پیشرفت‌ها همواره با پرسش‌های جدی درباره پیامدهای اخلاقی، اجتماعی و توسعه‌ای مواجه‌اند. آیا به‌کارگیری دانش مغز و شناخت می‌تواند بسترساز توسعه پایدار باشد یا خطر شکل‌گیری نابرابری‌های شناختی و مهندسی پنهان افکار عمومی را شدت می‌بخشد؟ وقتی رسانه و فناور...

در مقدمه فصل چهارم با محمد خادمی (پژوهشگر شناخت اجتماعی و توسعه پایدار) تلاش کردیم درباره دغدغه‌هایی پیرامون کاربردی شدن علوم شناختی برای حل مسائل واقعی این روزها صحبت کنیم. نسخه ویدئویی این گفتگو رو می‌تونید در کانال‌های یوتیوب و آپارات ما دنبال کنید. لینک اپیزود صفر فصل چهارم در کانال یوتیوب: https://youtu.be/z75_dGlsC70 لینک کانال آپارات: aparat.com/braincast

ادامه گفتگوی پویا پاک‌نژاد با آیدا رضائی در آخرین اپیزود این فصل، با دنبال کردن بحثی پیرامون تعارض‌های شناختی پیش می‌رود. مشاهده نسخه ویدئویی در یوتیوب: https://youtu.be/P-Ne80dDvS8 لینک مشاهده نسخه ویدئویی در آپارات: https://www.aparat.com/v/zjdxk2w

گفتگو پیرامون شواهد، باور معقول و استدلال گفتگوهای پویا پاک‌نژاد با آیدا رضائی به بهانه موضوع تفکر انتقادی لینک مشاهده نسخه ویدئویی گفتگو در یوتیوب: https://youtu.be/v4yV_AWuoUM

به بهانه گفتگو پیرامون استدلال و علم، تلاش می‌کنیم درباره موارد زیر نیم‌نگاهی داشته باشیم: - برهان استقرایی و قیاسی  - روش علمی و نسبت آن با برهان استقرایی و قیاسی - چرا به علم اعتماد می‌کنیم؟ * فصل سوم برینکست به گفتگوهای پویا پاک‌نژاد با آیدا رضائی (دانش‌آموخته فلسفه علم و دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه مونترال) پیرامون تفکر انتقادی اختصاص دارد. نسخه ویدئویی گفتگو در یوتیوب: https://youtu.be/G...

بعد از انتشار هفت اپیزود از فصل سوم که درباره تفکر انتقادی و انواع سوگیری‌های شناختی گفتگو کردیم؛ تلاش می‌کنیم درباره مزایای نقادانه فکر کردن صحبت کنیم! محور اصلی اپیزود هشتم حول این پرسش شکل گرفته است که: تفکر نقاد چگونه می‌تواند از افتادن در دام سوگیری‌های شناختی جلوگیری کند؟

مشاهده نسخه ویدئویی گفتگو در کانال یوتیوب: https://www.youtube.com/watch?v=MNU8FbMMfsc

مشاهده نسخه ویدئویی گفتگو در کانال یوتیوب: https://youtu.be/qyqHbe_zD3c

مشاهده نسخه ویدئویی گفتگو در کانال یوتیوب: https://youtu.be/GtpXfAUC4Kk

اعتماد به ظواهر چه وقت معقول است؟ چه زمانی نباید به حس‌مان اعتماد کنیم؟ باور به آن‌چه به ما گفته شده تا میزان معقول است؟ چه زمانی به استدلال احتیاج داریم؟

در ادامه گفتگوهای مرتبط با تفکر انتقادی، پس از پرداختن به موضوع "استدلال" و صورت‌بندی "استدلال موجه" به بررسی مغالطه‌ها پرداختیم و تلاش کردیم مغالطه‌های پرتکرار را مورد بررسی قرار دهیم. در این اپیزود به مغالطه‌های "دو راهی کاذب"، "پس از واقعه"، "آدمک پوشالی" (پهلوان پنبه) و "تایید نتیجه" می‌پردازیم.

در ادامه گفتگوهای مرتبط با تفکر انتقادی، پس از پرداختن به موضوع "استدلال" و صورت‌بندی "استدلال موجه" به بررسی مغالطه‌ها می‌پردازیم و تلاش می‌کنیم چند مغالطه‌ پرتکرار را مورد بررسی قرار دهیم. در این اپیزود به مغالطه‌های "تعمیم عجولانه"، "شیب لغزنده" و "حمله شخصی" می‌پردازیم. مشاهده نسخه ویدئویی در یوتیوب: https://youtu.be/Ku82LP5wAhA

استدلال چیست؟ استدلال با «توضیح» و «اختلاف نظر» چه تفاوت‌هایی دارد؟ تفاوت استدلال خوب/موجه با استدلال بد در چه مواردی است؟ مشاهده نسخه ویدئویی در یوتیوب: https://youtu.be/nGxXna4XfsE

تفکر انتقادی به چه دردی می‌خوره؟ باورهای معقول رو چطوری می‌تونیم تشخیص بدیم؟ چطوری می‌تونیم مبتنی بر تفکر انتقادی تصمیم‌های بهینه‌تری بگیریم؟ تشخیص باورهای معقول و تصمیم‌های بهینه چطوری روی کیفیت زندگی ما اثر میذاره؟ برای فصل سوم برینکست در رسانه علوم شناختی و مغز تصمیم گرفتیم موضوع تفکر انتقادی را محور گفتگوها قرار دهیم. فصل سوم برینکست پیش از هر چیزی، تمرین ماست برای نقادانه اندیشیدن و همینطور ت...

به بهانه برگزاری هفته آگاهی از مغز پنجمین اپیزود پادکست گیجگاهی با موضوع مغز اجتماعی منتشر می شود. محور گفتگوهای این اپیزود بررسی کتاب مغز اجتماعی اثر متیو لیبرمن است. در هر اپیزود از برنامه گیجگاهی با حضور دکتر جواد حاتمی و جناب علیرضا توانا تلاش می‌کنیم گفتگوهایی آزاد درباره ذهن و خیال داشته باشیم. این گفتگوها به بهانه بررسی یک فیلم یا یک کتاب با میزبانی پویا پاک نژاد برگزار می‌شود.

Memento (2000) لینک مشاهده نسخه ویدئویی در یوتیوب اپیزود چهارم برنامه گیجگاهی در نخستین هفته شهریور ضبط شده است و بنا داشتیم در نیمه دوم شهریور ماه آن را منتشر کنیم. متاسفانه به دلیل عزای عمومی انتشار آن تا به امروز عقب افتاد. اما امروز به نظر می‌رسد گفتگو پیرامون حافظه و هویت اولویت قابل توجهی پیدا کرده است. در چهارمین اپیزود گیجگاهی نیز به بهانه بررسی فیلم ممنتو اثر کریستوفر نولان پیرامون موضوعا...

بعد از سکوت طولانی تصمیم گرفتیم یک ویژه برنامه منتشر کنیم. فیلم هانا آرنت اثر مارگارته فون تروتا محور این ویژه برنامه گیجگاهی است. این فیلم محاکمه آدولف آیشمن و نظریه هانا آرنت تحت عنوان ابتذال شر را روایت می‌کند. آیشمن از افسران بلندپایه حزب نازی بوده که در جریان جنگ جهانی دوم دستور فرستادن بسیاری از یهودیان را به «کوره‌های آدم‌سوزی» صادر کرده‌! آرنت بیان می‌کند که شرهای بزرگ در کل تاریخ بشر به‌ط...

بلوم در «علیه همدلی»، همدلی را به عنوان یکی از محرک های اصلی نابرابری و بی اخلاقی در جامعه نشان می دهد. با داشتن فاصله ی زیادی از کمک به ما برای بهبود زندگی دیگران، همدلی یک احساس دمدمی مزاج و غیرمنطقی است که به تعصبات محدود ما توجه دارد. قضاوت ما را به هم می زند و از قضا اغلب به ظلم می انجامد. ما زمانی در بهترین حالت خود هستیم که به اندازه کافی باهوش باشیم که به آن تکیه نکنیم، بلکه در عوض از شفقت...

گیجـ‌گاهی گفتگویی آزاد میان ذهن و خیال است که در هر اپیزود با حضور دکتر جواد حاتمی و جناب آقای علیرضا توانا یک کتاب یا فیلم را از دو نظرگاه "علوم شناختی" و "هنر و ادبیات" بررسی می‌کنیم. به دنبال استقبال مخاطبان از نخستین اپیزود برنامه گیجـ‌گاهی، تصمیم گرفتیم با همکاری مرکز شناخت دومین اپیزود این برنامه را نیز تولید و منتشر کنیم. دومین اپیزود برنامه نیز با حضور اساتید گرانقدر جناب آقای دکتر جواد حا...

محور تولید تمامی اپیزودهای فصل دوم ذهن آگاهی (مایندفولنس) بوده و با همکاری آرامیا تولید و منتشر شده است. برای آخرین اپیزود این فصل موضوع اعتیاد و به طور کلی رفتارهای اعتیادی را انتخاب کرده‌ایم. در دهمین اپیزود فصل دوم برینکست میزبان استاد بزرگوار، جناب آقای دکتر رضا دانشمند با موضوع ذهن آگاهی و اعتیاد هستیم. نسخه ویدئویی گفتگو در کانال آپارات و یوتیوب برینکست در دسترس است. لینک آپارات: aparat.com/...

از ابتدای شروع فصل دوم با هدف مطالعه علمی ذهن آگاهی نقدهای بسیاری دریافت کرده‌ایم پیرامون رویکردهای انتقادی به ذهن آگاهی و مسائل اجتماعی که در این گفتگو ذیل حوزه ای تحت عنوان علوم اعصابِ اجتماعیِ انتقادی، این موارد را بررسی خواهیم کرد. نهمین اپیزود فصل دوم برینکست با عنوان نگاهی انتقادی به ذهن آگاهی به گفتگوی پویا پاک نژاد با دکتر عبدالرحمن نجل رحیم (نورولوژیست و مغز پژوه اجتماعی) اختصاص دارد. نسخ...

واقیعت این است که در داخل بدن و همچنین روی پوست ما تریلیون‌ها میکروارگانیسم از هزاران گونه مختلف وجود دارد که میکروبیوتا نامیده می‌شوند. امروزه میکروبیوم به عنوان یک ارگان حمایت کننده شناخته می‌شود زیرا در تقویت عملکردهای روزمره بدن انسان نقشی اساسی دارد. اخیرا در جستجوهایمان به مقالاتی برخوردیم که حالات ذهنی و بسیاری از اختلالات روانی می تواند به علت عملکرد این میکروارگانیسم‌ها باشد و به تازگی رو...

کلمه "ژن" در چند سال اخیر در میان گروه‌های مختلف مردم به قدری رایج شده، که در گفتگوهای روزمره به عنوان یک واژه غیرتخصصی استفاده می‌شود! بعضا به عنوان ذات یا سرشت از "ژنتیک" یاد می‌کنند. یا زمانی که می‌خواهند از یک تاثیر عمیق صحبت کنند از استعاره‌هایی همچون "تغییر ژنتیکی" استفاده می‌کنند! فارغ از آن‌که به عنوان یک رسانه ترویج علم در تلاش هستیم که در ساحت علم و فناوری از واژگان دقیق و درست استفاده ش...