To Bardziej Skomplikowane

Czy nasz wszechświat może istnieć we wnętrzu czarnej dziury? Okazuje się, że taka hipoteza może być nie tylko sensowna z matematycznego punktu widzenia, ale dawałaby także przewidywania, które potencjalnie można by przetestować. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na ten temat z dr. Nikodemem Popławskim, fizykiem teoretycznym z University of New Haven, zajmującym się kosmologią i...

Dlaczego nasze subiektywne doświadczenie wciąż umyka nauce? W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Markiem Pokropskim o świadomości, szukając odpowiedzi na pytania, które od lat definiują granice ludzkiego poznania. Świadomość wciąż stanowi jeden z największych problemów, z jakimi mierzy się współczesna nauka. Z jednej strony jest to zagadnienie całkowicie fundamentalne, bo wszystko, czego możemy...

W dzisiejszym odcinku moim gościem jest dr Jarosław Duda z którym rozmawiam o tym, czy przyszłość może wpływać na teraźniejszość i jak koncepcja wszechświata blokowego zmienia nasze rozumienie mechaniki kwantowej i natury czasu. Czy przyszłość może wpływać na teraźniejszość? Okazuje się, że teoria względności Einsteina otwiera drzwi do takiego podejścia, sugerując istnienie wszechświata blokowego,...

W dzisiejszym odcinku moim gościem jest prof. Andrzej Leder, z którym rozmawiam o granicach wolnej woli, determinizmie społecznym i o tym, czy nasze decyzje są jedynie złudzeniem. Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę, że nasze wybory są ograniczone, czy to przez prawo, kulturę, biologię naszych organizmów, a także fizykę. Jednak jak daleko sięga to ograniczenie i czy pozostawia miejsce na prawdz...

W dzisiejszym odcinku o kosmicznej sieci rozmawiam z prof. Wojciechem Hellwingiem - specjalistą od wielkoskalowej struktury Wszechświata oraz kosmologii obliczeniowej. Kosmiczna sieć stanowi jedno z najbardziej tajemniczych i ciekawych zagadnień obecnych w kosmologii. Okazuje się, że Wszechświat tworzy ogromne struktury, które charakteryzują się niezwykłą złożonością. Oczywiście rodzi to pytanie,...

W dzisiejszym odcinku rozmawiam o architekturze, barierach i prawdziwym potencjale komputerów kwantowych z prof. Michałem Oszmańcem z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Maszyny te wydają się zajmować bardzo specyficzne miejsce w naszym obecnym technologicznym krajobrazie. Z jednej strony obiecują niezwykle dużo, w teorii mogąc rozwiązać problemy, z którymi klasyczne komputery po prostu nie mają szan...

W dzisiejszym odcinku moim gościem jest dr Michał Kolasa - biolog ewolucyjny pracujący w Instytucie Zootechniki, z którym rozmawiam o pszczołach, czyli jednych z najbardziej fascynujących stworzeń na Ziemi. Z jednej strony są one absolutnie niezbędne dla przetrwania całego ekosystemu, ale z drugiej stanowią niezwykły przykład organizacji społecznej, tworząc coś, co wielu naukowców nazywa superorga...

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Piotrem Szymczakiem o jednej z największych tajemnic naszego Wszechświata: jak to możliwe, że z banalnie prostych reguł wyłaniają się tak niesamowicie złożone zjawiska? Co więcej, obserwujemy to właściwie wszędzie - od atomów, poprzez układy biologiczne, aż po kosmologię. W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o automatach komórkowych, chaosie, emergencji, roli ob...

Moim dzisiejszym gościem jest fizyk teoretyk, prof. Michał Matuszewski, z którym rozmawiamy o tym, jak fizyka kwantowa i układy neuromorficzne zmienić AI.  Sztuczna inteligencja niewątpliwie wkroczyła w nasze życie i obecnie stanowi jeden z najważniejszych tematów - zarówno technologicznych, jak i społecznych. Od strony technologicznej, obecne architektury sprzętowe mierzą się jednak z poważnymi p...

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. dr hab. Martą Wrzosek - wybitną mykolożką, pracującą na Wydziale Biologii oraz w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Myślę, że grzyby to naprawdę fascynujące organizmy. Pomimo że stanowią jedną z największych i najbardziej zróżnicowanych grup organizmów na Ziemi, okazuje się, że wciąż wiemy o nich zaskakująco mało. Dlatego w dzisiejszym odcinku...

W tym odcinku moim gościem jest prof. Mateusz Hohol - kognitywista, autor książki "Umysł matematyczny" i dyrektor Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ. Myślę, że można pokusić się o stwierdzenie, że rozwój matematyki jest jednym z najważniejszych filarów naszego postępu technologicznego, a co za tym idzie - społecznego. Pojawia się tutaj oczywiste pytanie: jak to się dzieje, że nasze mó...

W tym odcinku moim gościem jest dr hab. Michał Eckstein - fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przyznam, że dla mnie koncepcje determinizmu i losowości zawsze były niesamowicie ciekawe. Pomijając już nawet sam problem wolnej woli, to pytanie, czy wszystko zawsze ma swoją przyczynę, czy jednak na jakimś fundamentalnym poziomie ujawnia się losowość, zawsze wydawało mi...

W tym odcinku moim gościem jest prof. Julian Sienkiewicz - fizyk z Politechniki Warszawskiej, badacz układów złożonych oraz dynamiki społecznej. Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę, że rządzą nami wpływy, których do końca nie rozumiemy. Mam tu na myśli algorytmy mediów społecznościowych, presję grupy, nasze niewidoczne powiązania sieciowe, czy wreszcie szersze normy kulturowe i prawo. Pojawia s...

W tym odcinku moim gościem jest prof. Tomasz Bulik - astrofizyk oraz dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Obraz czasoprzestrzeni wyłaniający się z ogólnej teorii względności jest niewątpliwie jednym z najważniejszych kroków w historii nauki. Okazało się, że o czasie i przestrzeni możemy myśleć jako o jednym bycie, który dodatkowo ulega odkształceniom. Jednak zrozumien...

Moim dzisiejszym gościem jest prof. Paweł Holas, lekarz psychiatra, profesor na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, certyfikowany terapeuta poznawczo-behawioralny oraz uznany ekspert mindfulness. Pomimo, że wiemy coraz więcej o fizycznym działaniu naszego mózgu, wciąż nie potrafimy odpowiedzieć na absolutnie fundamentalne pytanie: dlaczego z tej plątaniny neuronów w ogóle wyłania się...

W tym odcinku moim gościem jest prof. Dawid Kielak - wybitny matematyk z Oksfordu i laureat prestiżowej Nagrody Whiteheada. Matematyka niewątpliwie stanowi nasze najważniejsze narzędzie do opisywania Wszechświata. Jednak czy to oznacza, że Wszechświat jest matematyczny i czym tak właściwie jest matematyka? Rozmawiamy o tym, czy matematyka jest obliczeniowa, jak sztuczna inteligencja wpływa na prac...

W tym odcinku moim gościem jest prof. Daniel Wójcik - fizyk, neuroinformatyk i neurobiolog z Instytutu Nenckiego. Myślę, że żyjemy w czasach, w których wszystko staje się danymi, a naukę zdominował paradygmat przetwarzania informacji. Nie inaczej jest z najbardziej skomplikowanym znanym nam narządem we Wszechświecie, czyli ludzkim mózgiem. Próby jego modelowania rodzą jednak fascynujące pytanie: c...

Czarne dziury i gwiazdy neutronowe to miejsca, w których znana nam fizyka po prostu przestaje działać. Jednak okazuje się, że nie pozostajemy całkiem bezradni i dzięki nowym technologiom, takim jak sztuczna inteligencja, możemy coraz lepiej badać te tajemnicze obiekty. O tym, jak algorytmy pomagają nam dziś "słyszeć" zmarszczki czasoprzestrzeni, czym są gwiazdy neutronowe i czarne dziury oraz jak...

Świadomość stanowi jedną z najbardziej fascynujących ale wciąż nierozwiązanych zagadek, z jakimi przyszło nam się mierzyć. Jednak to, że współczesna nauka nie potrafi jeszcze ostatecznie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego świadomość w ogóle się pojawia, nie oznacza, że nie możemy badać jej mechanizmów. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Markiem Binderem zarówno o trudnym p...

Sztuczna inteligencja to potencjalnie najbardziej rewolucyjna technologia, z jaką przyszło nam się mierzyć, a jej konsekwencje są właściwie niemożliwe do przewidzenia. To oczywiście sprawia, że jej zrozumienie staje się niezwykle istotne społecznie. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Piotrem Sankowskim nie tylko o samej technologii i najczęstszych nieporozumieniach, ale t...

Myślę, że wszyscy wiemy, czym jest kryształ w przestrzeni. To regularna struktura, w której atomy układają się w powtarzalne wzory. Ale czy materia może krystalizować w czasie? I co to by w ogóle znaczyło? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Krzysztofem Sachą właśnie o kryształach czasowych, czyli nowym stanie materii, który krystalizuje w wymiarze czasowym, a nie przestrz...

Pytanie o to, czy życie mogło powstać nie tylko na Ziemi, ale także na innych planetach, jest jednym z najciekawszych wyzwań naukowych. Żeby mu sprostać, musimy pokonać nie tylko bariery technologiczne, ale także zrozumieć, jakie procesy w ogóle możemy nazywać życiem i jakie warunki muszą zaistnieć, aby mogło się ono utrzymać. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z dr. Januszem Pęt...

Sztuczna inteligencja to niewątpliwie jedna z najistotniejszych i potencjalnie najbardziej rewolucyjnych technologii, z jaką przyszło nam się mierzyć. A jej skutki społeczne i ekonomiczne są właściwie niemożliwe do przewidzenia. Jednak oprócz wpływu, jaki będzie miała na społeczeństwo, pojawiają się także pytania o to, co te systemy mówią nam na temat samej natury inteligencji. W dzisiejszym odcin...

Często można usłyszeć, że entropia całego Wszechświata nieuchronnie rośnie. Jednak czy możemy stosować to pojęcie do całego Kosmosu i uznać, że dąży on do nieporządku? Sama entropia rodzi także wiele pytań o to, skąd w ogóle wzięła się niska entropia i jak to wszystko łączy się z energią czy informacją. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z profesorem Robertem Hołystem właśnie na...

Ludzie od tysięcy lat zastanawiają się, czym jest racjonalność i co to znaczy być racjonalnym. Myślę, że to pytanie wraca w dzisiejszych czasach ze szczególną siłą, zwłaszcza że jesteśmy pod ogromnym wpływem mediów społecznościowych, rosnącej polaryzacji, baniek informacyjnych, a także coraz większego udziału sztucznej inteligencji w całym krajobrazie informacyjnym. W dzisiejszym odcinku miałem pr...