Üzerine Podcast

Proust’un madleninden Walter Benjamin’in flanörüne uzanarak İstanbul’un pastane kültürünü konuşuyoruz. Pera’nın aristokratik hafızasını taşıyan Lebon, Markiz ve Tokatlıyan’dan; edebiyatçıların buluşma noktası Baylan’a, profiterolüyle kentsel hafızaya kazınan İnci’ye, Cihangir’in kalbi Savoy’a, Kapalıçarşı’nın tahin kokulu durağı Dayday’a ve Hippi Yolu’nun efsane mekanı Lale Puding Shop’a doğru nos...

Osmanlı ve Barok: III. Ahmet’ten III. Selim’e, II. Mahmut’tan Abdülmecit’e, Abdülaziz’den II. Abdülhamid’e uzanan uzun bir değişim hikâyesi… Bu videoda Osmanlı Baroğu’nun doğuşunu; Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Çırağan Sarayı, Beylerbeyi Sarayı, Camondo Merdivenleri ve Balyan ailesi üzerinden inceliyoruz. Osmanlı, Avrupa’daki Barok, Rokoko ve Neoklasik etkileri doğrudan kopyalamadı; onları ken...

Barok sanat sadece altın varak, gösterişli kiliseler ve dramatik tablolar değildir. O, Rönesans’ın dengeli ve akılcı dünyasından kopup ışık, gölge, duygu, hareket ve ihtişamla yeni bir görsel dil kuran büyük bir kırılmadır. Bu bölümde Caravaggio’nun karanlık sahnelerinden Rembrandt’ın ışığına, Vermeer’in sessiz ev içlerinden Bernini’nin mermeri hareket ettiren heykellerine, Versailles’ın mutlakiye...

Çağdaş sanat neden bu kadar korkutucu, tuhaf ve bazen sinir bozucu geliyor? Duvara bantlanmış bir muz, ters çevrilmiş bir pisuvar, dağınık bir yatak ya da formaldehit içindeki bir köpekbalığı gerçekten sanat olabilir mi? Bu videoda, Rönesans’ın kusursuzluk idealinden Duchamp’ın zekâ oyunlarına, Picasso’dan Warhol’a, Banksy’den Marina Abramović’e uzanan uzun ve şaşırtıcı rotayı konuşuyoruz. Fotoğra...

Görseller için: https://www.youtube.com/@bulentusta1035 Kanal adı: YouTube : Sapere aude Evlilik gerçekten insan doğasının bir parçası mı, yoksa tarihsel bir icat mı? Bu videoda insanlık tarihinden başlayarak evliliğin nasıl ortaya çıktığını, dinin bu kurumu nasıl kutsallaştırdığını ve modern dünyada neden çözüldüğünü inceliyoruz. Avcı-toplayıcı toplumlarda evlilik yoktu. Aşk evlilik için bir sebe...

Emily Brontë’nin tek romanı Wuthering Heights (Uğultulu Tepeler), edebiyat tarihinin en tartışmalı aşk hikâyelerinden birini anlatır. Görseller için: https://www.youtube.com/@bulentusta1035 Kanal adı: YouTube : Sapere aude Bu videoda Heathcliff ve Catherine karakterlerini psikolojik, tarihsel ve felsefi açıdan inceliyoruz. Bir yerlerde Masumiyet Müzesi ile karşılaştırıyoruz.  Konuştuğumuz başlıkla...

Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi romanı aşk hikayesi mi?  Görseller için: https://www.youtube.com/@bulentusta1035 Kanal adı: YouTube : Sapere aude Bu videoda Kemal ve Füsun’un ilişkisini romantik bir hikâye olarak değil, psikoloji, arzu, sınıf farkı ve takıntı üzerinden konuşuyoruz. Kemal neden geçmişe saplanıp kalıyor? Füsun gerçekten ne istiyor? Ve bu hikâye aslında kimin hikâyesi? Nesneler, hatı...

Tek Yüzük sadece bir aksesuar değil: arzu, iktidar ve bağımlılık makinesi.  Bu bölümde LOTR’un “patron yüzüğü”nü Freud–Lacan–mitoloji–teknoloji benzetmeleriyle masaya yatırıyoruz. Görseller için: https://www.youtube.com/@bulentusta1035 Kanal adı: YouTube : Sapere aude Orta Dünya’nın “küçük, şık, taşınabilir karakter testi”ni konuşuyoruz: The One Ring. Sauron’un Annatar maskesiyle Elflere “bilgi” a...

Sanat piyasasında rekorlar kırılıyorsa bu sadece estetik bir mesele mi? Yoksa tarih bize yaklaşan bir krizi mi fısıldıyor?  Görseller için: https://www.youtube.com/@bulentusta1035 Kanal adı: YouTube : Sapere aude Bu bölümde, Ahenk Dereli ile sanat piyasasındaki rekor satışların neden genellikle savaşlar, ekonomik krizler ve büyük dönüşümler öncesinde ortaya çıktığını konuşuyoruz. Klimt, Monet, Fri...

Kürk Mantolu Madonna neden şimdi , hem de İngiltere’de bestseller oluyor? Görseller için: https://www.youtube.com/@bulentusta1035 Kanal adı: YouTube : Sapere aude Dünya bir kez daha garip bir sessizliğe mi giriyor, yoksa Raif Efendi hep mi aramızdaydı? Raif Efendi gerçekten pasif mi, yoksa bilinçli bir geri çekilme mi yaşıyor? Maria Puder neden “kürk”le temsil ediliyor? Kürklü Venüs’ten Kafka’ya u...

Satürn’den Santa’ya: Roma Şenlikleri, Aziz Nikolaus ve İsa’nın Doğumu Aynı Hikâyede Nasıl Buluşur.  Roma’nın çılgın Saturnalia festivallerinden başlıyoruz: Sokaklarda özgürlük, hediyeler, şarap, ters yüz edilmiş sosyal düzen… Derken sahneye Anadolu’dan bir figür çıkıyor: Aziz Nikolaus. Sessizce hediye bırakırken, Orta Çağ’da kimileri onu çocukları ödüllendiren bir aziz, kimileri ise yaramazları ce...

New York’u bugün dünyanın finans başkenti yapan şey nedir?  Bu bölümde, şehrin 1800’lerde nasıl ticaret limanından küresel finans makinesine dönüştüğünü anlatıyoruz. Wall Street’in pamuk ticaretinden doğuşu, bankerlerin plantasyonlara kredi satışı, sigorta şirketlerinin riski nasıl paraya çevirdiği, demiryollarının dev yatırımları ve J.P. Morgan’ın modern yatırım bankacılığını nasıl icat ettiği… H...

Kapitalizm nasıl doğdu? Makine gürültüsünün, kömür dumanının ve küresel ticaretin ortasında… Her şey Londra’da başladı. Bu videoda feodalizmden fabrikalara, tarımsal devrimden buhar gücüne kadar uzanan büyük dönüşümü anlatıyorum:  • Köylüyü fabrikaya taşıyan Enclosure yasaları,  • Tarımı makineleştiren Jethro Tull,  • Dünyayı hızlandıran James Watt,  • İnovasyonu patlatan ilk patent sistemi,  • Ve...

1600’lerin Amsterdam’ı… Krallar yok, saraylar yok — sadece gemiler, defterler ve fikirler var. Bu bölümde, burjuvazinin gerçek doğuşunu, kapitalizmin kurumsallaşmasını ve paranın gücünün nasıl globalleştiğini anlatıyor. ⚓ 1602’de kurulan VOC (Hollanda Doğu Hindistan Şirketi) 💹 Amsterdam Borsası, modern finansın doğduğu yer 🎨 Rembrandt ve Vermeer, burjuva hayatının portrelerini çiziyor, ✝️ Calvi...

“İlk günah” sadece bir hikâye mi, yoksa insanlığın varoluşundaki bir metafor mu? Bu bölümde ilk günahı inceliyoruz — Adem’in yalnızlığından Havva’nın merakına, yılanın fısıltısından bilincin uyanışına kadar. Cennetten kovulmak gerçekten bir ceza mıydı, yoksa insan olmanın kaçınılmaz bedeli mi? Dinle, düşün, sorgula. Çünkü bazen kaybedilen bir cennet, kazanılan bir bilinçtir.  #İlkGünah #Tevrat #Ad...

İnsan neden mitlere, dinlere ve spiritüel inançlara ihtiyaç duyar? Ölüm korkusu, tekinsizlik ve hayatın anlam arayışı bizi hep aynı soruya götürüyor: “Burada olmamın amacı ne?” Mitlerden dinlere, Jung’un arketiplerinden Freud’un tekinsizlik kavramına, Michelangelo’nun Sistine Şapeli’nden Kadıköy Moda’daki spritüellere uzanan bir yolculuk yapıyoruz. Antik Yunan’ın Demeter ve Persephone mitinden, Te...

Floransa’nın dar sokaklarından bankacılığın doğuşuna, Medici ailesinin sofrasından Galileo’nun teleskobuna uzanan bir yolculuğa çıkıyoruz. Burjuvazi nedir, nasıl doğdu, parayla sanat nasıl iç içe geçti? Rönesans’ı mümkün kılan ekonomik motorun hikâyesi bu bölümde. #Floransa #Burjuvazi #MediciAilesi #Rönesans #BankacılıkTarihi #GalileoGalilei #EkonomiTarihi #SanatVeFinans #ModernMuhasebe #Aydınlanm...

Osmanlı ve Rusya Neden Aydınlanamadı?  Caravaggio’dan minyatür sanatına farklı bir yolculuk eşliğinde bireysellik sorgusu ile konuyu anlatmaya çalıştım. Aydınlanma sadece bir felsefi akım mıydı, yoksa zihinsel bir devrim miydi? Bu videoda Batı’nın içsel dönüşümüne tanıklık ederken, hemen yanı başındaki Osmanlı ve Rusya’nın neden aynı yolu takip edemediğini sorguluyoruz.  Bunu, eğlenceli olması içi...

Can sıkıntısı neden iyidir. Sıkılmak neden muhteşemdir. Köleliğin uygarlığa katkıları nelerdir?  Dandy misiniz, bohem mi?  Boş vakit nedir?  Oda orkestrası mı? Spotify mı? Netflix mi? Yağlı boya tablo mu? Bülent Usta

Immanuel Kant güzelliği nasıl tanımlıyor?  Karacaoğlan öznelliği nedir?  Güzele güzel demek bu kadar zor mu? Genç Werther gerçekten bazı olayları fazla mı abarttı?  Lotte neden Albert'ı seçti?  Hepsi ve daha fazlası bu bölümde.  Bülent Usta

Umberto Eco'ya göre “zarif, hoş, enfes, harika, muhteşem ve benzeri ifadelerle birlikte güzel, genelde beğendiğimiz bir şeyi belirtmek için kullandığımız bir sıfattır. Bu nedenle aynı zamanda iyi olanla eşittir”  Eco böyle diyor.  Öyle midir? Her güzel, iyi midir? Ya da hep öyle mi kurgulanmıştır?  Eğer insandan bahsediyorsak "hayır" diyenlerimiz olacaktır! Her güzel iyi olmayabilir...

Konumuz: Hiçbir şey hakkında her şey. Seinfeld neden sitcom tarihinin en iyi dizisidir. Neden ağzı süt kokan Z kuşağı Seinfeld yerine HIMYM dizisini tercih etmektedir.  Seinfeld sexsist mi? Irkçı mı?  Yoksa sadece döneminin bir komedi dizisi mi? Bülent Usta

Davut ve Golyat'ın hikayesi. Davut o kadar da kahraman değil mi? En güzel Davut heykeli hangisi?  Müzelerde neden her yerde İsa resimleri var. Kardinallerin Görsel vaazı. Savaşta yükseklik avantajı, Star Wars ve Caravaggio'nun aynı cümlelerde buluştuğu bir bölüm oldu. Duymadık demeyin... Bülent Usta

Roma, sokaklar, müzeler, heykeller, Aperol Spritz , katoliklik, papalık, Vatikan, bir değişik sanatçılar ve daha niceleri.  Bülent Usta

Bugünkü konumuz ne felsefe, ne bilim, ne Almanya, ne Antik Yunan.  Stand-up Comedy Stand-up komedi nedir? Bu ismi nasıl almıştır?   İlk kim yapmıştır? Stand up komedi tarihi nasıl şekillenmiştir? Bülent Usta